Doanh nghiệp chủ động đề nghị hủy mã số
Ngày 29/7, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cho biết đã ban hành các quyết định thu hồi nhiều mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói sầu riêng của 4 doanh nghiệp theo đề nghị của chính các đơn vị.
Cụ thể, ngành nông nghiệp thu hồi 5 mã số vùng trồng của Công ty Cổ phần Chứng nhận và Giám định Miền Đông Việt Nam; 2 mã số vùng trồng của Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Trái cây tươi Đức Phát 168; 3 mã số vùng trồng của Công ty Cổ phần Vạn Lộc An Sinh (cùng có địa chỉ tại thôn 9, xã Ea Păl, tỉnh Đắk Lắk) và 6 mã số vùng trồng của Công ty TNHH Đức Huệ Lâm Đồng (địa chỉ phường B’Lao, tỉnh Lâm Đồng).
Bên cạnh đó, Sở cũng thu hồi 2 mã số cơ sở đóng gói của Công ty Cổ phần Vạn Lộc An Sinh và 5 mã số cơ sở đóng gói của Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Trái cây tươi Đức Phát 168.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, nguyên nhân thu hồi là các doanh nghiệp đã dừng hoạt động thu mua, chấm dứt liên kết sản xuất sầu riêng tại các vùng trồng do không còn đủ năng lực tài chính để tiếp tục triển khai. Vì vậy, các đơn vị chủ động đề nghị hủy các mã số đã được cấp nhằm phòng ngừa những rủi ro pháp lý có thể phát sinh trong quá trình quản lý và sử dụng mã số trên địa bàn tỉnh.
Đối với Công ty TNHH Đức Huệ Lâm Đồng, doanh nghiệp đang làm việc lại với các hộ dân liên kết để hoàn thiện việc ký kết theo các quy định mới, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương chuẩn hóa hồ sơ, danh sách nông dân tham gia liên kết. Trong thời gian hoàn thiện các thủ tục này, công ty cũng chủ động đề nghị hủy các mã số đã được cấp nhằm tránh phát sinh các vấn đề pháp lý.
Siết quản lý mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu
Ông Vũ Đình Cường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, cho biết toàn tỉnh hiện có khoảng 45.550 ha sầu riêng, lớn nhất cả nước, với sản lượng năm 2026 ước đạt khoảng 310.000 tấn. Sản phẩm được tiêu thụ trong nước và xuất khẩu chủ yếu sang thị trường Trung Quốc cùng một số thị trường khác.
Đến nay, Lâm Đồng đã được cấp 346 mã số vùng trồng xuất khẩu với diện tích hơn 13.297 ha, 70 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu và 69 mã số vùng trồng sầu riêng nội địa với diện tích khoảng 787 ha.
Theo ông Cường, việc xây dựng hệ thống mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói đang góp phần hình thành chuỗi sản xuất chuyên nghiệp, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu. Không chỉ là điều kiện kỹ thuật để xuất khẩu, mã số vùng trồng còn thúc đẩy nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chuyển đổi sang quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn, tạo liên kết bền vững và nâng cao giá trị ngành hàng sầu riêng.
Tuy nhiên, công tác quản lý vẫn gặp nhiều khó khăn. Dù Chính phủ đã ban hành Nghị định số 38/2026/NĐ-CP quy định về cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, nhưng hiện vẫn chưa có quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi liên quan, khiến việc xử lý các trường hợp vi phạm còn nhiều vướng mắc.
Bên cạnh đó, tình trạng gian lận thương mại, "mượn mã", "bán mã" hoặc sử dụng mã số không đúng thực tế vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với hoạt động truy xuất nguồn gốc và uy tín của nông sản xuất khẩu.
Toàn tỉnh hiện có 133 doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia thu mua sầu riêng; khoảng 85% sản lượng được tiêu thụ dưới dạng quả tươi, 15% được chế biến bóc múi, cấp đông. Lâm Đồng cũng đã hình thành 47 chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ với 1.678 hộ dân tham gia; hơn 32.800 hộ sản xuất đang liên kết thông qua các mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.
Theo ông Trần Đức Thiện, Chi cục phó Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Lâm Đồng, địa phương đang tiếp tục thúc đẩy liên kết giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và cơ quan chuyên môn, đồng thời ứng dụng công nghệ số trong quản lý vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, bảo quản và sơ chế nhằm giảm áp lực tiêu thụ trong thời điểm chính vụ.
Việc doanh nghiệp chủ động hủy mã số khi không còn đủ điều kiện duy trì hoạt động liên kết được xem là giải pháp cần thiết để bảo đảm tính minh bạch trong quản lý, hạn chế nguy cơ phát sinh các vi phạm pháp lý, đồng thời góp phần xây dựng hệ thống mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói hoạt động đúng thực chất, tạo nền tảng cho ngành sầu riêng Lâm Đồng phát triển bền vững.
Hoàng Phương
