Nâng cấp cáp treo Yên Tử: Không phá vỡ cảnh quan thiên nhiên

THCL “Tính toán kỹ phương án nâng công suất hệ thống cáp treo Yên Tử, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa bảo tồn và phát huy giá trị của khu di tích lịch sử và danh thắng có vị trí đặc biệt về văn hóa, phật giáo của Việt Nam” - Đó là yêu cầu được Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đưa ra tại cuộc họp bàn với đại diện tỉnh Quảng Ninh và các ban, ngành liên quan về đề xuất nâng cấp cáp treo Yên Tử.

Cần có báo cáo đánh giá tác động môi trường

Theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, Vũ Thị Thu Thủy, cơ sở đề xuất dự án nâng cấp cáp treo Yên Tử  là sự quá tải của hệ thống cáp treo trong mùa lễ hội. Hiện mỗi năm Khu Di tích lịch sử và danh thắng Yên Tử (Khu di tích Yên Tử) đón khoảng 3 triệu khách tham quan, những ngày cao điểm lên tới 7-8 vạn khách. Từ đó dẫn đến tình trạng ùn tắc ở cả tuyến cáp treo lẫn tuyến đường hành hương nhiều tiếng đồng hồ,gây bức xúc cho du khách, phật tử, ảnh hưởng đến cảnh quan, vệ sinh môi trường, chất lượng phục vụ.

GS.TS. Lưu Trần Tiêu, Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia cho biết ông và các thành viên thường trực trong hội đồng cùng một số chuyên gia đã trực tiếp khảo sát vị trí dự kiến thi công 2 tuyến cáp treo mới.

Một trong những vấn đề được đại diện các bộ, ngành quan tâm đó là ảnh hưởng môi trường của dự án khi 2 tuyến cáp treo mới nằm trong khu vực 1 Vùng bảo vệ di tích của Khu di tích Yên Tử, chiếm tổng diện tích rừng 1,05 ha.

Phó tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường Nguyễn Thế Đồng lưu ý việc xây dựng 2 tuyến cáp treo mới, sẽ tạo thêm áp lực môi trường ở khu di tích. Do vậy, CĐT cần phải có báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và giải pháp xử lý rất cụ thể.

“Chúng tôi sẽ theo sát khâu lập ĐTM của dự án để bảo đảm dự án hạn chế tối đa ảnh hưởng, tác động đến thiên nhiên, một trong những điểm làm nên hấp dẫn của Yên Tử”, ông Đồng cho biết.

Lấy “du lịch tâm linh” làm trọng tâm

Liên quan đến vấn đề này, đã có nhiều ý kiến đóng góp cụ thể cũng như giải trình, tiếp thu của CĐT liên quan đến kiến trúc, kết cấu, vị trí đặt các nhà ga mới để đảm bảo tương thích, hài hòa với cảnh quan, các điểm di tích nổi bật của Yên Tử như Chùa Đồng, tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông, tượng An Kỳ Sinh...

Ủng hộ quan điểm cần nâng công suất hệ thống cáp treo Yên Tử, song Thượng tọa Thích Thanh Quyết, Trụ trì chùa Yên Tử cho rằng, cơ sở hạ tầng của khu di tích cần phải được cải tạo để bảo đảm an toàn, trật tự, vệ sinh môi trường cho du khách, phật tử thăm viếng, chiêm bái, nhất là tại những điểm di tích như chùa Đồng, tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông...

Nhắc đến yêu cầu tôn nghiêm, yếu tố tâm linh của khu di tích, Thượng tọa Thích Thanh Quyết đề nghị ga cuối của tuyến cáp treo mới phải đặt xa chùa Đồng (trên đỉnh Yên Tử), mái nhà ga không được cao hơn tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông nằm trên tuyến bộ hành đường đá tự nhiên lên chùa Đồng.

Tiếp ý kiến của Hòa thượng Thích Thanh Quyết, Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL Đặng Thị Bích Liên cho rằng, việc xây mới 2 tuyến cáp treo không được phá vỡ cảnh quan thiên nhiên, mà còn phải bảo đảm gìn giữ môi trường văn hóa, môi trường tâm linh.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, Vũ Thị Thu Thủy khẳng định, các ý kiến của Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Quảng Ninh, đại diện các bộ, ngành... sẽ được tiếp thu, bổ sung đầy đủ vào dự án. UBND tỉnh sẽ chỉ đạo đơn vị tư vấn và DN lựa chọn phương án tối ưu tiếp tục đầu tư nâng cấp cải tạo hệ thống cáp treo để phật tử, du khách được phục vụ tốt hơn khi hành hương về “cõi thiêng Yên Tử”.

Lắng nghe các ý kiến, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh, Yên Tử có vị trí đặc biệt về văn hóa, là trung tâm Phật giáo lớn của Việt Nam. Vì vậy, việc phát triển các dịch vụ phục vụ du khách, phật tử cần phải cân đối hài hòa giữa bảo tồn và phát huy các giá trị khu di tích.

“Nói đến Yên Tử là nói đến Phật giáo và du lịch ở đây là du lịch tâm linh, nhưng mục đích chính không phải là kinh tế, mà quan trọng nhất là bảo tồn, phát huy di sản văn hóa của dân tộc. Yên Tử thu hút càng nhiều khách du lịch càng tốt để những giá trị tốt đẹp của văn hóa dân tộc, của Phật giáo Việt Nam được lan tỏa”,Phó Thủ tướng bày tỏ.

Trên tinh thần đó, Phó Thủ tướng giao UBND tỉnh Quảng Ninh, CĐT sớm tiếp thu các ý kiến góp ý, bổ sung, hoàn thiện đầy đủ hồ sơ dự án gửi lên Bộ VH-TT&DL trước khi trình Thủ tướng Chính phủ theo đúng quy định. Trong đó, cần tính toán thật kỹ hướng tuyến, địa điểm đặt trụ, nhà ga, kiến trúc hài hòa với không gian cảnh quan, phương án bảo đảm vệ sinh môi trường toàn bộ khu di tích...

Khánh Yên