Biến nông sản thành trải nghiệm, gia tăng giá trị cho vùng đất
Cao nguyên Lâm Viên sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch nông nghiệp với hệ sinh thái sản xuất đa dạng, khí hậu ôn hòa quanh năm cùng những giá trị văn hóa đặc sắc của các cộng đồng dân tộc.
Tại phường Xuân Trường - Đà Lạt, những vườn cà phê Arabica, Moka hay hồng treo gió không chỉ là nơi sản xuất nông sản mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách. Bên cạnh việc giới thiệu quy trình canh tác, người dân còn lồng ghép các hoạt động trải nghiệm văn hóa, góp phần quảng bá hình ảnh làng quê và sản phẩm địa phương.
Thực tế cho thấy, du lịch nông nghiệp không còn đơn thuần là hoạt động tham quan mà đang mở ra cơ hội phát triển kinh tế mới cho khu vực nông thôn. Mô hình farmstay được nhiều chủ nông trại lựa chọn nhằm gia tăng giá trị nông sản, kéo dài chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu dùng và nâng cao sức cạnh tranh của ngành hàng nông nghiệp.
Ông Trần Văn Nam, chủ một vườn bơ tại xã Bảo Lâm 3 cho rằng, nếu chỉ xem trái bơ là một sản phẩm nông nghiệp thì giá trị sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường. Tuy nhiên, khi kết hợp sản xuất với du lịch, trái bơ không chỉ được bán như một loại nông sản mà còn chứa đựng những câu chuyện về vùng đất, người nông dân, văn hóa bản địa và tri thức canh tác.
Theo ông Nam, chính những trải nghiệm như tự tay thu hoạch bơ, tìm hiểu quá trình chăm sóc cây hay thưởng thức sản phẩm ngay tại vườn đã biến một loại trái cây quen thuộc trở thành sản phẩm văn hóa mang đậm dấu ấn địa phương.
Farmstay mở hướng phát triển kinh tế nông thôn bền vững
Không chỉ với cây bơ, nhiều mô hình trải nghiệm tại Lâm Đồng cũng đang tạo nên sức hút nhờ đưa du khách tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, chủ một nông trại trà tại phường 2 Bảo Lộc cho biết, chỉ khi trực tiếp tham gia các công đoạn chế biến trà, du khách mới cảm nhận được giá trị lao động và hiểu vì sao từng thay đổi nhỏ trong quy trình kỹ thuật lại quyết định chất lượng sản phẩm.
Trong khi đó, ông Phan Thanh Nhân, chủ Avocado Farm tại xã Quảng Lập cho rằng mô hình farmstay chỉ thực sự hiệu quả khi giữ quy mô vừa phải để chủ nông trại có thể trực tiếp đồng hành cùng du khách trong từng hoạt động trải nghiệm.
Theo kinh nghiệm từ nhiều quốc gia phát triển du lịch nông nghiệp, mỗi đợt đón khoảng 20 khách sẽ giúp bảo đảm chất lượng dịch vụ, tăng tính tương tác và mang lại cảm nhận chân thực về cuộc sống của người nông dân.
Việc kết hợp sản xuất với lưu trú, trải nghiệm và tiêu thụ sản phẩm không chỉ giúp nâng cao giá trị nông sản mà còn mở thêm sinh kế cho người dân nông thôn, giảm áp lực phụ thuộc vào biến động giá cả thị trường.
Hướng tới phát triển du lịch nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới
Theo nhiều chuyên gia và người làm du lịch, giá trị lớn nhất của du lịch nông nghiệp không nằm ở việc đưa khách đến chụp ảnh hay tham quan đơn thuần, mà là tạo cơ hội để du khách thực sự hòa mình vào đời sống nông thôn và hiểu hơn về văn hóa bản địa.
Chị Nguyễn Thị Tú Phương, du khách đến từ TP Hồ Chí Minh cho rằng, phát triển du lịch nông nghiệp trước hết phải hướng đến nâng cao đời sống của người dân địa phương. Thành công của mô hình không chỉ được đo bằng doanh thu mà còn ở việc giúp người dân gìn giữ nghề truyền thống, bảo tồn văn hóa và phát triển cộng đồng.
Là người gắn bó với làng hoa Thái Phiên, ông Trần Đăng Khôi chia sẻ, từ khi khách du lịch đến tham quan nhiều hơn, hình ảnh làng hoa được quảng bá rộng rãi, sản phẩm tiêu thụ thuận lợi hơn và người nông dân cũng có thêm nguồn thu nhập ngoài sản xuất.
Hiện nay, nhiều xã, phường trên cao nguyên Lâm Viên đang xác định du lịch nông nghiệp là một trong những giải pháp quan trọng nhằm đa dạng hóa sản phẩm du lịch, đồng thời góp phần xây dựng nông thôn mới theo hướng hiện đại, bền vững.
Để khai thác hiệu quả tiềm năng này, các địa phương cần tiếp tục đầu tư đồng bộ về hạ tầng giao thông, điện, nước, cảnh quan môi trường; đồng thời xây dựng các chuỗi liên kết giữa sản phẩm OCOP, lưu trú, vận chuyển và các hoạt động trải nghiệm.
Với định hướng phát triển bài bản, du lịch nông nghiệp được kỳ vọng sẽ trở thành động lực mới của kinh tế nông thôn Lâm Đồng, tạo lợi ích kép khi vừa tăng thu nhập cho người dân, quảng bá đặc sản địa phương, vừa nâng cao đời sống của bà con nông thôn và mang đến cho du khách những trải nghiệm khác biệt, giàu giá trị văn hóa trên chính những vùng đất sản xuất nông nghiệp đặc trưng của địa phương.
Hoàng Phương
