Căn cứ theo Điều 85 Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành thì mức trợ cấp mai táng dành cho thân nhân người nghỉ hưu được ấn định bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng người hưởng lương hưu qua đời. Mức tham chiếu này do Chính phủ quy định và có mối liên hệ mật thiết với mức lương cơ sở. Cụ thể là trong giai đoạn chưa bãi bỏ lương cơ sở, thì mức tham chiếu được tính bằng lương cơ sở. Nếu lương cơ sở bị bãi bỏ thì mức tham chiếu sẽ được điều chỉnh nhưng đảm bảo không thấp hơn mức lương cơ sở tại thời điểm đó.
Với các quy định về tài chính hiện nay thì trong năm 2026, mức trợ cấp mai táng được xác định là 23,4 triệu đồng. Đối tượng thụ hưởng khoản tiền này bao gồm thân nhân hoặc người thừa kế và các tổ chức hay cá nhân trực tiếp đứng ra lo mai táng cho người đã khuất. Đây là nguồn hỗ trợ thiết thực giúp gia đình giảm bớt gánh nặng tài chính trong thời điểm tang gia.
Thủ tục hưởng chế độ trợ cấp mai táng đã được Bộ Nội vụ công bố chi tiết tại Quyết định số 863/QĐ-BNV. Để hoàn tất hồ sơ thân nhân cần chuẩn bị đầy đủ ba loại giấy tờ quan trọng. Đầu tiên là sổ bảo hiểm xã hội của người lao động nhưng đối với người đang hưởng lương hưu thì không cần cung cấp loại giấy tờ này. Thứ hai là các văn bản chứng minh việc qua đời như bản sao giấy chứng tử hoặc trích lục khai tử hay quyết định của Tòa án tuyên bố đã chết. Cuối cùng là tờ khai của thân nhân hoặc cá nhân trực tiếp lo mai táng.
Về trình tự thực hiện đối với trường hợp người đang hưởng lương hưu qua đời thì gia đình nộp toàn bộ hồ sơ tại cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương. Điểm mấu chốt mà người dân cần đặc biệt lưu ý là thời hạn nộp hồ sơ chỉ kéo dài trong vòng 90 ngày kể từ ngày người hưởng lương hưu qua đời. Nếu quá thời hạn này quy trình xét duyệt sẽ trở nên phức tạp hơn và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc chi trả trợ cấp.
Chính sách bảo hiểm xã hội hiện hành đảm bảo tính công bằng khi áp dụng mức trợ cấp mai táng như nhau cho cả người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc lẫn tự nguyện. Theo quy định, có bốn nhóm trường hợp chính khi qua đời thì tổ chức hoặc cá nhân lo mai táng được nhận trợ cấp một lần. Nhóm này bao gồm những người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 12 tháng trở lên hoặc có tổng thời gian đóng bảo hiểm bắt buộc và tự nguyện từ đủ 60 tháng trở lên.
Ngoài ra, những người qua đời do tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp và những người đang hưởng hoặc tạm dừng hưởng lương hưu hay trợ cấp tai nạn lao động hằng tháng cũng thuộc diện được hưởng chế độ. Sự đồng nhất trong quy định này thể hiện nỗ lực của Nhà nước trong việc bảo đảm an sinh xã hội toàn dân giúp mọi người lao động dù tham gia dưới hình thức nào cũng được thụ hưởng sự chăm lo trọn vẹn từ quỹ bảo hiểm xã hội.
Tâm An
