Thị trường điện cạnh tranh Việt Nam đang bước vào giai đoạn hoàn thiện sâu hơn về cơ chế, nhằm đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, thu hút đầu tư và thích ứng với quá trình chuyển dịch năng lượng.
Trong bối cảnh đó, việc Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 29/2026/TT-BCT quy định vận hành thị trường bán buôn điện cạnh tranh, cùng quá trình rà soát, điều chỉnh thiết kế thị trường điện, được xem là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện và tạo nền tảng phát triển thị trường bán lẻ điện cạnh tranh trong tương lai.

Phạm vi điều chỉnh gồm đăng ký tham gia thị trường, lập kế hoạch vận hành hệ thống, cơ chế chào giá, huy động nguồn điện, xác định giá và thanh toán. Đối tượng áp dụng gồm các đơn vị phát điện, bán buôn điện, truyền tải điện, đơn vị vận hành hệ thống và thị trường điện, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), các đơn vị cung cấp nhiên liệu và khách hàng lớn tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA).
Điều kiện tham gia thị trường quy định các nhà máy có công suất từ 30 MW trở lên đấu nối vào hệ thống điện quốc gia phải tham gia trực tiếp; với thủy điện và năng lượng tái tạo có công suất từ 10 MW trở lên có thể tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp. Các đơn vị phải đáp ứng hạ tầng kỹ thuật như hệ thống SCADA, EMS, đo đếm và chữ ký số.
Thông tư nhấn mạnh nguyên tắc vận hành công khai, minh bạch, bảo đảm đối xử bình đẳng; chu kỳ giao dịch được tính theo ngày từ 0 giờ đến 24 giờ. Giá thị trường điện toàn phần gồm giá điện năng (SMP) và giá công suất (CAN), phản ánh đầy đủ tín hiệu cung - cầu và chi phí sản xuất điện.
Cơ chế chào giá quy định các đơn vị phát điện gửi chào giá trước 11 giờ 30 phút ngày trước giao dịch, tối đa 10 mức giá - công suất mỗi chu kỳ trong khung trần và sàn. Lịch huy động nguồn điện được công bố trước 16 giờ mỗi ngày, gồm phương án không ràng buộc và phương án có xét đến giới hạn kỹ thuật hệ thống.
Thông tư cũng tăng cường yêu cầu công khai dữ liệu như dự báo phụ tải, kế hoạch bảo dưỡng, giá trị nước trong phát điện thủy điện, kết quả tính toán giá thị trường; thanh toán được thực hiện dựa trên dữ liệu đo đếm và vận hành thực tế. Song song hoàn thiện khung pháp lý, Bộ Công Thương đang rà soát, điều chỉnh thiết kế tổng thể thị trường điện cạnh tranh.
Trung tuần tháng 6, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức cuộc họp tham vấn kỹ thuật về rà soát, điều chỉnh thiết kế thị trường điện cạnh tranh. Tại cuộc họp này, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long nhấn mạnh việc rà soát, điều chỉnh là bước quan trọng để thực hiện Nghị quyết 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Theo Thứ trưởng, nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện cơ chế, xây dựng thị trường điện cạnh tranh hiệu quả, khả thi theo lộ trình.
Thiên Trường





















