Công an tỉnh Quảng Ninh vừa làm rõ đường dây lừa đảo xuyên quốc gia dưới hình thức livestream “cắt đá tìm ngọc”, qua đó cho thấy thủ đoạn ngày càng tinh vi của tội phạm công nghệ cao khi lợi dụng mạng xã hội để dàn dựng các chiêu trò chiếm đoạt tài sản.
Theo kết luận điều tra, từ khoảng tháng 8/2024, một nhóm đối tượng người Trung Quốc tuyển dụng nhiều công dân Việt Nam tại khu vực biên giới xuất cảnh sang thành phố Đông Hưng, tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) để tham gia vận hành các hoạt động livestream “đổ thạch”, “cắt đá tìm ngọc” trên Facebook.
Các đối tượng thuê nhiều địa điểm, thiết lập các phòng livestream hoạt động liên tục thông qua hàng loạt fanpage như “Đế Vương Lục Bảo”, “Đá ngọc thô”, “Đế vương phỉ thúy”, “May mắn đến”, “Thiên mệnh châu báu”..., đồng thời thường xuyên thay đổi tên trang nhằm né tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng.
Dựng kịch bản lừa đảo như dây chuyền
Theo cơ quan điều tra, đường dây này được tổ chức với phương thức hoạt động chặt chẽ, phân công vai trò cụ thể. Mỗi đối tượng đảm nhận một nhiệm vụ riêng, từ livestream giới thiệu “luật chơi”, tạo bình luận tương tác giả để kích thích tâm lý đám đông, chăm sóc khách hàng hướng dẫn chuyển tiền đến trực tiếp thực hiện màn “cắt đá”.
Những viên đá được quảng cáo là ngọc quý hiếm thực chất chỉ là đá hoa trắng, đá quarzit nhuộm màu xanh hoặc phủ sơn đen. Tuy nhiên, bằng các hiệu ứng hình ảnh, lời dẫn mang tính kích thích và những màn “trúng thưởng” được dàn dựng sẵn, các đối tượng khiến nhiều người tin rằng họ có cơ hội đổi đời chỉ sau vài phút tham gia.
Ban đầu, với những người tham gia bằng số tiền nhỏ, nhóm này có thể hoàn trả tiền hoặc tạo tình huống “trúng thưởng” để tạo lòng tin. Khi nạn nhân tiếp tục chuyển các khoản tiền lớn hơn, các đối tượng viện ra nhiều lý do như đóng “thuế”, “phí xác minh”, “phí nhận thưởng”, “phí đổi tiền”, “phí làm hóa đơn”... để tiếp tục chiếm đoạt tài sản.
Khi bị hại không còn khả năng chuyển tiền hoặc phát hiện bị lừa, các đối tượng lập tức chặn liên lạc, xóa tài khoản hoặc chuyển sang fanpage khác để tiếp tục hoạt động. 
Hơn 110.000 giao dịch lừa đảo
Kết quả điều tra cho thấy, đường dây này đã sử dụng hơn 25 tài khoản ngân hàng đứng tên người Việt Nam và người Trung Quốc để nhận tiền từ các bị hại. Tổng cộng, các đối tượng thực hiện hơn 110.000 giao dịch, chiếm đoạt hơn 263 tỷ đồng của trên 32.000 người trên phạm vi cả nước.
Không chỉ số tiền bị chiếm đoạt đặc biệt lớn, vụ án còn cho thấy mức độ nguy hiểm của thủ đoạn lợi dụng đặc tính tương tác trực tiếp của livestream để thao túng tâm lý người dùng. Nhiều nạn nhân bị cuốn vào tâm lý thử vận may, tin vào những cam kết lợi nhuận lớn hoặc bị tác động bởi hiệu ứng đám đông thông qua các bình luận, hình ảnh “người trúng thưởng” được dàn dựng từ trước.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh đã hoàn tất kết luận điều tra, chuyển hồ sơ đến Viện Kiểm sát nhân dân cùng cấp, đề nghị truy tố 36 bị can về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự.
Cơ quan chức năng đồng thời tiếp tục phối hợp với phía Trung Quốc để điều tra, làm rõ vai trò của các đối tượng cầm đầu là người nước ngoài cùng các cá nhân liên quan.
Vụ án là lời cảnh báo để người dân nâng cao cảnh giác, thận trọng trước các hình thức trúng thưởng, đầu tư bất thường trên không gian mạng, tránh trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo tinh vi.
Phương Di
