Không dừng ở khuyến cáo hay vận động, Hà Nội đang chuyển sang cách tiếp cận mạnh hơn, đặt trọng tâm vào trách nhiệm quản lý tại cơ sở. Công văn số 1467/UBND-NNMT do Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Nguyễn Xuân Lưu ký ban hành ngày 8/4/2026 đã xác lập rõ yêu cầu này, với mục tiêu chấm dứt tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và rác thải tự phát kéo dài nhiều năm qua.

Người dân đốt rơm rạ sau thu hoạch ngoài đồng, gây phát thải khói bụi và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường không khí.
Người dân đốt rơm rạ sau thu hoạch ngoài đồng, gây phát thải khói bụi và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường không khí.

Theo chỉ đạo, Ủy ban nhân dân các xã, phường phải trực tiếp tổ chức kiểm soát, không để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý. Các khu vực có nguy cơ cao phải được rà soát, khoanh vùng cụ thể để có phương án giám sát sát thực tế. Đáng chú ý, Thành phố yêu cầu tổ chức giám sát liên tục, đặc biệt trong khung giờ từ 17h đến 22h – thời điểm các hành vi đốt rơm rạ, rác thải thường diễn ra.

Không chỉ dừng lại ở kiểm tra, công tác xử lý vi phạm được đặt ra với yêu cầu rõ ràng, dứt khoát. Mọi hành vi đốt rơm rạ, đốt rác trái quy định phải bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. Người đứng đầu địa phương chịu trách nhiệm toàn diện nếu để xảy ra vi phạm kéo dài hoặc không được phát hiện, xử lý kịp thời.

Một điểm mới trong chỉ đạo lần này là việc thiết lập cơ chế phản ứng nhanh từ cơ sở. Các địa phương phải công khai đường dây nóng, tiếp nhận và xử lý phản ánh của người dân trong thời gian tối đa 2 giờ. Đồng thời, yêu cầu báo cáo nhanh hằng ngày giúp Thành phố nắm bắt tình hình, kịp thời điều chỉnh biện pháp quản lý.

Song song với trách nhiệm của chính quyền cơ sở, các sở, ngành cũng được giao nhiệm vụ cụ thể nhằm tạo thành một hệ thống kiểm soát đồng bộ. Từ theo dõi, kiểm tra, xử lý vi phạm đến đẩy mạnh tuyên truyền, giám sát xã hội, tất cả đều hướng tới mục tiêu thay đổi hành vi, nâng cao ý thức cộng đồng.

Đáng chú ý, kết quả thực hiện nhiệm vụ này sẽ được đưa vào tiêu chí đánh giá, xếp loại thi đua hằng năm, qua đó tạo áp lực thực chất đối với từng đơn vị, địa phương.

Ở góc độ rộng hơn, Thành phố nhấn mạnh vai trò của người dân trong việc giải quyết triệt để tình trạng này. Việc chấm dứt đốt rơm rạ, đốt rác không chỉ là yêu cầu quản lý, mà còn là hành động trực tiếp bảo vệ môi trường sống, giảm thiểu ô nhiễm không khí và những hệ lụy đối với sức khỏe cộng đồng.

Với cách tiếp cận đồng bộ, rõ trách nhiệm và gắn với cơ chế giám sát cụ thể, Hà Nội đang thể hiện quyết tâm chuyển từ xử lý tình huống sang kiểm soát tận gốc các hành vi gây ô nhiễm môi trường ngay từ cấp cơ sở.

Minh Thắm