Đa dạng hóa đối tượng nuôi, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm đang là một trong những hướng đi được ngành nông nghiệp Hà Nội chú trọng nhằm phát triển sản xuất thủy sản theo hướng hiệu quả, bền vững. Trong đó, việc xây dựng các mô hình trình diễn, hỗ trợ giống và chuyển giao kỹ thuật được xem là giải pháp thiết thực giúp người dân tiếp cận phương thức sản xuất mới, từng bước nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích canh tác.
Tại xã Phú Xuyên, mô hình nuôi lươn thương phẩm do Trung tâm Khuyến nông Hà Nội triển khai đang cho thấy những tín hiệu khả quan. Đây là một trong 10 mô hình thủy sản được Trung tâm thực hiện trong năm 2026, hướng tới lựa chọn những đối tượng nuôi phù hợp với điều kiện địa phương, đồng thời tạo cơ sở đánh giá hiệu quả trước khi xem xét nhân rộng.
Hỗ trợ giống, kỹ thuật để nâng cao hiệu quả sản xuất
Theo Trung tâm Khuyến nông Hà Nội, mô hình nuôi lươn thương phẩm tại xã Phú Xuyên được triển khai với quy mô 500m³. Trong quá trình thực hiện, Trung tâm đã hỗ trợ 30.000 con lươn giống và 2.975kg thức ăn công nghiệp, đồng thời bố trí cán bộ chuyên môn thường xuyên theo dõi, hướng dẫn hộ tham gia thực hiện các yêu cầu kỹ thuật.
Việc hỗ trợ không chỉ tập trung vào nguồn giống và thức ăn mà còn chú trọng hướng dẫn quy trình chăm sóc, quản lý môi trường nuôi và phòng ngừa dịch bệnh. Đây là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ sống, tốc độ sinh trưởng và chất lượng lươn thương phẩm, qua đó quyết định hiệu quả kinh tế của mô hình.
Qua kiểm tra thực tế vào cuối tháng 9/2026, đoàn công tác do Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Nội Nguyễn Thị Kim Quế dẫn đầu ghi nhận đàn lươn sinh trưởng, phát triển tốt, trọng lượng bình quân đạt trên 100g/con.
Kết quả bước đầu cho thấy hộ tham gia đã chủ động tiếp cận và thực hiện các yêu cầu kỹ thuật trong quá trình chăm sóc, quản lý đàn lươn. Tuy nhiên, để đánh giá đầy đủ hiệu quả sản xuất, mô hình cần tiếp tục được theo dõi đến thời điểm thu hoạch, làm rõ các chỉ tiêu về năng suất, tỷ lệ sống, chi phí đầu tư và khả năng tiêu thụ sản phẩm.
Đối với hoạt động nuôi thủy sản, việc lựa chọn đối tượng nuôi phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao hiệu quả sử dụng diện tích và nguồn lực sản xuất. Lươn thương phẩm là một trong những đối tượng có thể phát triển theo hình thức nuôi tập trung, song đòi hỏi người nuôi phải tuân thủ chặt chẽ quy trình kỹ thuật, đặc biệt trong quản lý chất lượng nước, thức ăn và phòng ngừa dịch bệnh.
Vì vậy, hoạt động chuyển giao kỹ thuật tại cơ sở được Trung tâm Khuyến nông Hà Nội xác định là nhiệm vụ xuyên suốt quá trình triển khai. Thông qua việc trực tiếp hướng dẫn, kiểm tra và theo dõi mô hình, cán bộ khuyến nông có điều kiện nắm bắt những khó khăn phát sinh, kịp thời hỗ trợ người dân điều chỉnh phương pháp chăm sóc phù hợp.
Tại buổi kiểm tra, lãnh đạo Trung tâm đánh giá cao sự chủ động của hộ dân trong quản lý đàn lươn, đồng thời yêu cầu cán bộ chuyên môn tiếp tục bám sát cơ sở, hướng dẫn sử dụng thức ăn hợp lý, kiểm soát môi trường nuôi và chủ động phòng ngừa những yếu tố bất lợi do thời tiết, dịch bệnh.
Đây cũng là yêu cầu quan trọng nhằm hạn chế rủi ro trong sản xuất, nhất là khi điều kiện môi trường và biến động thời tiết có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của các đối tượng thủy sản.
Từng bước hoàn thiện quy trình, tạo cơ sở nhân rộng mô hình
Không chỉ riêng mô hình nuôi lươn tại Phú Xuyên, trong 9 tháng đầu năm 2026, các mô hình thủy sản do Trung tâm Khuyến nông Hà Nội triển khai cơ bản ghi nhận tình hình sinh trưởng, phát triển tốt, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
Một số mô hình bước đầu ứng dụng công nghệ mới trong quá trình sản xuất, góp phần tăng cường khả năng kiểm soát môi trường nước, hỗ trợ người nuôi quản lý các yếu tố kỹ thuật và nâng cao hiệu quả chăm sóc.
Việc đưa tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình chuyển đổi phương thức nuôi thủy sản. Thay vì chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, người dân từng bước tiếp cận quy trình chăm sóc có hướng dẫn chuyên môn, chú trọng quản lý môi trường, sử dụng vật tư đầu vào hợp lý và chủ động phòng ngừa rủi ro.
Đặc biệt, trong điều kiện chi phí con giống, thức ăn và các yếu tố đầu vào có thể biến động, việc nâng cao hiệu quả quản lý sản xuất sẽ giúp người nuôi sử dụng nguồn lực hợp lý hơn, hạn chế hao hụt và cải thiện khả năng cạnh tranh của sản phẩm.
Đối với mô hình nuôi lươn thương phẩm tại xã Phú Xuyên, kết quả sinh trưởng bước đầu là tín hiệu tích cực, nhưng chưa phải căn cứ đầy đủ để khẳng định hiệu quả kinh tế. Việc đánh giá cần tiếp tục dựa trên kết quả thực tế khi kết thúc chu kỳ nuôi, bao gồm sản lượng thu hoạch, chất lượng sản phẩm, chi phí và lợi nhuận của hộ tham gia.
Theo kế hoạch, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội sẽ tiếp tục tổ chức kiểm tra, hướng dẫn kỹ thuật, theo dõi quá trình sinh trưởng và đánh giá kết quả các mô hình thủy sản đang triển khai. Những khó khăn phát sinh sẽ được tổng hợp, xử lý kịp thời; công tác nghiệm thu được thực hiện khi các mô hình đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Trên cơ sở kết quả đánh giá, Trung tâm sẽ từng bước hoàn thiện quy trình kỹ thuật, xác định khả năng áp dụng trong thực tế và xem xét nhân rộng tại những địa bàn có điều kiện phù hợp.
Ở góc độ phát triển sản xuất hàng hóa, việc nhân rộng các mô hình thủy sản cần gắn với nhu cầu thị trường, khả năng tiêu thụ và hiệu quả đầu tư. Bên cạnh yếu tố năng suất, chất lượng sản phẩm, an toàn thực phẩm và tính ổn định của nguồn cung cũng là những điều kiện quan trọng để nâng cao giá trị sản xuất.
Việc xây dựng các mô hình khuyến nông vì thế không chỉ nhằm giới thiệu đối tượng nuôi mới mà còn góp phần hình thành phương thức sản xuất có cơ sở kỹ thuật, giúp người dân chủ động hơn trong lựa chọn hướng phát triển kinh tế.
Từ những kết quả bước đầu tại xã Phú Xuyên, mô hình nuôi lươn thương phẩm đang cho thấy triển vọng bổ sung đối tượng nuôi trong cơ cấu sản xuất thủy sản của Hà Nội. Khi hiệu quả kinh tế được kiểm chứng và quy trình kỹ thuật tiếp tục hoàn thiện, mô hình có thể trở thành cơ sở để các địa phương nghiên cứu áp dụng, góp phần đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững.
Minh Thắm
