Ngày 8-9, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng tổ chức thẩm định, đánh giá các giải pháp tham gia Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh Lâm Đồng năm 2026.
Đây là bước quan trọng để lựa chọn những sản phẩm, mô hình, ý tưởng sáng tạo có tính mới, hàm lượng khoa học - kỹ thuật và khả năng ứng dụng cao.
Cuộc thi năm nay có hơn 600 giải pháp đăng ký thuộc 5 lĩnh vực: đồ dùng học tập; phần mềm tin học và chuyển đổi số; sản phẩm thân thiện với môi trường; dụng cụ sinh hoạt gia đình và đồ chơi trẻ em; giải pháp kỹ thuật nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế.
Theo Quyết định 277/QĐ-BTCCT ngày 4-9-2026, Ban Tổ chức thành lập các Hội đồng Thẩm định theo từng lĩnh vực. Thành viên hội đồng là đại diện các sở, ban, ngành, trường đại học, cao đẳng, THPT, THCS cùng những người có chuyên môn, kinh nghiệm trong khoa học, kỹ thuật, công nghệ và giáo dục.
Tại buổi triển khai công tác thẩm định, ông Lương Thanh Sơn - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi - đề nghị các thành viên đánh giá công tâm, khách quan, khoa học, bám sát quy chế và khung điểm.
Không chạy theo số lượng giải
Theo quy định, giải pháp được đề nghị trao giải phải đạt từ 60 điểm trở lên. Trong đó, tiêu chí tính mới, tính sáng tạo tối thiểu 24 điểm; khoa học, kỹ thuật tối thiểu 18 điểm và khả năng ứng dụng tối thiểu 18 điểm.
Việc xác định ngưỡng điểm nhằm bảo đảm giải thưởng phản ánh đúng chất lượng sản phẩm, tránh tình trạng trao giải theo số lượng hoặc vì mục tiêu phong trào.
Đáng chú ý, tất cả giải pháp tham gia cuộc thi đều phải được chấm điểm, kể cả những giải pháp được nhận định ban đầu là khó có khả năng đạt giải.
Ban Tổ chức cho rằng quy định này giúp quá trình thẩm định công khai, minh bạch, đồng thời tạo cơ sở để đánh giá toàn diện chất lượng các sản phẩm dự thi.
Đối với những giải pháp có dấu hiệu mang tính phong trào, trùng lặp hoặc chưa đáp ứng yêu cầu, hội đồng sẽ xem xét kỹ tính mới và tính sáng tạo. Những sản phẩm không có tính mới, tính sáng tạo hoặc trùng lặp với các sản phẩm đã có sẽ không đủ điều kiện xem xét trao giải.
Trong khi đó, những giải pháp có tiềm năng sẽ được hội đồng nghiên cứu, trao đổi và phân tích để xác định mức giải phù hợp với chất lượng thực tế.
Tìm những ý tưởng mang dấu ấn địa phương
Trong quá trình thẩm định, các thành viên hội đồng nghiên cứu hồ sơ, mô hình, sản phẩm và video minh họa; đồng thời trao đổi về tính mới, tính sáng tạo, khả năng ứng dụng và hiệu quả kinh tế - xã hội của từng giải pháp.
Các vấn đề về bản quyền, tác giả, nhóm tác giả và tính liêm chính học thuật cũng được lưu ý nhằm bảo đảm kết quả cuộc thi chính xác, minh bạch.
Sau khi hoàn thành thẩm định, mỗi Hội đồng dự kiến giới thiệu khoảng 5-6 giải pháp tiên tiến, xuất sắc, có tính đặc thù để Ban Tổ chức lựa chọn tham gia Cuộc thi cấp Trung ương.
Bên cạnh chất lượng khoa học, kỹ thuật và khả năng ứng dụng, Ban Tổ chức đặc biệt quan tâm những sản phẩm mang đặc trưng của Tây Nguyên và Lâm Đồng.
Những ý tưởng xuất phát từ điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, đời sống, văn hóa hoặc các vấn đề thực tiễn của địa phương được kỳ vọng tạo dấu ấn riêng cho các sản phẩm của Lâm Đồng tại sân chơi cấp Trung ương.
Sau khi được lựa chọn, các giải pháp tiêu biểu sẽ tiếp tục được góp ý, tư vấn và hoàn thiện trước khi tham gia vòng thi tiếp theo.
Thông qua quá trình thẩm định công bằng, khách quan và thực chất, những ý tưởng có giá trị sẽ được ghi nhận, tạo động lực để các tác giả trẻ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện và phát triển.
Qua đó, cuộc thi không chỉ tìm kiếm những sản phẩm đoạt giải mà còn góp phần tạo môi trường để thanh, thiếu niên, nhi đồng mạnh dạn đề xuất ý tưởng, vận dụng kiến thức khoa học - kỹ thuật vào giải quyết những vấn đề thực tiễn trong đời sống.
Hoàng Phương
