Theo ghi nhận của cơ quan thương vụ, thời gian gần đây xuất hiện nhiều trường hợp doanh nghiệp Việt Nam phản ánh bị lừa đảo trong quá trình đàm phán, ký kết và thực hiện hợp đồng với các đối tác có địa chỉ hoặc tự giới thiệu đang hoạt động tại Thái Lan. Các thủ đoạn được đánh giá ngày càng tinh vi, gây thiệt hại đáng kể về tài chính cũng như ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Một trong những hình thức phổ biến là việc giả mạo các doanh nghiệp lớn hoặc các tập đoàn có uy tín tại Thái Lan để tạo lòng tin với đối tác. Các đối tượng thường xây dựng website, thư điện tử hoặc hồ sơ doanh nghiệp có hình thức tương đồng với đơn vị thật nhằm đánh lừa doanh nghiệp Việt Nam. Sau khi đạt được thỏa thuận sơ bộ, đối tượng yêu cầu chuyển tiền đặt cọc hoặc thanh toán trước một phần giá trị hợp đồng rồi chấm dứt liên lạc.
Bên cạnh đó, tình trạng giả mạo thư điện tử doanh nghiệp cũng được ghi nhận với tần suất ngày càng nhiều. Các đối tượng lợi dụng quá trình trao đổi thông tin giữa hai bên để theo dõi giao dịch, sau đó gửi email giả mạo thông báo thay đổi tài khoản ngân hàng nhận tiền. Nếu doanh nghiệp không kiểm tra kỹ, khoản thanh toán có thể bị chuyển vào tài khoản do các đối tượng kiểm soát.
Theo Thương vụ Việt Nam tại Thái Lan, nhiều vụ việc xảy ra khi doanh nghiệp chỉ trao đổi qua email hoặc các ứng dụng nhắn tin mà không thực hiện bước xác minh trực tiếp với người có thẩm quyền của đối tác.
Ngoài ra, một số đối tượng còn sử dụng chiêu thức chào bán hàng hóa với giá thấp bất thường so với mặt bằng thị trường. Các mặt hàng thường được đưa ra gồm nông sản, nguyên liệu sản xuất hoặc máy móc thiết bị. Để tạo sức ép tâm lý, bên bán thường viện dẫn lý do cần thanh lý gấp hoặc cho biết đang có nhiều khách hàng quan tâm nhằm thúc giục doanh nghiệp nhanh chóng chuyển tiền đặt cọc.
Đáng chú ý, nhiều loại chứng từ liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu như giấy chứng nhận xuất xứ, giấy chứng nhận chất lượng, vận đơn hay hồ sơ giao nhận hàng hóa cũng bị làm giả với mức độ tinh vi cao. Các giấy tờ này được sử dụng để chứng minh lô hàng đã được vận chuyển hoặc đang trên đường giao nhận nhằm thuyết phục doanh nghiệp thanh toán phần còn lại của hợp đồng.
Trước những rủi ro nêu trên, Thương vụ Việt Nam tại Thái Lan khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động thực hiện các biện pháp thẩm định đối tác trước khi ký kết hợp đồng. Việc kiểm tra tư cách pháp lý, giấy phép đăng ký kinh doanh và tình trạng hoạt động thực tế của đối tác được xem là bước quan trọng nhằm giảm thiểu nguy cơ bị lừa đảo.
Các doanh nghiệp cũng được khuyến cáo không nên chỉ dựa vào thông tin trao đổi qua các ứng dụng nhắn tin hoặc địa chỉ email miễn phí. Thay vào đó, cần đối chiếu thông tin doanh nghiệp thông qua các cơ sở dữ liệu chính thức của cơ quan chức năng Thái Lan, đặc biệt là hệ thống đăng ký doanh nghiệp do Cục Phát triển Doanh nghiệp Thái Lan quản lý.
Đối với các yêu cầu thay đổi tài khoản nhận tiền hoặc thay đổi phương thức thanh toán, doanh nghiệp cần xác minh trực tiếp với đại diện có thẩm quyền của đối tác thông qua điện thoại hoặc họp trực tuyến. Đây là biện pháp đơn giản nhưng có thể giúp ngăn chặn nhiều vụ lừa đảo liên quan đến giả mạo email doanh nghiệp.
Về phương thức thanh toán, các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên sử dụng thư tín dụng không hủy ngang (L/C) được phát hành bởi các ngân hàng uy tín khi giao dịch với đối tác mới. Đồng thời, cần hạn chế chuyển tiền đặt cọc với tỷ lệ lớn nếu chưa xác minh đầy đủ thông tin và năng lực của bên bán.
Trong bối cảnh hoạt động thương mại quốc tế ngày càng phát triển, việc nâng cao khả năng nhận diện rủi ro và chủ động kiểm tra thông tin đối tác được xem là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp bảo vệ tài sản, duy trì hoạt động kinh doanh ổn định và hạn chế các tranh chấp phát sinh trong quá trình xuất nhập khẩu.
Minh Thành (t/h)
