Hội thảo do nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Quốc Doanh – Chủ tịch Hội Làm vườn Việt Nam; Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn Lê Đức Thịnh và lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An đồng chủ trì.
Phát biểu khai mạc, ông Lê Quốc Doanh nhấn mạnh, kinh tế vườn - trang trại và mô hình VAC đã khẳng định vai trò quan trọng trong cơ cấu ngành nông nghiệp, không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn bảo vệ môi trường sinh thái, thúc đẩy xây dựng nông thôn mới bền vững. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, tài nguyên đất đai thu hẹp, việc phát triển kinh tế vườn - trang trại theo hướng xanh, tuần hoàn, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu, mang tính chiến lược lâu dài.
Theo báo cáo của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, thời gian qua, kinh tế trang trại trên cả nước tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Nhiều mô hình VAC, VACR, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn được hình thành và nhân rộng. Các trang trại không chỉ dừng lại ở sản xuất mà từng bước tham gia sâu vào chuỗi giá trị, gắn với chế biến, tiêu thụ, xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm OCOP. Nhiều địa phương đã ban hành cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển kinh tế vườn - trang trại gắn với bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái.
Tại Nghệ An, phong trào phát triển kinh tế vườn - trang trại diễn ra sôi nổi, đa dạng về loại hình và quy mô. Toàn tỉnh hiện có hơn 238.000 hội viên làm vườn; hàng trăm mô hình trang trại VAC, VACR cho hiệu quả kinh tế cao; gần 1.000 vườn đạt chuẩn nông thôn mới đã được công nhận, hàng nghìn vườn khác đang tiếp tục hoàn thiện. Nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao, nhà lưới, nuôi trồng không bùn, trồng cây cảnh, bonsai… đã góp phần nâng cao giá trị trên cùng đơn vị diện tích, tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Đáng chú ý, Nghệ An là một trong những địa phương tích cực thúc đẩy xây dựng vườn chuẩn nông thôn mới, vườn sinh thái, vườn sân thượng tại đô thị; phát triển các mô hình trang trại tổng hợp gắn với tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp, giảm phát thải và bảo vệ cảnh quan môi trường. Nhiều sản phẩm từ kinh tế vườn - trang trại đã tham gia Chương trình OCOP, từng bước khẳng định chỗ đứng trên thị trường.
Thảo luận tại hội thảo, các đại biểu tập trung làm rõ những định hướng lớn cho giai đoạn tới, trong đó nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy mạnh mẽ mô hình VAC theo hướng xanh, tuần hoàn và số hóa; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, công nghệ sinh học và công nghệ thông minh vào sản xuất, quản lý và tiêu thụ sản phẩm.
Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn Lê Đức Thịnh cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện khung chính sách về kinh tế trang trại; chú trọng công nhận mô hình, công nhận nghệ nhân làm vườn; khuyến khích các sáng kiến bản địa, tri thức truyền thống gắn với đổi mới sáng tạo. Đồng thời, tăng cường kết nối “4 nhà” - cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân - nhằm hình thành các chuỗi giá trị bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm từ kinh tế vườn - trang trại.
Nhiều ý kiến cũng nhấn mạnh vai trò đào tạo, hình thành đội ngũ “nông dân số”, nông dân chuyên nghiệp, có khả năng làm chủ công nghệ và tiếp cận thị trường. Việc đẩy mạnh truyền thông, quảng bá các mô hình điển hình, trang trại tiêu biểu được xác định là giải pháp quan trọng để lan tỏa tinh thần đổi mới, sáng tạo, thu hút thế hệ trẻ tham gia phát triển nông nghiệp.
Đối với Nghệ An, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng Hội Làm vườn và các địa phương trong triển khai các chương trình, dự án phát triển kinh tế vườn - trang trại; lồng ghép hiệu quả với xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu. Tỉnh ưu tiên hỗ trợ các mô hình sản xuất thân thiện với môi trường, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn; khuyến khích phát triển du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái gắn với kinh tế vườn nhằm gia tăng giá trị và tạo việc làm bền vững cho khu vực nông thôn.
Nhân dịp này, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn đã tặng Giấy khen cho 10 cá nhân có thành tích xuất sắc trong phát triển kinh tế vườn và kinh tế trang trại, ghi nhận những đóng góp tích cực cho sự chuyển mình của nông nghiệp theo hướng xanh và bền vững.
Hậu Thạch (t/h)
