Trong bối cảnh nhu cầu điện năng ngày càng tăng cao, đi cùng yêu cầu giảm phát thải và phát triển xanh, việc đưa dự án điện gió Savan 1 vào khai thác được đánh giá có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một công trình năng lượng đơn lẻ. Theo Đại sứ Việt Nam tại Lào, đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của mô hình hợp tác năng lượng xuyên biên giới, đồng thời thể hiện sự gắn kết lợi ích lâu dài giữa hai nền kinh tế.
Dự án Savan 1 do Tập đoàn T&T Group đầu tư, được triển khai tại khu vực có điều kiện gió thuận lợi của tỉnh Savannakhet. Theo thiết kế tổng thể, nhà máy có công suất lắp đặt 495 MW, với tổng mức đầu tư khoảng 768 triệu USD. Giai đoạn 1 của dự án đã hoàn thành và đưa vào vận hành 48 tuabin gió, đạt công suất 300 MW, tương ứng tổng vốn đầu tư hơn 490 triệu USD. Đây cũng là dự án điện gió trên bờ có quy mô lớn nhất do T&T Group thực hiện đến thời điểm hiện nay, mở đầu cho chiến lược đầu tư năng lượng xuyên biên giới của doanh nghiệp.
Quá trình triển khai dự án gắn liền với sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý và doanh nghiệp của hai nước. Tháng 8/2024, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt chủ trương nhập khẩu điện từ dự án Savan 1, tạo cơ sở pháp lý để ký kết hợp đồng mua bán điện với Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Trước đó, phía Lào đã trao hợp đồng tô nhượng cho nhà đầu tư từ tháng 1/2025, cho phép thiết kế, xây dựng, sở hữu và vận hành dự án trong thời hạn 25 năm với mục tiêu xuất khẩu điện sang Việt Nam.
Một điểm nổi bật của Savan 1 là tiến độ thi công được đánh giá nhanh so với mặt bằng chung các dự án điện gió quy mô lớn trong khu vực. Chỉ trong khoảng 14 tháng, liên danh tổng thầu đã hoàn thành các hạng mục từ khảo sát, thiết kế, vận chuyển thiết bị siêu trường siêu trọng đến lắp dựng và hoàn thiện 48 tuabin gió. Song song với đó, hệ thống truyền tải cũng được đầu tư đồng bộ, với tuyến đường dây 220 kV dài hơn 50 km hoàn thành vào cuối tháng 8/2025, bảo đảm khả năng đấu nối và giải tỏa công suất. 
Về tài chính, dự án được triển khai trên nền tảng phương án vốn khả thi, với sự tham gia của các tổ chức tín dụng trong nước. Ngân hàng Quân đội (MB) giữ vai trò ngân hàng đầu mối thu xếp nguồn vốn cho giai đoạn 1, cho thấy niềm tin của các định chế tài chính đối với triển vọng dài hạn của các dự án năng lượng tái tạo xuyên biên giới.
Với sản lượng dự kiến hơn 800 triệu kWh mỗi năm, điện gió Savan 1 góp phần đa dạng hóa nguồn cung, tăng cường an ninh năng lượng và thúc đẩy hợp tác kinh tế Việt Nam – Lào. Đồng thời, dự án cũng tạo thêm việc làm cho lao động địa phương, thúc đẩy các hoạt động kinh tế phụ trợ tại Savannakhet.
Theo Đại sứ Việt Nam tại Lào, việc Savan 1 đi vào vận hành thương mại là tiền đề quan trọng để tiếp tục triển khai các giai đoạn tiếp theo, hướng tới hoàn thiện toàn bộ công suất 495 MW, đóng góp tích cực cho tiến trình chuyển dịch năng lượng xanh và hợp tác bền vững giữa hai quốc gia.
Nam Sơn (t/h)
