Thực trạng cán bộ cơ sở quá tải công việc, làm việc đến tối muộn
Tờ trình của Ủy ban nhân dân TP. Hà Nội nêu rõ, sau khi thành phố thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và giao thêm các nhiệm vụ mới xuống cơ sở, nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước chuyên sâu đã được chuyển giao trực tiếp cho cấp xã. Tuy nhiên, hệ thống tổ chức các phòng chuyên môn hiện nay chưa thực sự tương thích với yêu cầu thực tế, nhiều lĩnh vực có tính chất kỹ thuật và chuyên môn sâu khác nhau vẫn đang bị dồn chung vào một đầu mối quản lý. Sự bất cập này khiến một người đứng đầu khó bao quát toàn diện để thẩm định, chỉ đạo, dễ dẫn đến nguy cơ sót việc hoặc phát sinh lỗi quy trình.
Nhiều đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố đã dẫn chứng thực tế vận hành áp lực tại các địa phương để chứng minh tính cấp thiết của đề xuất mới:
Đại biểu Nguyễn Hồng Dân phản ánh, do khối lượng hồ sơ xử lý quá lớn, đội ngũ cán bộ công chức cơ sở thường xuyên phải rời cơ quan sau 20h30 tối. Nhiều thời điểm, lãnh đạo địa phương phải trực tiếp sửa hồ sơ thay vì giao lại cho chuyên viên để kịp tiến độ.
Đại biểu Tạ Hữu Thọ nhấn mạnh, việc sáp nhập các đơn vị hành chính đã làm quy mô dân số và địa bàn quản lý tăng vọt, kéo theo khối lượng công việc tăng mạnh. Do đó, việc cụ thể hóa các vị trí việc làm chuyên sâu là bắt buộc, đặc biệt ở các lĩnh vực nóng như tài chính - ngân sách - đầu tư và tài nguyên - môi trường - đô thị.
Để xử lý triệt để nút thắt này, dự thảo nghị quyết đề xuất cho phép cấp xã được tổ chức cấu trúc bộ máy gồm tối đa 5 cơ quan chuyên môn và tối đa 2 tổ chức hành chính khác thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã. Mô hình cơ cấu dự kiến sẽ bao gồm: Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã; 2 phòng chuyên môn phụ trách khối văn hóa - xã hội; 2 phòng chuyên môn phụ trách khối kinh tế, hạ tầng và đô thị.
Yêu cầu đánh giá tác động đối với cơ cấu Ủy viên Ủy ban nhân dân
Bên cạnh việc mở rộng số lượng phòng chuyên môn ở cấp xã, các đại biểu và Ban Pháp chế Hội đồng nhân dân thành phố cũng yêu cầu cơ quan soạn thảo làm rõ cơ sở thực tiễn của phương án nhân sự tham gia cơ cấu Ủy viên Ủy ban nhân dân các cấp.
Dự thảo mới có sự thay đổi khi không cơ cấu toàn bộ người đứng đầu các sở, ngành làm Ủy viên Ủy ban nhân dân thành phố như mô hình hiện hành. Các đại biểu đề nghị Ủy ban nhân dân thành phố phải phân tích và đánh giá đầy đủ tác động của cơ chế này; đồng thời xây dựng quy chế phối hợp, quy định rõ trách nhiệm giải trình của các giám đốc sở không là thành viên Ủy ban nhân dân khi thành phố xem xét, thông qua các vấn đề thuộc lĩnh vực quản lý của các đơn vị đó.
Liên quan đến công tác quản trị nguồn nhân lực, các đại biểu kiến nghị thành phố cần sớm ban hành danh mục vị trí việc làm đặc thù cho cấp xã. Nguyên nhân là do sau phân cấp, chính quyền cơ sở đã tiếp nhận thêm hơn 160 nhiệm vụ quản lý mới nhưng hệ thống khung vị trí việc làm tương ứng vẫn chưa được xác định rõ ràng, gây lúng túng trong triển khai thực tế.
Đồng thời, đối với chính sách chi trả lương theo hiệu quả công việc từ các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô 2026, các đại biểu đề nghị thành phố cần nghiên cứu thêm các giải pháp hỗ trợ cho nhóm viên chức ở các đơn vị sự nghiệp công lập có mức độ tự chủ tài chính thấp, nhằm bảo đảm sự cân bằng và hạn chế sự chênh lệch thu nhập quá lớn trong nội bộ khu vực công.
Tâm An
