Logistics chưa đồng bộ, chi phí xuất khẩu còn cao
Nông sản của Lâm Đồng như thanh long, sầu riêng, rau củ luôn nằm trong nhóm sản phẩm có sản lượng lớn và giá trị xuất khẩu cao. Phần lớn các mặt hàng này được xuất khẩu tươi sang thị trường Trung Quốc bằng đường bộ nên đòi hỏi hệ thống bảo quản lạnh đạt tiêu chuẩn. Bên cạnh đó, các sản phẩm như cà phê, hồ tiêu, hạt điều chủ yếu vẫn xuất khẩu dưới dạng thô, vận chuyển bằng đường bộ đến các cảng biển ngoài tỉnh.
Đối với ngành thủy sản, một số sản phẩm đã từng bước thâm nhập vào các thị trường khó tính như Liên minh châu Âu, Mỹ, Hàn Quốc hay Nhật Bản – những nơi có yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng và an toàn thực phẩm. Tuy vậy, hệ thống logistics chuyên ngành của tỉnh vẫn chưa được đầu tư đồng bộ, đặc biệt là chưa gắn kết chặt chẽ với ngành chế biến sâu phục vụ xuất khẩu.
Hiện nay, Lâm Đồng chưa có cảng cạn (ICD) hay hệ thống kho ngoại quan, khiến việc vận chuyển hàng hóa xuất khẩu phải phụ thuộc vào các cảng biển ngoài tỉnh. Điều này làm kéo dài thời gian vận chuyển, gia tăng chi phí và tăng nguy cơ tổn thất sau thu hoạch. Ngoài ra, hệ thống logistics chuỗi lạnh còn yếu, chưa đáp ứng tốt nhu cầu bảo quản đối với các sản phẩm tươi sống và trái cây xuất khẩu.
Phần lớn dịch vụ logistics tại địa phương do các doanh nghiệp ngoài tỉnh cung cấp, dẫn đến chi phí dịch vụ tăng cao. Vào mùa vụ cao điểm, tình trạng thiếu phương tiện vận chuyển và container lạnh thường xuyên xảy ra, gây khó khăn cho hoạt động xuất khẩu nông sản.
Hướng đến hệ thống logistics hiện đại và bền vững
Trước thực trạng đó, việc phát triển hạ tầng logistics tại Lâm Đồng được xem là nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản. Định hướng của tỉnh là xây dựng hệ thống logistics đồng bộ, hiện đại, gắn với quy hoạch giao thông, hạ tầng thương mại và các vùng sản xuất tập trung.
Trong thời gian tới, Lâm Đồng sẽ ưu tiên phát triển các trung tâm logistics và cảng cạn quy mô vùng dọc theo các tuyến quốc lộ, kết nối với hệ thống cảng biển và tuyến vận tải liên vùng để phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu. Đồng thời, địa phương cũng chú trọng đầu tư hệ thống kho lạnh, cơ sở bảo quản, đóng gói và truy xuất nguồn gốc nhằm giảm thiểu tổn thất sau thu hoạch và nâng cao chất lượng nông sản.
Bên cạnh đó, tỉnh khuyến khích xã hội hóa đầu tư trong lĩnh vực logistics, thu hút các doanh nghiệp chuyên nghiệp tham gia phát triển dịch vụ. Hệ thống logistics cũng được định hướng phát triển theo hướng xanh, tiết kiệm năng lượng và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số.
Ngoài hạ tầng vận chuyển và bảo quản, việc xây dựng các trung tâm kiểm định đạt chuẩn quốc tế ngay tại vùng nguyên liệu cũng được chú trọng nhằm rút ngắn thời gian làm thủ tục và giảm rủi ro cho doanh nghiệp xuất khẩu. Đồng thời, người dân và hợp tác xã được khuyến khích áp dụng các quy trình sản xuất nông nghiệp tốt (GAP) để đảm bảo chất lượng nông sản ngay từ khâu đầu vào.
Tăng liên kết chuỗi và mở rộng thị trường xuất khẩu
Một trong những giải pháp quan trọng là xây dựng chuỗi liên kết chặt chẽ giữa vùng trồng, cơ sở đóng gói và doanh nghiệp xuất khẩu. Việc này nhằm hạn chế tình trạng cạnh tranh mua bán thiếu kiểm soát, đồng thời nâng cao uy tín thương hiệu nông sản địa phương.
Song song đó, công tác giám sát chất lượng tại vườn cũng được tăng cường, bao gồm việc lấy mẫu kiểm tra dư lượng hóa chất trước khi thu hoạch tại các vùng trồng đã được cấp mã số.
Mới đây, UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành Kế hoạch phát triển thị trường nông sản và sản phẩm OCOP giai đoạn 2026–2030. Kế hoạch đặt mục tiêu đẩy mạnh quảng bá thương hiệu, ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số, đồng thời phát triển hệ thống logistics phục vụ tiêu thụ và xuất khẩu nông sản theo hướng hiện đại, bền vững.
Theo định hướng lâu dài, Lâm Đồng sẽ phát triển logistics trở thành một ngành dịch vụ hạ tầng quan trọng, hỗ trợ trực tiếp cho nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, thương mại, xuất khẩu và du lịch. Việc hoàn thiện hệ thống logistics không chỉ giúp tăng giá trị gia tăng cho nông sản mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Chủ động thích ứng với các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế sẽ giúp bảo vệ lợi ích kinh tế cho người nông dân, đồng thời khẳng định vị thế của nông sản Lâm Đồng trên bản đồ xuất khẩu toàn cầu.
Hoàng Phương (t/h)
