Theo đánh giá của Bộ Công Thương, xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran đang diễn biến phức tạp, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới – đã khiến thị trường năng lượng quốc tế đối mặt nhiều rủi ro. Tuyến hàng hải này hiện đảm nhiệm khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương gần một phần ba lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu.
Từ đầu năm đến nay, giá dầu thế giới đã tăng khoảng 20%. Các chuyên gia cảnh báo, nếu nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn, giá dầu có thể tăng mạnh, thậm chí vượt ngưỡng 120–140 USD/thùng. Trong bối cảnh đó, khu vực châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á, được dự báo chịu ảnh hưởng đáng kể do phụ thuộc nhiều vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông.
Tại Việt Nam, nhu cầu tiêu thụ xăng dầu năm 2025 ước đạt khoảng 28,6 triệu m³/tấn, tương đương bình quân hơn 2,2 triệu m³/tấn mỗi tháng. Dù trong nước đã có hai nhà máy lọc dầu lớn là Nghi Sơn và Bình Sơn, nguồn cung vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu. Vì vậy, khi thị trường quốc tế biến động, nguy cơ thiếu hụt cục bộ nguồn xăng dầu tại một số địa phương là điều có thể xảy ra.
Trước tình hình này, Chính phủ nhanh chóng triển khai các biện pháp ứng phó nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Đầu tháng 3/2026, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định thành lập Tổ công tác theo dõi và ứng phó với các biến động năng lượng do xung đột tại Trung Đông. Tổ công tác do Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn làm Tổ trưởng, có nhiệm vụ rà soát tình hình cung ứng năng lượng và báo cáo thường xuyên để kịp thời đề xuất các giải pháp phù hợp.
Song song với đó, Bộ Công Thương chỉ đạo các nhà máy lọc dầu và hệ thống doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng xăng dầu chủ động duy trì hoạt động sản xuất và tìm kiếm thêm nguồn nhập khẩu. Các thương nhân đầu mối, doanh nghiệp phân phối và hệ thống bán lẻ được yêu cầu đảm bảo cung ứng ổn định cho thị trường trong nước.
Lực lượng quản lý thị trường và các Sở Công Thương địa phương cũng được tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như găm hàng, bán sai giá niêm yết hoặc ngừng bán không có lý do chính đáng.
Bên cạnh các biện pháp quản lý thị trường, Bộ Công Thương khuyến khích toàn xã hội chủ động thực hiện các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Đối với người dân, việc hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân khi không cần thiết, ưu tiên đi chung xe hoặc sử dụng phương tiện công cộng có thể góp phần giảm đáng kể lượng xăng dầu tiêu thụ.
Ngoài ra, việc bảo dưỡng phương tiện định kỳ, duy trì áp suất lốp phù hợp, thay dầu nhớt đúng thời hạn và tắt máy khi dừng đỗ lâu cũng có thể giúp tiết kiệm từ 10–15% nhiên liệu. Người dân cũng được khuyến khích lựa chọn các phương tiện tiết kiệm năng lượng như xe điện, xe hybrid hoặc sử dụng nhiên liệu sinh học theo lộ trình chuyển đổi của Chính phủ.
Đối với doanh nghiệp, Bộ Công Thương đề nghị xây dựng định mức tiêu hao nhiên liệu trong sản xuất và vận tải, tối ưu hóa tuyến vận chuyển và hạn chế xe chạy rỗng. Các doanh nghiệp cũng được khuyến khích áp dụng hệ thống quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng và sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời hoặc điện gió.
Đáng chú ý, trong điều kiện phù hợp, các cơ quan và doanh nghiệp được khuyến nghị áp dụng hình thức làm việc từ xa để giảm nhu cầu đi lại. Đây được xem là giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả trong việc tiết kiệm nhiên liệu và giảm áp lực lên hệ thống cung ứng năng lượng.
Bộ Công Thương cũng nhấn mạnh, người dân tuyệt đối không đầu cơ, tích trữ xăng dầu trái phép. Khi phát hiện cửa hàng xăng dầu có dấu hiệu vi phạm, người dân cần phản ánh kịp thời tới cơ quan chức năng để xử lý, góp phần ổn định thị trường và đảm bảo nguồn cung cho nền kinh tế.
Nam Sơn (t/h)
