UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 2419/QĐ-UBND ngày 9/5/2026 phê duyệt Đề án “Phát triển Kinh tế đêm trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045”. Đây được xem là bước đi cho thấy Hà Nội bắt đầu chuyển từ tư duy quản lý hoạt động ban đêm theo hướng hạn chế sang cách tiếp cận chủ động khai thác giá trị kinh tế, du lịch và văn hóa của đô thị sau 24h.
Theo Đề án, đến năm 2035, kinh tế đêm được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng của kinh tế đô thị Hà Nội, đóng góp khoảng 7 - 8% GRDP của thành phố. Hà Nội sẽ hình thành từ 6 - 8 khu kinh tế đêm trọng điểm cùng khoảng 15 - 20 không gian, tuyến phố hoạt động sau 24h.
Xa hơn, đến năm 2045, Hà Nội đặt mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế đêm có sức cạnh tranh trong khu vực, đóng góp trên 12% GRDP và xây dựng thương hiệu “Thành phố trải nghiệm văn hóa ban đêm”, thu hút khoảng 8 - 10 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm.
Điểm đáng chú ý của Đề án lần này là thành phố không định hướng phát triển kinh tế đêm theo mô hình thiên về tiêu dùng đơn thuần, mà tập trung khai thác chiều sâu văn hóa và giá trị di sản của Thủ đô. Các hoạt động về đêm sẽ được gắn với không gian sáng tạo, biểu diễn nghệ thuật, ẩm thực, thương mại, du lịch, trải nghiệm văn hóa và các dịch vụ giải trí mang bản sắc riêng của Hà Nội.
Cách tiếp cận này cho thấy Hà Nội đang muốn tạo ra sự khác biệt thay vì chạy theo mô hình phố đi bộ, chợ đêm hoặc các tổ hợp giải trí đại trà như nhiều đô thị khác trong khu vực. Thành phố hướng tới việc biến các giá trị văn hóa, lịch sử và đời sống đô thị thành sản phẩm kinh tế có khả năng vận hành cả ban ngày lẫn ban đêm.
Trong định hướng phát triển, nhiều khu vực trung tâm có lợi thế về du lịch, di sản và dịch vụ được kỳ vọng sẽ trở thành hạt nhân của kinh tế đêm như khu vực hồ Hoàn Kiếm, phố cổ, hồ Tây, không gian ven sông Hồng và các tổ hợp văn hóa – sáng tạo mới. Bên cạnh đó, Hà Nội cũng tính toán mở rộng các không gian hoạt động ban đêm ra ngoài khu vực lõi để giảm áp lực hạ tầng và phân bổ dòng khách hợp lý hơn.
Đề án cũng đặt ra yêu cầu phát triển kinh tế đêm gắn với quản lý đô thị thông minh, hạ tầng số, giao thông công cộng và bảo đảm an ninh, trật tự. Đây là vấn đề được xem là then chốt bởi kinh tế đêm không chỉ là câu chuyện mở cửa muộn hơn, mà còn liên quan trực tiếp đến năng lực vận hành đô thị, quản lý dân cư, tiếng ồn, môi trường, phòng cháy chữa cháy và an toàn cho du khách.
Một trong những thách thức lớn của Hà Nội hiện nay là nhiều hoạt động dịch vụ về đêm vẫn còn manh mún, thiếu tính liên kết và chưa hình thành được các sản phẩm có sức hút đủ lớn để giữ chân du khách quốc tế sau 22h. Trong khi đó, thời gian lưu trú và mức chi tiêu ban đêm của khách du lịch tại Hà Nội vẫn thấp hơn đáng kể so với nhiều thành phố du lịch trong khu vực châu Á.
Việc thành phố chính thức ban hành Đề án phát triển kinh tế đêm cho thấy Hà Nội đang muốn chuyển hướng từ khai thác du lịch theo kiểu tham quan ngắn sang mô hình “kinh tế trải nghiệm”, nơi du khách không chỉ đến để tham quan di tích mà còn ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và tham gia sâu hơn vào đời sống văn hóa đô thị.
Nếu được triển khai đồng bộ, kinh tế đêm không chỉ mở ra dư địa tăng trưởng mới cho lĩnh vực dịch vụ mà còn tạo thêm việc làm, thúc đẩy ngành công nghiệp văn hóa, thương mại, vận tải, lưu trú và giúp Hà Nội tận dụng tốt hơn giá trị của một đô thị hơn 1.000 năm tuổi trong bối cảnh cạnh tranh du lịch ngày càng mạnh giữa các thành phố trong khu vực.
Minh Thắm
