Hiện nay, tổng diện tích gieo trồng của tỉnh Lâm Đồng đạt hơn 1 triệu ha, trong đó gần 150.000 ha đã được chứng nhận sản xuất bền vững. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương nâng cao chất lượng nông sản, đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu lớn như EU, Bắc Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc.
Thay đổi tư duy sản xuất để giữ đất, giữ cây
Trước đây, thuốc diệt cỏ được nhiều nhà vườn lựa chọn vì tiết kiệm công lao động và chi phí thấp. Tuy nhiên, việc lạm dụng hóa chất trong thời gian dài đã khiến đất đai suy thoái, gia tăng tồn dư độc hại trong môi trường và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nông sản.
Nhận thấy những hệ lụy đó, nhiều nông dân tại Lâm Đồng đã chuyển sang phương pháp phát cỏ thủ công kết hợp giữ lại lớp cỏ tự nhiên trong vườn. Tại thôn 9, xã Đức An, ông Lưu Như Bính cho biết việc duy trì thảm cỏ giúp đất giữ ẩm tốt hơn, hạn chế xói mòn và ổn định hệ vi sinh trong đất. Nhờ vậy, cây trồng phát triển ổn định, giảm lượng phân bón hóa học và tiết kiệm đáng kể chi phí tưới nước trong mùa khô.
Tương tự, gia đình ông Hoàng Văn Phú ở thôn 8, xã Nhân Cơ đã loại bỏ hoàn toàn thuốc diệt cỏ trên diện tích sầu riêng hơn 10 năm tuổi. Thay vào đó, ông áp dụng cắt cỏ định kỳ kết hợp trồng xen cây che phủ để cải tạo đất và duy trì độ ẩm tự nhiên.
Theo ông Phú, chi phí đầu tư ban đầu có tăng so với trước đây, nhưng đổi lại cây sinh trưởng ổn định hơn trong điều kiện nắng nóng kéo dài. Đặc biệt, quy trình sản xuất an toàn còn giúp vườn đủ điều kiện cấp mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu chính ngạch.
Hướng đến nền nông nghiệp xanh và tăng sức cạnh tranh quốc tế
Theo thống kê của Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, mỗi năm Việt Nam chi từ 500 – 700 triệu USD để nhập khẩu hóa chất bảo vệ thực vật, trong đó thuốc diệt cỏ chiếm tỷ lệ lớn. Việc giảm sử dụng hóa chất vì vậy đang trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng nông sản.
Hiện ngành nông nghiệp Lâm Đồng đang khuyến khích người dân áp dụng các biện pháp quản lý cỏ dại sinh thái như cắt cỏ định kỳ, phủ gốc bằng cỏ khô và vật liệu hữu cơ, trồng xen cây họ đậu để cải tạo đất và hạn chế cỏ mọc tự nhiên.
Không chỉ góp phần bảo vệ hệ sinh thái nông nghiệp, phương thức canh tác này còn đáp ứng tốt các tiêu chuẩn về dư lượng hóa chất của thị trường quốc tế. Hiện nông sản Lâm Đồng đã có mặt tại 56 quốc gia và vùng lãnh thổ với nhiều mặt hàng chủ lực như rau, hoa, cà phê, chè và sầu riêng.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, toàn tỉnh hiện có khoảng 23.500 ha đạt tiêu chuẩn GAP và tương đương, 4.000 ha sản xuất hữu cơ và khoảng 122.000 ha cà phê đạt các chứng nhận quốc tế như RA, 4C. Đồng thời, địa phương đã cấp gần 950 mã số vùng trồng xuất khẩu với diện tích gần 40.000 ha.
Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh nông nghiệp toàn cầu đang chuyển mạnh sang hướng phát triển xanh và bền vững, việc hạn chế thuốc diệt cỏ và quản lý cỏ dại theo hướng sinh thái là giải pháp phù hợp để nâng cao giá trị nông sản, bảo vệ môi trường và tăng khả năng cạnh tranh của nông sản Lâm Đồng trên thị trường quốc tế.
Để nhân rộng các mô hình hiệu quả, hằng năm Trung tâm Khuyến nông tỉnh tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật và xây dựng mô hình trình diễn thực tế nhằm hỗ trợ nông dân thay đổi phương thức sản xuất. Qua đó, từng bước hình thành nền nông nghiệp xanh, an toàn và phát triển bền vững trong tương lai.
Hoàng Phương
