Đánh giá toàn diện thực trạng phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
Ngày 13/5/2026, UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành Quyết định số 2081/QĐ-UBND về Kế hoạch tổng thể đánh giá hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (KH, CN&ĐMST) năm 2026. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương.
Kế hoạch được xây dựng trên cơ sở triển khai Quyết định số 1969/QĐ-BKHCN ngày 31/3/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ về việc ban hành Kế hoạch tổng thể đánh giá hoạt động KH, CN&ĐMST năm 2026 trên phạm vi cả nước.
Theo UBND tỉnh Lâm Đồng, việc triển khai kế hoạch nhằm đánh giá toàn diện thực trạng phát triển KH, CN&ĐMST trên địa bàn; xác định mức độ hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu trong các chiến lược, chương trình và kế hoạch đã đề ra.
Thông qua hoạt động đánh giá, tỉnh hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu thực tiễn phục vụ công tác hoạch định cơ chế, chính sách; đồng thời định hướng phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Công tác đánh giá được yêu cầu triển khai đồng bộ từ cấp tỉnh đến cơ sở, bảo đảm khách quan, trung thực, có đầy đủ số liệu minh chứng và bám sát bộ tiêu chí, phương pháp đánh giá do Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn.
Đáng chú ý, tỉnh sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình thu thập, xử lý dữ liệu; đẩy mạnh phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp nhằm nâng cao chất lượng đánh giá.
Phạm vi đánh giá bao quát nhiều lĩnh vực trọng tâm
Kế hoạch xác định nhiều nhóm đối tượng thuộc diện đánh giá, bao gồm: Chiến lược phát triển KH, CN&ĐMST của UBND tỉnh; Kế hoạch KH, CN&ĐMST hằng năm và giai đoạn 5 năm; Các chương trình khoa học và công nghệ cấp tỉnh;
Chính sách ưu đãi, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư cho KH, CN&ĐMST; Các tổ chức khoa học và công nghệ công lập thuộc phạm vi quản lý của tỉnh.
Việc đánh giá sẽ giúp phản ánh rõ hiệu quả triển khai các chương trình, chính sách khoa học và công nghệ; đồng thời nhận diện những tồn tại, hạn chế để kịp thời điều chỉnh phù hợp với yêu cầu phát triển thực tiễn.
Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá toàn diện
Một trong những điểm nổi bật của Kế hoạch là xây dựng bộ tiêu chí đánh giá toàn diện với 5 nhóm tiêu chí lớn, bao quát từ nguồn lực đầu vào đến hiệu quả kinh tế, tác động xã hội của hoạt động KH, CN&ĐMST.
Nhóm tiêu chí đầu vào gồm 7 chỉ số, tập trung đánh giá các điều kiện nền tảng phục vụ phát triển KH, CN&ĐMST như: Hệ thống cơ chế, chính sách; Nguồn nhân lực khoa học và công nghệ; Nhóm nghiên cứu mạnh; Nguồn vốn đầu tư từ ngân sách và doanh nghiệp; Hạ tầng nghiên cứu, công nghệ thông tin và đổi mới sáng tạo.
Các tiêu chí này giúp xác định năng lực nội tại và khả năng huy động nguồn lực phục vụ phát triển khoa học và công nghệ của địa phương.
Nhóm tiêu chí khoa học gồm 9 chỉ số, phản ánh chất lượng và hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học thông qua: Số lượng bài báo khoa học trong nước và quốc tế; Tỷ lệ công bố trên các tạp chí uy tín; Mức độ hợp tác quốc tế; Chỉ số trích dẫn và H-index; Các giải thưởng khoa học và công nghệ đạt được.
Qua đó, tỉnh có thể đánh giá năng lực nghiên cứu, khả năng hội nhập quốc tế và đóng góp của đội ngũ khoa học đối với sự phát triển chung.
Nhóm tiêu chí về công nghệ. Đây là nhóm có số lượng chỉ tiêu lớn nhất với 15 nội dung đánh giá, tập trung vào quá trình nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.
Các chỉ số nổi bật gồm: Mức độ sẵn sàng công nghệ; Đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ; Sản phẩm mới, sản phẩm cải tiến; Chuyển giao và thương mại hóa công nghệ; Tỷ lệ nội địa hóa công nghệ; Hiệu quả đổi mới quy trình sản xuất.
Nhóm tiêu chí này phản ánh khả năng chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm, dịch vụ và giá trị thực tiễn phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Nhóm tiêu chí kinh tế gồm 10 chỉ số nhằm đo lường hiệu quả kinh tế mà KH, CN&ĐMST mang lại cho doanh nghiệp và địa phương.
Các nội dung đánh giá gồm: Doanh thu từ chuyển giao công nghệ; Khai thác tài sản sở hữu trí tuệ; Huy động vốn ngoài ngân sách; Doanh thu từ sản phẩm mới; Số lượng doanh nghiệp đổi mới sáng tạo; Giá trị tham gia chuỗi sản xuất trong nước và quốc tế.
Qua đó, tỉnh có cơ sở đánh giá mức độ lan tỏa của khoa học, công nghệ đối với nền kinh tế địa phương.
Nhóm tiêu chí xã hội gồm 9 chỉ số, tập trung đánh giá tác động của KH, CN&ĐMST đối với đời sống người dân và phát triển bền vững.
Các nội dung được chú trọng gồm: Đào tạo và phát triển nhân lực KH&CN; Tạo việc làm mới; Nâng cao năng suất lao động; Cải thiện chất lượng dịch vụ công; Bảo vệ môi trường và thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs).
Đặc biệt, việc đưa tiêu chí thay đổi nhận thức và hành vi xã hội vào bộ đánh giá cho thấy định hướng lấy người dân làm trung tâm trong quá trình phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của tỉnh.
Bảo đảm nguồn lực triển khai và phân công trách nhiệm rõ ràng
Kinh phí thực hiện kế hoạch được bố trí từ nguồn ngân sách phục vụ hoạt động thông tin, thống kê, đánh giá và chuyển đổi số trong lĩnh vực KH, CN&ĐMST cùng các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định hiện hành.
Theo phân công, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lâm Đồng là cơ quan đầu mối chủ trì triển khai kế hoạch; tổng hợp kết quả và tham mưu UBND tỉnh báo cáo Bộ Khoa học và Công nghệ trước ngày 15/12 hằng năm.
Bên cạnh đó, Sở Tài chính tỉnh Lâm Đồng có trách nhiệm tham mưu bố trí kinh phí thực hiện; các sở, ngành, địa phương chịu trách nhiệm rà soát, cung cấp dữ liệu đầy đủ, chính xác theo chức năng quản lý.
Trong khi đó, các cơ quan báo chí, truyền thông của tỉnh sẽ phối hợp xây dựng chuyên trang, chuyên mục tuyên truyền; giới thiệu các mô hình tiêu biểu trong ứng dụng KH, CN&ĐMST và chuyển đổi số trên địa bàn.
Việc triển khai Kế hoạch tổng thể đánh giá hoạt động KH, CN&ĐMST năm 2026 được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để Lâm Đồng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và xây dựng động lực tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới.
Hoàng Phương
