Theo báo cáo mới nhất từ Cục Hải quan thông qua Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, hoạt động vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới đang gia tăng mạnh. Đáng chú ý là sự gia tăng của các vụ việc vận chuyển quá cảnh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Cơ quan chức năng đã xử lý 15 vụ vi phạm về sở hữu trí tuệ và hàng giả, tăng 114,3% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó có 3 vụ việc mang dấu hiệu hình sự và 12 vụ vi phạm hành chính.
Phân tích theo địa bàn, tuyến biển tiếp tục là khu vực trọng điểm với 1.130 vụ vi phạm được phát hiện, chiếm 59,4% tổng số vụ và tăng 64,7% so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động sai phạm tập trung chủ yếu tại các cảng biển lớn như Cát Lái, Hải Phòng, Cái Mép và Đà Nẵng. Các đối tượng thường xuyên có hành vi vi phạm quy định về chính sách nhập khẩu, cụ thể là nhập khẩu hàng hóa thuộc diện phải kiểm tra chuyên ngành nhưng không xuất trình được thông báo kết quả theo quy định.
Trên tuyến đường bộ, cơ quan chức năng đấu tranh và bắt giữ 572 vụ vi phạm, chiếm 30,1% tổng số vụ và tăng 37,8% so với năm 2025. Hoạt động buôn lậu diễn biến phức tạp tại các tuyến biên giới giáp Trung Quốc, Lào và Campuchia. Các đối tượng triệt để lợi dụng chính sách tạo điều kiện thuận lợi trong xuất nhập khẩu và chính sách ưu đãi cho cư dân biên giới để thực hiện hành vi vận chuyển trái phép. Tại khu vực miền Trung và tuyến biên giới Việt Nam - Lào, tình trạng mua bán trái phép đường kính trắng, ma túy và vận chuyển quá cảnh hàng giả mạo nhãn hiệu vẫn tiếp diễn.
Tình trạng vận chuyển trái phép xăng dầu qua biên giới Lào cũng như tiền tệ, pháo nổ qua biên giới Trung Quốc chưa có dấu hiệu dừng lại. Tại các cửa khẩu và đường mòn lối mở giáp Trung Quốc, sự gia tăng của hoạt động vận chuyển thực phẩm đông lạnh không có chứng từ hợp pháp đang đặt ra nhiều thách thức cho lực lượng chức năng. Đồng thời, tuyến hàng không cũng ghi nhận nhiều vụ việc vi phạm tập trung tại các sân bay quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất và Đà Nẵng. 
Trước tình hình thực tế, ngành Hải quan đã triển khai quyết liệt nhiều biện pháp ngăn chặn. Ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 về các giải pháp đấu tranh với hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Cục Hải quan đã lập tức ban hành Công văn số 15923/CHQ-ĐTCBL ngày 6/5/2026. Văn bản này yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực đồng bộ triển khai các biện pháp nghiệp vụ, tăng cường giám sát để chủ động đấu tranh với các hành vi vi phạm.
Thống kê tổng hợp từ ngày 15/4 đến 14/5/2026, toàn ngành Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý tổng cộng 1.902 vụ việc vi phạm, tăng 52,5% so với cùng kỳ năm 2025. Ước tính tổng trị giá hàng hóa vi phạm đạt mức 1.907,7 tỷ đồng. Cơ quan Hải quan đã hoàn thiện hồ sơ chuyển khởi tố 7 vụ án. Riêng trong công tác phòng, chống ma túy, ngành Hải quan chủ trì và phối hợp cùng lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng phát hiện 9 vụ việc, bắt giữ 115 đối tượng, qua đó thể hiện quyết tâm làm sạch môi trường kinh doanh và bảo vệ an ninh trật tự.
Thành Nam
