Tính từ mốc lịch sử năm 1995 đến nay, Việt Nam đã thực hiện tổng cộng 25 lần điều chỉnh tăng lương hưu. Riêng trong giai đoạn từ năm 2020 đến 2026, Chính phủ liên tục ban hành các quyết định nâng mức hưởng nhằm bù đắp trượt giá và cải thiện đời sống thực tế cho người hưu trí.
Theo số liệu thống kê từ cơ quan bảo hiểm xã hội, toàn quốc hiện có hơn 3 triệu người đang hưởng chế độ lương hưu. Trong đó, nhóm người có mức hưởng dao động từ 3 triệu đến dưới 10 triệu đồng mỗi tháng chiếm tỷ trọng áp đảo lên tới 80% (tương đương khoảng 2,4 triệu người).
Khảo sát dữ liệu thực tế cho thấy, mức lương hưu bình quân của nhóm đối tượng hưởng lương từ nguồn ngân sách nhà nước đạt 5,7 triệu đồng một tháng. Trong khi đó, mức lương bình quân của nhóm nhân sự hưởng lương do Quỹ bảo hiểm xã hội bảo đảm neo ở mốc cao hơn là 6,7 triệu đồng một tháng.
Với phương án điều chỉnh tăng 8% từ ngày 1/7 tới đây, ước tính tổng kinh phí chi trả lương hưu tăng thêm trên quy mô toàn quốc so với năm 2025 là 10.773 tỷ đồng. Cơ cấu dòng vốn chi trả được phân định cụ thể theo hai nguồn quỹ:
Nguồn Quỹ bảo hiểm xã hội bảo đảm: Ước tính phần kinh phí tăng thêm là 8.760 tỷ đồng.
Nguồn ngân sách nhà nước bảo đảm: Ước tính phần kinh phí tăng thêm là 2.013 tỷ đồng.
Bên cạnh mức điều chỉnh tăng chung 8%, Chính phủ cũng ban hành chính sách hỗ trợ tài chính riêng biệt dành cho nhóm đối tượng đặc thù là những người nghỉ hưu trước ngày 1/1/1995 đang phải nhận mức lương hưu thấp.
Đối với hàng triệu lao động đã có quá trình cống hiến, tích lũy từ thời trẻ, đồng lương hưu khi về già chính là tấm lưới an sinh thiết thực nhất để họ tự chủ cuộc sống, chi trả các khoản chi phí sinh hoạt, ăn uống và đặc biệt là tiền thuốc men điều trị các căn bệnh mạn tính của tuổi già mà không phải tạo áp lực kinh tế lên con cái.
Tuy nhiên, ghi nhận từ tâm tư của người hưu trí, niềm vui tăng lương vẫn luôn đan xen với những nỗi lo toan về mặt giá cả vĩ mô. Trên thực tế, tốc độ tăng giá của các mặt hàng nhu yếu phẩm thiết yếu trên thị trường thường có xu hướng bứt phá nhanh hơn biên độ điều chỉnh của đồng lương. Do đó, việc tăng lương hưu sẽ chỉ thực sự phát huy trọn vẹn ý nghĩa nhân văn khi Nhà nước triển khai đồng bộ các giải pháp kiểm soát tốt chỉ số lạm phát và bình ổn thị trường. Khi sức mua của đồng tiền được giữ vững, người hưu trí mới có thể an tâm an hưởng tuổi già mà không phải thắt lưng buộc bụng hay cắt giảm các nhu cầu thiết yếu trong gia đình.
Tâm An
