Năm nay, sự kiện được triển khai với hai chủ đề xuyên suốt: “Đổi mới sáng tạo - Hành động đột phá, lan tỏa kết quả” và “Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi nhanh hơn, mạnh mẽ hơn để biến ý tưởng thành giá trị, khát vọng thành hiện thực”. Các thông điệp này nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy sang hành động, rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng và thương mại hóa, tạo ra những kết quả cụ thể, có khả năng lan tỏa trong xã hội.
Theo Ban tổ chức, các hoạt động hưởng ứng được thiết kế theo hướng thiết thực, lấy hiệu quả và tác động làm thước đo, qua đó thúc đẩy sự tham gia chủ động của các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, từng bước hình thành văn hóa đổi mới sáng tạo và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
Một nội dung trọng tâm được đặt ra là phát huy vai trò của các chủ thể trong hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia. Trong đó, các viện nghiên cứu, trường đại học và đội ngũ nhà khoa học giữ vai trò nòng cốt trong tạo lập tri thức mới, phát triển công nghệ nguồn và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Cộng đồng doanh nghiệp được xác định là trung tâm của hệ thống, đóng vai trò hấp thụ, làm chủ và thương mại hóa công nghệ, đưa đổi mới sáng tạo vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh.
Đối với cơ quan quản lý nhà nước, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng ở hoàn thiện thể chế mà còn phải chủ động dẫn dắt, tổ chức thực thi hiệu quả, xác định các bài toán phát triển cụ thể của từng ngành, lĩnh vực, địa phương trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong tiến trình này, các trung tâm đổi mới sáng tạo đóng vai trò hạt nhân kết nối cung - cầu công nghệ, tổ chức thử nghiệm và nhân rộng các mô hình hiệu quả.
Phát biểu tại lễ hưởng ứng, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định nhấn mạnh, việc tham gia Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới không chỉ mang ý nghĩa hưởng ứng sáng kiến toàn cầu mà còn thể hiện rõ định hướng chiến lược của Việt Nam trong phát triển dựa trên tri thức và công nghệ.
Theo Thứ trưởng, thời gian qua, hệ thống chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tiếp tục được hoàn thiện; hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển; nhiều chương trình công nghệ trọng điểm trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học được triển khai, cho thấy sự chuyển dịch từ tư duy phát triển dàn trải sang có trọng tâm, từ tiếp nhận sang làm chủ công nghệ.
Tuy nhiên, trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững, Việt Nam không thể tiếp tục dựa vào lợi thế chi phí thấp hay khai thác tài nguyên. Đổi mới sáng tạo, cùng với khoa học, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao, được xác định là con đường tất yếu để nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và phát huy hiệu quả các nguồn lực phát triển.
Việc tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới năm 2026 vì vậy không chỉ mang ý nghĩa tuyên truyền, mà còn góp phần định hình tư duy hành động, thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng, đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực xuyên suốt của nền kinh tế trong giai đoạn tới.
Hậu Thạch (t/h)
