Ứng dụng công nghệ mới trong phát triển vùng nguyên liệu
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai triển khai kế hoạch ứng dụng công nghệ mới trong phát triển nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến sâu dược liệu và cây trồng chủ lực giai đoạn 2026–2030. Đây là bước cụ thể hóa Kế hoạch số 467/KH-UBND ngày 1/10/2026 của UBND tỉnh, trong đó tập trung giải quyết những khó khăn trong chuỗi giá trị dược liệu và cây quế, từ chất lượng giống, quản lý vùng nguyên liệu đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm.
Theo định hướng, tỉnh Lào Cai xác định từng bước hình thành các vùng sản xuất được quản lý bằng công nghệ, có khả năng truy xuất nguồn gốc, đồng thời tăng cường liên kết giữa người sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp để nâng cao giá trị gia tăng của các sản phẩm nông nghiệp chủ lực.
Đối với cây dược liệu, ngành nông nghiệp Lào Cai tập trung lựa chọn những loài có lợi thế phát triển, hoàn thiện quy trình nhân giống, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu. Đến năm 2030, tỉnh hướng tới hỗ trợ chuẩn hóa 3 vùng nguyên liệu dược liệu công nghệ cao, gắn với cấp mã số vùng trồng, áp dụng quy trình sản xuất tiên tiến và liên kết với doanh nghiệp, hợp tác xã.
Cùng với phát triển vùng nguyên liệu tập trung, Lào Cai đặt mục tiêu hình thành khoảng 100 ha cây dược liệu dưới tán rừng vào năm 2030. Việc triển khai được thực hiện trên cơ sở rà soát những khu vực phù hợp, nhu cầu của các chủ rừng và phương án được phê duyệt, bảo đảm tuân thủ quy định về quản lý, bảo vệ rừng.
Với cây quế, một trong những sản phẩm nông nghiệp chủ lực của địa phương, ứng dụng công nghệ số được xác định là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng sản xuất. Theo đó, các nền tảng tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và thiết bị bay không người lái (Drone) sẽ được ứng dụng ở quy mô thí điểm nhằm hỗ trợ theo dõi vùng trồng, nhận diện, cảnh báo sâu bệnh và phục vụ canh tác hữu cơ.
Đáng chú ý, các công nghệ này cung được tỉnh Lào Cai định hướng sử dụng trong đo đếm, tính toán khả năng hấp thụ các-bon của rừng trồng quế. Song song với đó, ngành nông nghiệp triển khai cấp mã số rừng trồng, cập nhật dữ liệu vùng nguyên liệu, tạo cơ sở cho công tác quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Gắn chế biến sâu với thị trường tiêu thụ
Bên cạnh nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu, Lào Cai chú trọng đổi mới công nghệ chế biến nhằm gia tăng giá trị dược liệu, quế và các cây trồng chủ lực. Ngành nông nghiệp sẽ khảo sát hiện trạng máy móc, dây chuyền sản xuất tại các doanh nghiệp, hợp tác xã để xác định nhu cầu đổi mới, từ đó phối hợp với viện nghiên cứu, trường đại học và các đơn vị khoa học lựa chọn công nghệ phù hợp để nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng.
Mục tiêu đến năm 2030 là thúc đẩy ứng dụng các công nghệ, quy trình chế biến dược liệu và quế tại doanh nghiệp, hợp tác xã, từng bước nâng cao năng lực chế biến và chất lượng sản phẩm.
Cùng với đổi mới công nghệ, việc tổ chức lại chuỗi liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ cũng được chú trọng. Các chuỗi liên kết ưu tiên phát triển đối với dược liệu và quế, có doanh nghiệp giữ vai trò dẫn dắt, vùng nguyên liệu được xác định rõ, hợp đồng liên kết và phương án tiêu thụ cụ thể.
Đặc biệt, chuyển đổi số trong quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc được đặt ra với những chỉ tiêu cụ thể. Đến năm 2030, Lào Cai phấn đấu tối thiểu 70% sản phẩm chủ lực thuộc phạm vi kế hoạch được cấp mã số vùng trồng, có hồ sơ số phục vụ truy xuất nguồn gốc; ít nhất 40% sản phẩm tham gia Hệ thống truy xuất nguồn gốc.
Để thực hiện các mục tiêu này, ngành nông nghiệp sẽ tăng cường đào tạo, tập huấn, chuyển giao kỹ thuật cho người sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp; đồng thời huy động, lồng ghép nguồn lực từ ngân sách nhà nước, các chương trình khoa học và công nghệ, chương trình mục tiêu quốc gia và nguồn đối ứng của doanh nghiệp.
Việc kết hợp ứng dụng công nghệ mới với phát triển vùng nguyên liệu, chế biến sâu và liên kết tiêu thụ được kỳ vọng sẽ giúp Lào Cai khai thác hiệu quả hơn tiềm năng dược liệu, cây quế, nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm và thúc đẩy phát triển nông nghiệp hàng hóa theo hướng hiện đại, bền vững.
Hải Minh
