Hơn 600 ha sen đang vào mùa thu hoạch rộ
Theo ngành nông nghiệp địa phương, toàn khu vực Đông Nam Lâm Đồng hiện có khoảng 600 ha trồng sen, tập trung tại các địa phương như Hồng Sơn, Hàm Thuận, Hàm Liêm, Đức Linh và các vùng phụ cận.
Trong đó: Xã Hồng Sơn hiện có hơn 300 ha sen. Khu vực Bắc Bình và vùng lân cận khoảng 60 ha.. Nhiều diện tích khác đang được người dân chuyển đổi từ đất lúa sang trồng sen luân canh.
Tháng 5 hằng năm là thời điểm sen bước vào vụ thu hoạch chính. Trên những cánh đồng rộng lớn, đài sen chín phủ kín mặt ruộng, tạo nên khung cảnh đặc trưng của vùng nông nghiệp Đông Nam Lâm Đồng.
Không chỉ mang giá trị cảnh quan, cây sen hiện được xem là một trong những mô hình chuyển đổi cây trồng hiệu quả tại các vùng đất thấp thường xuyên ngập úng hoặc sản xuất lúa kém năng suất.
Hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều loại cây trồng truyền thống
Theo người dân địa phương, ưu điểm lớn nhất của cây sen là khả năng khai thác gần như toàn bộ các bộ phận để bán thương phẩm, giúp tăng nguồn thu trên cùng diện tích sản xuất.
Hiện nay, các sản phẩm từ sen có giá bán khá ổn định: Hạt sen tươi nguyên vỏ khoảng 25.000 đồng/kg. Sen luộc khoảng 40.000 đồng/kg. Ngó sen dao động 80.000 – 100.000 đồng/kg. Tim sen từ 300.000 – 350.000 đồng/kg. Hoa sen tươi phục vụ chưng cúng, trang trí có giá cao vào dịp lễ và cuối tuần.
Ngoài bán trực tiếp cho thương lái, nhiều hộ dân còn chủ động tiêu thụ qua mạng xã hội, bán lẻ theo đơn đặt hàng nhằm nâng cao lợi nhuận.
Anh Đinh Ngọc Tấn, một hộ trồng sen tại xã Hàm Thuận cho biết, sau khi chuyển đổi 1 ha đất lúa bị ngập úng sang trồng sen, vụ đầu tiên đã cho năng suất khá cao, hạt sen to, thơm và được khách hàng ưa chuộng. Gia đình anh hiện vừa bán sen tươi, vừa chế biến các sản phẩm theo nhu cầu khách hàng để gia tăng giá trị.
Sen giúp giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận cho nông dân
Không chỉ cho giá trị kinh tế tốt, cây sen còn có nhiều ưu điểm trong canh tác: Ít sâu bệnh. Phù hợp vùng đất trũng. Chi phí chăm sóc thấp. Giảm lượng phân thuốc bảo vệ thực vật. Có thể lưu gốc nhiều vụ.
Theo tính toán của nông dân địa phương, chi phí đầu tư ban đầu cho 1 ha sen dao động khoảng 26 – 30 triệu đồng. Tuy nhiên, sau giai đoạn đầu, cây sen có thể khai thác liên tục nhiều vụ, giúp giảm áp lực chi phí và tăng lợi nhuận về lâu dài.
Đặc biệt, tại các vùng sản xuất lúa kém hiệu quả, lợi nhuận từ cây sen hiện cao hơn đáng kể nhờ đầu ra đa dạng và nhu cầu tiêu thụ ổn định.
Tiềm năng lớn từ chế biến sâu và du lịch sinh thái
Ngoài giá trị nông sản, cây sen còn mở ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế phụ trợ tại Lâm Đồng. Các sản phẩm chế biến từ sen như: Trà tim sen; Trà lá sen; Hạt sen sấy; Mứt sen. Thực phẩm dinh dưỡng, đang được thị trường trong nước ưa chuộng nhờ xu hướng tiêu dùng sản phẩm tự nhiên và tốt cho sức khỏe.
Bên cạnh đó, những cánh đồng sen nở rộ còn tạo nên điểm nhấn du lịch sinh thái hấp dẫn, thu hút người dân và du khách đến tham quan, trải nghiệm, chụp ảnh vào mùa hè.
Theo nhiều chuyên gia nông nghiệp, nếu được quy hoạch và liên kết đầu ra bài bản, cây sen có thể hình thành chuỗi giá trị kinh tế tổng hợp gồm: Sản xuất nông nghiệp. Chế biến thực phẩm. Dược liệu tự nhiên. Du lịch trải nghiệm. Thương mại điện tử. Cần xây dựng liên kết tiêu thụ để phát triển bền vững.
Dù diện tích trồng sen tại Lâm Đồng đang tăng nhanh, nhưng phần lớn vẫn phát triển tự phát, quy mô nhỏ lẻ. Đầu ra chủ yếu phụ thuộc thương lái nên giá cả còn biến động mạnh vào mùa thu hoạch rộ.
Nhiều hộ dân mong muốn có thêm doanh nghiệp đầu tư liên kết bao tiêu, hỗ trợ xây dựng thương hiệu, chế biến sâu và mở rộng thị trường xuất khẩu nhằm nâng cao giá trị cây sen.
Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng thích ứng biến đổi khí hậu, cây sen được đánh giá là hướng đi triển vọng cho khu vực Đông Nam Lâm Đồng, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân và phát triển kinh tế nông thôn bền vững.
Hoàng Phương
