Theo đánh giá của Hiệp hội Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, Hoa Kỳ hiện là thị trường nhập khẩu cá rô phi lớn nhất của Việt Nam, chiếm hơn 50% tổng kim ngạch xuất khẩu. Sản phẩm cá rô phi trong nước ngày càng đáp ứng tốt các tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo đảm chất lượng ổn định và giá cả cạnh tranh. Bên cạnh Hoa Kỳ, hoạt động xuất khẩu sang Liên minh châu Âu, Brazil, Trung Đông và một số quốc gia châu Á cũng ghi nhận tín hiệu tích cực. Ngành thủy sản đang định hướng tái cơ cấu nhằm nâng cao giá trị gia tăng, trong đó cá rô phi có lợi thế nhờ khả năng thích nghi điều kiện nuôi và chi phí sản xuất hợp lý.
Dữ liệu từ Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội cho thấy, thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng 4,6% trong năm 2026 đối với lĩnh vực thủy sản. Diện tích nuôi trồng trên địa bàn dự kiến đạt 23.650 ha với tổng sản lượng 142.000 tấn. Các đối tượng nuôi chủ lực được xác định gồm cá rô phi, chép lai và nhóm cá đặc sản. Dù không có diện tích sản xuất quy mô lớn như khu vực đồng bằng sông Cửu Long, Hà Nội sở hữu thế mạnh về hệ thống doanh nghiệp chế biến, thương mại, logistics và cơ sở nghiên cứu khoa học. Mô hình nuôi thủy sản hàng hóa đang được phát triển tại các huyện Ba Vì, Ứng Hòa, Mỹ Đức, Phú Xuyên, Thanh Oai, Sóc Sơn và Đông Anh.
Thành phố đang tập trung hình thành chuỗi liên kết từ khâu sản xuất đến tiêu thụ. Sự hợp tác giữa người nuôi và doanh nghiệp giúp bảo đảm đầu ra, gia tăng giá trị sản phẩm và xây dựng các vùng nuôi đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Dù có nhiều thuận lợi, ngành hàng này phải đối mặt với các quy định khắt khe về truy xuất nguồn gốc từ thị trường nhập khẩu. Sự cạnh tranh từ các quốc gia sản xuất lớn đòi hỏi doanh nghiệp trong nước phải ứng dụng khoa học công nghệ và xây dựng thương hiệu. Hà Nội định hướng tiếp tục phát triển các vùng nuôi tập trung công nghệ cao, hỗ trợ xúc tiến thương mại và theo dõi sát quy định kỹ thuật của thị trường quốc tế để hỗ trợ doanh nghiệp.
Dưới góc độ an ninh kinh tế, sự phát triển của ngành hàng cá rô phi góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp. Quá trình này cũng tiềm ẩn một số rủi ro như sự phụ thuộc vào các thị trường lớn, biến động chính sách thương mại và nguy cơ cạnh tranh không lành mạnh trong khâu thu mua, chế biến. Cơ quan chức năng cần chủ động theo dõi diễn biến thị trường và hoạt động của các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng nhằm tham mưu giải pháp quản lý. Các đơn vị liên quan cần tăng cường hướng dẫn người nuôi tuân thủ quy định về chất lượng và truy xuất nguồn gốc để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Tâm An
