Trong phát triển chăn nuôi theo hướng an toàn, bền vững, kiểm soát dịch bệnh luôn là yếu tố quyết định đến hiệu quả sản xuất. Đối với các hộ chăn nuôi trâu, bò, nguy cơ dịch bệnh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe đàn vật nuôi mà còn có thể gây tổn thất về kinh tế, làm gián đoạn hoạt động sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.
Bệnh tụ huyết trùng là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên đàn trâu, bò, có khả năng diễn biến nhanh, gây thiệt hại lớn nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời. Vì vậy, việc chủ động phòng ngừa, tăng cường giám sát và kiểm soát nguồn lây có ý nghĩa thiết thực trong bảo vệ thành quả sản xuất của người dân.
Đối với Hà Nội, công tác phòng, chống dịch bệnh trên đàn gia súc cần được triển khai đồng bộ từ cơ sở, gắn trách nhiệm của chính quyền địa phương, cơ quan thú y với ý thức chủ động của các hộ chăn nuôi, hợp tác xã và cơ sở kinh doanh gia súc.
Chủ động phòng dịch, hạn chế thiệt hại trong chăn nuôi
Để ngăn ngừa nguy cơ phát sinh và lây lan bệnh tụ huyết trùng, người chăn nuôi cần thường xuyên theo dõi sức khỏe đàn trâu, bò, duy trì vệ sinh chuồng trại, bảo đảm nguồn thức ăn, nước uống và thực hiện tiêm phòng theo hướng dẫn của cơ quan thú y.
Đặc biệt, nguyên tắc “5 không” cần được thực hiện nghiêm, gồm: Không giấu dịch; không mua trâu, bò mắc bệnh hoặc sản phẩm từ gia súc mắc bệnh đưa về địa phương; không bán chạy gia súc mắc bệnh; không vận chuyển trâu, bò mắc bệnh ra khỏi vùng dịch; không vứt xác gia súc chết bừa bãi.
Đây là những biện pháp quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ phát tán mầm bệnh, nhất là tại các địa bàn có hoạt động thu gom, vận chuyển, mua bán và giết mổ gia súc.
Khi phát hiện trâu, bò có biểu hiện bất thường như sốt cao, bỏ ăn, khó thở hoặc sưng vùng hầu, cổ, người chăn nuôi cần nhanh chóng cách ly gia súc nghi mắc bệnh, đồng thời thông báo cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan thú y để được kiểm tra, hướng dẫn xử lý.
Việc điều trị gia súc mắc bệnh phải tuân thủ chỉ định của người có chuyên môn thú y, tránh tự ý sử dụng thuốc hoặc áp dụng các biện pháp không phù hợp. Đối với gia súc chết do bệnh, xác động vật và chất thải có nguy cơ mang mầm bệnh phải được thu gom, xử lý theo đúng quy trình, không để phát tán ra môi trường.
Cùng với đó, các cơ sở chăn nuôi cần tăng cường áp dụng biện pháp an toàn sinh học, kiểm soát người và phương tiện ra vào khu vực nuôi, thực hiện vệ sinh, khử trùng tiêu độc theo hướng dẫn chuyên môn.
Đối với người chăn nuôi, phòng bệnh hiệu quả đồng nghĩa với việc giảm nguy cơ thiệt hại về đàn vật nuôi, hạn chế chi phí điều trị và duy trì kế hoạch sản xuất. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp các hộ gia đình, hợp tác xã chủ động hơn trong hoạt động kinh doanh, nhất là khi chi phí thức ăn và các yếu tố đầu vào vẫn tạo áp lực lên hiệu quả chăn nuôi.
Kiểm soát nguồn lây, ổn định sản xuất và thị trường tiêu thụ
Khi xuất hiện gia súc mắc bệnh hoặc nghi mắc bệnh tụ huyết trùng, chính quyền địa phương cần phối hợp với cơ quan chuyên môn khẩn trương kiểm tra, xác minh, điều tra dịch bệnh và triển khai các biện pháp phòng, chống theo quy định.
Trong đó, việc rà soát tình hình chăn nuôi, phát hiện sớm các trường hợp gia súc có biểu hiện bất thường và tổ chức khoanh vùng xử lý có ý nghĩa quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ dịch bệnh lan rộng.
Tại các khu vực có dịch, công tác vệ sinh, phun khử trùng tiêu độc cần được thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan thú y. Hoạt động vận chuyển, thu gom, giết mổ và kinh doanh gia súc phải được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm tuân thủ các quy định phòng, chống dịch bệnh.
Trường hợp cần thiết, cơ quan chức năng tổ chức kiểm soát tại các tuyến đường ra, vào vùng dịch theo phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt; đồng thời xử lý nghiêm các hành vi che giấu dịch bệnh, vận chuyển hoặc mua bán gia súc mắc bệnh trái quy định.
Bên cạnh các biện pháp xử lý trực tiếp, công tác tuyên truyền cần được tăng cường để người dân nhận biết dấu hiệu bệnh, chủ động khai báo khi phát hiện gia súc ốm, chết bất thường và thực hiện đúng hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
Đối với các hợp tác xã, trang trại và cơ sở kinh doanh, việc chấp hành nghiêm quy định thú y không chỉ là trách nhiệm trong phòng, chống dịch bệnh mà còn góp phần bảo vệ uy tín sản xuất, chất lượng sản phẩm và niềm tin của người tiêu dùng.
Thực tế cho thấy, khi dịch bệnh xảy ra, thiệt hại không chỉ dừng lại ở số lượng gia súc mắc bệnh hoặc chết mà còn có thể kéo theo chi phí xử lý, gián đoạn hoạt động vận chuyển, tiêu thụ và ảnh hưởng đến thu nhập của người chăn nuôi. Vì vậy, đầu tư cho công tác phòng bệnh cần được xem là một phần quan trọng trong quản lý chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Trong định hướng phát triển nông nghiệp xanh, an toàn và bền vững, Hà Nội cần tiếp tục chú trọng công tác giám sát dịch bệnh, hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi an toàn sinh học và nâng cao trách nhiệm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh gia súc. lượng sản phẩm và tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm.
Đồng thời, việc tăng cường liên kết giữa người chăn nuôi, hợp tác xã và các đơn vị thu mua, tiêu thụ cần gắn với yêu cầu kiểm soát nguồn gốc, chất
Chủ động phòng, chống bệnh tụ huyết trùng trên đàn trâu, bò vì thế không chỉ là nhiệm vụ bảo vệ sức khỏe vật nuôi mà còn là giải pháp thiết thực nhằm giảm thiểu rủi ro, bảo vệ nguồn vốn đầu tư và ổn định hoạt động sản xuất. Thực hiện tốt công tác này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế, củng cố chất lượng nông sản và thúc đẩy ngành chăn nuôi Hà Nội phát triển theo hướng an toàn, bền vững.
Minh Thắm
