Siết từ gốc những tồn tại gây bức xúc
Ngày 5/5/2026, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội ký ban hành Chỉ thị số 08/CT-UBND, yêu cầu tăng cường kỷ cương vệ sinh môi trường tại tất cả các dự án xây dựng trên địa bàn. Đây được xem là động thái mạnh mẽ nhằm xử lý dứt điểm những bất cập kéo dài, đặc biệt là tình trạng công trường gây bụi, xe chở vật liệu làm rơi vãi, thi công kéo dài ảnh hưởng đến đời sống người dân.
Thực tế thời gian qua cho thấy, nhiều dự án dù được cấp phép nhưng chưa tuân thủ nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường. Xe tải ra vào công trường kéo theo bùn đất, vật liệu rơi vãi trên đường, trong khi việc che chắn, dập bụi chưa được thực hiện đầy đủ. Không ít tuyến đường bị đào xới kéo dài, thi công dàn trải, gây ùn tắc và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Trong bối cảnh đó, chỉ thị mới không chỉ dừng ở việc nhắc nhở mà đặt ra yêu cầu cụ thể, rõ trách nhiệm đối với từng chủ đầu tư và nhà thầu. Thành phố xác định, nếu không siết chặt ngay từ khâu tổ chức thi công, các hệ lụy về môi trường đô thị sẽ tiếp tục tái diễn.
5 yêu cầu bắt buộc, không có ngoại lệ
Điểm đáng chú ý của chỉ thị lần này là việc đưa ra các quy định mang tính bắt buộc, áp dụng đồng loạt cho tất cả công trình.
Trước hết, toàn bộ phương tiện ra vào công trường phải được rửa sạch bánh xe và gầm xe, tuyệt đối không để bùn đất theo xe ra đường. Các công trình phải bố trí khu vực rửa xe chuyên dụng và duy trì hoạt động thường xuyên.
Song song với đó, việc kiểm soát bụi được yêu cầu thực hiện triệt để. Tại các khu vực đào đắp, bốc xúc vật liệu phải có hệ thống phun sương hoặc tưới nước liên tục; đối với công trình cao tầng, toàn bộ khu vực thi công phải được bao che bằng lưới chắn bụi.
Thành phố cũng yêu cầu các dự án áp dụng phương thức thi công “cuốn chiếu”, hoàn thành dứt điểm từng phần, hạn chế tối đa việc chiếm dụng mặt đường kéo dài. Việc sử dụng cấu kiện đúc sẵn được khuyến khích nhằm rút ngắn thời gian thi công, giảm tác động đến giao thông.
Đặc biệt, sau khi hoàn thành hạng mục hạ tầng, mặt đường phải được hoàn trả với chất lượng bằng hoặc tốt hơn ban đầu. Các đơn vị không được tháo dỡ rào chắn khi chưa hoàn thiện việc khôi phục hiện trạng.
Với các công trình quy mô lớn hoặc dự án hạ tầng trọng điểm, yêu cầu lắp đặt camera giám sát hiện trường là bắt buộc. Dữ liệu từ hệ thống này sẽ phục vụ công tác kiểm tra, giám sát từ xa của cơ quan chức năng.
Tăng cường giám sát bằng công nghệ và xử lý nghiêm vi phạm
Không chỉ kiểm tra theo phương thức truyền thống, Hà Nội đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý. Công an thành phố sẽ sử dụng hệ thống camera giao thông kết hợp trí tuệ nhân tạo để phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm như xe chở vật liệu không che chắn, làm rơi vãi ra đường.
Việc “phạt nguội” thông qua hình ảnh được xác định là giải pháp hiệu quả, giúp tăng tính răn đe và hạn chế tình trạng đối phó. Những trường hợp vi phạm nghiêm trọng, gây ô nhiễm kéo dài sẽ bị đình chỉ thi công theo quy định.
Động thái này cho thấy thành phố không chỉ đặt ra quy định mà còn sẵn sàng áp dụng các biện pháp mạnh để bảo đảm thực thi. Việc xử lý nghiêm các nhà thầu vi phạm được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ rệt trong thời gian tới.
Người dân tham gia giám sát, tăng tính minh bạch
Một điểm mới đáng chú ý của chỉ thị là mở rộng vai trò giám sát của người dân. Thành phố khuyến khích người dân chủ động ghi nhận các hành vi vi phạm như gây bụi, lấn chiếm lòng đường, đổ thải không đúng quy định và gửi phản ánh qua ứng dụng iHanoi.
Các phản ánh này sẽ được cơ quan chức năng tiếp nhận, kiểm tra và xử lý kịp thời. Kết quả xử lý cũng được công khai, giúp người dân theo dõi và giám sát quá trình thực hiện.
Việc huy động sự tham gia của cộng đồng không chỉ giúp phát hiện vi phạm nhanh hơn mà còn góp phần nâng cao ý thức tuân thủ của các đơn vị thi công. Khi mỗi người dân trở thành một “kênh giám sát”, áp lực đối với các nhà thầu sẽ lớn hơn, buộc phải thực hiện nghiêm các quy định.
Hướng tới môi trường đô thị sạch, kỷ cương và bền vững
Việc ban hành Chỉ thị số 08/CT-UBND thể hiện quyết tâm của Hà Nội trong việc lập lại trật tự, kỷ cương tại các công trường xây dựng – lĩnh vực vốn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng môi trường sống của người dân.
Nếu được triển khai đồng bộ và thực hiện nghiêm túc, các giải pháp này không chỉ giúp giảm thiểu bụi bẩn, tiếng ồn mà còn góp phần cải thiện hình ảnh đô thị, tạo môi trường sống văn minh, an toàn hơn.
Quan trọng hơn, việc kết hợp giữa quy định chặt chẽ, công nghệ giám sát và sự tham gia của người dân sẽ tạo nên một cơ chế kiểm soát đa chiều, giúp hạn chế tối đa các vi phạm tái diễn, hướng tới phát triển đô thị bền vững trong dài hạn.
Minh Thắm
