Nhằm chuẩn hóa chất lượng sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát huy giá trị đặc sản địa phương, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg quy định Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP).
Theo quy định mới, sản phẩm OCOP được phân thành 6 nhóm và đánh giá theo thang từ 1 đến 5 sao. Bộ tiêu chí mới tạo cơ sở thống nhất để các địa phương, hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ sản xuất rà soát, hoàn thiện sản phẩm theo hướng bài bản, minh bạch và bền vững; đồng thời góp phần nâng cao uy tín, giá trị thương hiệu OCOP trên thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu.
Đối với tỉnh Lào Cai - địa phương có nhiều lợi thế về nông sản, dược liệu và các sản phẩm chế biến đặc trưng, việc triển khai bộ tiêu chí mới được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực nâng cao chất lượng sản phẩm, giữ vững thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ trong giai đoạn tới.
Đến hết tháng 2/2026, toàn tỉnh có 838 hợp tác xã nông nghiệp, chiếm 56,5% tổng số hợp tác xã trên địa bàn, cùng 2.801 tổ hợp tác nông nghiệp với trên 12.000 thành viên. Đây được xác định là lực lượng nòng cốt trong liên kết sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung và nâng cao giá trị nông sản.
Chương trình OCOP trên địa bàn tỉnh đã đạt nhiều kết quả tích cực. Hiện toàn tỉnh có trên 600 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao, trong đó có 2 sản phẩm đạt 5 sao và 54 sản phẩm đạt 4 sao. Trong tổng số 287 chủ thể OCOP, có 138 hợp tác xã, chiếm 48,1%, qua đó khẳng định vai trò quan trọng của kinh tế tập thể trong phát triển các sản phẩm đặc sản địa phương.
Nhiều hợp tác xã đã chủ động liên kết với doanh nghiệp, đầu tư chế biến, cải tiến mẫu mã, bao bì, xây dựng thương hiệu và đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử. Các sản phẩm như chè Shan tuyết, quế, dược liệu, gạo đặc sản, mật ong... ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường.
Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu phát triển thêm trên 300 sản phẩm OCOP mới, bình quân mỗi năm từ 60 đến 70 sản phẩm, trong đó có ít nhất 2 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao. Đồng thời, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và phát triển các chuỗi giá trị sản phẩm theo hướng bền vững.
Năm 2026, tỉnh Lào Cai xác định phát triển Chương trình OCOP là một trong những giải pháp trọng tâm thúc đẩy kinh tế nông thôn. Theo đó, phấn đấu ít nhất 30% chủ thể OCOP xây dựng được chuỗi giá trị theo hướng "OCOP xanh", gắn với vùng nguyên liệu ổn định và sản xuất hữu cơ; 100% sản phẩm OCOP được đưa lên các sàn thương mại điện tử, có gian hàng số và tích hợp thanh toán điện tử.
Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh Lào Cai sẽ tập trung đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý, truyền thông Chương trình OCOP; số hóa dữ liệu sản phẩm, quy trình tiếp nhận hồ sơ, chấm điểm, phân hạng và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc theo chuỗi giá trị.
Song song với việc nâng cao chất lượng sản phẩm, Lào Cai tiếp tục đa dạng hóa các kênh phân phối thông qua hệ thống bán lẻ hiện đại, các sàn thương mại điện tử, hội chợ, triển lãm và hoạt động xúc tiến thương mại. Qua đó, từng bước đưa các sản phẩm đặc sản địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng, nâng cao giá trị gia tăng, xây dựng thương hiệu nông sản Lào Cai phát triển bền vững và mở rộng thị trường trong nước cũng như quốc tế.
Hải Minh
