Bức tranh sản xuất nông nghiệp Hà Nội trong 7 tháng đầu năm 2026 cho thấy quá trình chuyển dịch đang diễn ra rõ hơn. Đến ngày 20/7, thành phố cơ bản hoàn thành gieo cấy khoảng 57 nghìn ha lúa, đạt 85,5% kế hoạch. Diện tích lúa giảm so với cùng kỳ, một phần do đất được chuyển sang phục vụ hạ tầng và các mô hình có giá trị kinh tế cao hơn.
Trong khi đó, diện tích cây màu vụ Mùa đạt khoảng 15,2 nghìn ha, tăng 4,5%. Thủy sản tiếp tục tăng trưởng với sản lượng 75,6 nghìn tấn, tăng 4,3% so với cùng kỳ.
Những biến động về diện tích và sản lượng đang phản ánh một xu hướng đáng chú ý: Nông nghiệp Hà Nội không còn đặt nặng mục tiêu duy trì diện tích sản xuất bằng mọi giá mà hướng đến lựa chọn những mô hình tạo ra giá trị cao hơn trên cùng quỹ đất.
Đây cũng là cơ sở để thành phố thúc đẩy hình thành các vùng sản xuất tập trung, tạo điều kiện cho cơ giới hóa, ứng dụng công nghệ và liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp.
Tập trung sản xuất để giảm chi phí, nâng chất lượng
Hà Nội hiện đã hình thành 35 vùng sản xuất lúa tập trung, 104 vùng rau, 56 vùng cây ăn quả, 66 vùng nuôi trồng thủy sản và 128 khu chăn nuôi tập trung. Việc tổ chức sản xuất theo vùng giúp khắc phục tình trạng manh mún, tạo điều kiện áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật và đầu tư hệ thống tưới tiêu, máy móc, nhà sơ chế, bảo quản.
Quan trọng hơn, khi sản lượng được tập trung, doanh nghiệp có điều kiện thuận lợi hơn để ký kết hợp đồng thu mua, đầu tư chế biến và xây dựng chuỗi tiêu thụ ổn định.
Theo đánh giá của ngành nông nghiệp, hiệu quả kinh tế từ các mô hình sản xuất tập trung cao hơn khoảng 15-20% so với phương thức truyền thống. Đây là yếu tố cho thấy việc tổ chức lại sản xuất có thể tạo ra giá trị không chỉ từ năng suất mà còn từ giảm chi phí và nâng chất lượng sản phẩm.
Cùng với đó, Hà Nội đang sở hữu hơn 3.300 sản phẩm OCOP và khoảng 406 mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Đây là nền tảng để các vùng sản xuất tiếp tục chuyển từ sản xuất nguyên liệu sang phát triển sản phẩm có thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu của hệ thống phân phối hiện đại.
Chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp
Theo định hướng của Hà Nội, phát triển vùng sản xuất tập trung sẽ phải đi cùng đầu tư hạ tầng, chế biến, bảo quản và logistics. Nếu chỉ tập trung tăng sản lượng mà thiếu khâu sau thu hoạch và thị trường đầu ra, giá trị gia tăng của nông sản vẫn khó được nâng lên.
Thời gian tới, thành phố tiếp tục rà soát quy hoạch các vùng sản xuất phù hợp với điều kiện từng địa phương và nhu cầu thị trường; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, hỗ trợ hợp tác xã và doanh nghiệp xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn.
Một hướng đi quan trọng là đưa nhu cầu thị trường trở thành yếu tố quyết định cơ cấu sản xuất. Các mô hình nông nghiệp công nghệ cao, sản xuất sạch, hữu cơ và những sản phẩm có khả năng truy xuất nguồn gốc sẽ được khuyến khích phát triển. Cùng với sản xuất, hoạt động xúc tiến thương mại cũng cần được tăng cường thông qua hệ thống phân phối hiện đại, hội chợ, thương mại điện tử và kết nối với thị trường xuất khẩu.
Khi vùng nguyên liệu được tổ chức bài bản, hợp tác xã trở thành đầu mối liên kết và doanh nghiệp tham gia sâu vào chế biến, tiêu thụ, nông sản Hà Nội sẽ có điều kiện chuyển từ bán sản phẩm thô sang bán sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn.
Mục tiêu cuối cùng không chỉ là tăng năng suất mà là nâng giá trị kinh tế trên mỗi đơn vị đất, giảm chi phí sản xuất và tạo thu nhập ổn định hơn cho người dân.
Phát triển vùng nông nghiệp tập trung vì thế đang trở thành một mắt xích quan trọng trong quá trình chuyển đổi từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, qua đó xây dựng nền nông nghiệp Hà Nội hiện đại, xanh và có khả năng cạnh tranh cao hơn.
Nam Sơn (t/h)
