Những ngày gần đây, Nhà nước và nhân dân Việt Nam cùng dư luận thế giới đang hết sức bức xúc, phẫn nộ trước hành động ngang ngược của Trung Quốc đã hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 (HD-981) trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam ở Biển Đông, đồng thời huy động một số lượng lớn tàu thuyền áp đảo và chủ động đâm, cố tình va chạm, gây thiệt hại cho người và tàu của lực lượng Kiểm ngư, Cảnh sát biển Việt Nam đang làm nhiệm vụ thực thi luật pháp trên vùng biển Việt Nam, bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ đất nước. Lẽ ra, trước phán ứng, thái độ kiên quyết của Nhà nước và lực lượng chức năng Việt Nam, trước sự lên án mạnh mẽ của dư luận thế giới, phía Trung Quốc phải xem xét hành động sai trái; nhưng ngược lại, họ tăng cường hoạt động, ngạo mạn tăng bán kính bảo vệ giàn khoan HD-981, từ 5 – 7 hải lý (9,2 – 13 km) lên 10 -13 hải lý (18,5 – 24 km); đồng thời, không chỉ báo chí, mà một số cơ quan chức năng Trung Quốc còn đưa ra nhiều luận điệu có tính chất vu cáo, xuyên tạc, bịa đặt, vừa để biện hộ cho hành động ngang ngược của họ, vừa để để lỗi cho Việt Nam!

Nhiều năm trở lại đây, qua các luận điểm được tuyên truyền và hành động cụ thể của Trung Quốc, dư luận thế giới đã nhận ra, chỉ rõ tham vọng phi lý của nước này trên Biển Đông bất chấp chủ quyền chính đáng của các quốc gia có liên quan. Trước tham vọng phi lý đó, dù có đầy đủ tài liệu lịch sử và cơ sở pháp luật quốc tế chứng minh chủ quyền chính đáng của mình ở Hoàng Sa và Trường Sa, nhưng Nhà nước và nhân dân Việt Nam vừa kiên quyết bảo vệ chủ quyền đất nước, vừa cố gắng không để xảy ra xung đột, lựa chọn biện pháp ngoại giao hòa bình, đối thoại, thuyết phục một cách có tình, có lý. Nhưng thiện chí của Nhà nước và nhân dân Việt Nam đã không được Trung Quốc tôn trọng; một mặt, chính quyền Trung Quốc tăng cường tuyên truyền các luận điểm sai trái nhằm lừa dối, kích động nhân dân Trung Quốc và dư luận quốc tế, mặt khác, đưa ra quy định vô lý trên Biển Đông, rồi dựa vào đó để tăng cường hoạt động gây hấn, bạo lực. Đỉnh điểm của chuỗi hành động này là sự việc xảy ra từ đầu tháng 5-2014 đến mấy ngày gần đây.

Trong rất nhiều câu hỏi phía Trung Quốc không thể trả lời, có mấy câu hỏi rất xác đáng là: Nếu vùng xâm nhập trái phép thuộc chủ quyền nước này thì tại sao họ phải huy động tới gần 80 tàu các loại, trong đó có tàu hộ vệ tên lửa, tàu tuần tiễu tên lửa tiến công cùng mấy chục tàu hải cảnh, hải giám, ngư chính… để bảo vệ giàn khoan HD-981? Tại sao Trung Quốc không đưa ra được bất kỳ bằng chứng nào chứng minh điều họ cho rằng từ ngày 3-5 đến ngày 7-5 “tàu của Việt Nam đâm vào tàu của Trung Quốc 171 lần”!? Cho nên, không có gì có thể biện bạch cho họ trước sự thật, trong khi rất nhiều video clip và hình ảnh tàu Trung Quốc gây hấn, tiến công tàu Việt Nam được công bố trước thế giới mà một số người có trách nhiệm của nước này vẫn xảo trá cho rằng kể từ khi giàn khoan HD-981 hạ đặt trên Biển Đông vẫn “không có xung đột nào xảy ra”, biến cố trên biển vừa qua chỉ có “tính chất cục bộ”, là sự “khác biệt trong quan điểm”!

Chủ quyền chính đáng, quan điểm nhất quán và thái độ mềm dẻo nhưng kiên quyết của Nhà nước và nhân dân Việt Nam đã nhận được sự đồng tình của dư luận rộng rãi trên thế giới. Nhiều tổ chức quốc tế và quốc gia như Liên hiệp châu Âu (EU), Hiệp hội các quốc gia Đông - Nam Á (ASEAN), Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Singapore… đã lên tiếng chỉ rõ bản chất vấn đề, bày tỏ quan ngại trước sự kiện, thậm chí coi: “Quyết định của Trung Quốc về việc đưa giàn khoan vào hoạt động ở vùng biển đang tranh chấp là một hành động khiêu khích, không giúp ích cho việc duy trì hòa bình và ổn định ở khu vực”, “những căng thẳng trong khu vực là do sự thăm dò bất hợp pháp của Trung Quốc”… Trong khi nhiều nhân vật nổi tiếng như: Thượng nghị sĩ John McCain và nhóm Thượng nghị sĩ Mỹ của Đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ ra tuyên bố lên án việc Trung Quốc liên tục có hành động gây rối trên Biển Đông; Hạ nghị sĩ Eni Faleomavaega, thành viên cao cấp của Tiểu ban các vấn đề châu Á – Thái Bình Dương thuộc Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ ra thông cáo báo chí về việc Trung Quốc: “Gia tăng hoạt động của tàu tuần tra và tiến hành các cuộc diễn tập quân sự ở Biển Đông nhằm phô trương sức mạnh và ngăn chặn các bên có yêu sách khác”… thì rất nhiều học giả trên thế giới cũng đã chỉ rõ thực chất các hành động của Trung Quốc.

Trả lời câu hỏi của phóng viên Gabriel Domínguez trên đài Làn sóng Đức (DW) – một trong các hãng thông tấn lớn nhất châu Âu, ông Gregory Poling ở Viện nghiên cứu Đông - Nam Á thuộc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Washington (Mỹ), đã nói sự việc cho thấy: “Lập trường cứng rắn và hung hăng của Trung Quốc vẫn tiếp tục được thực hiện tại Biển Đông trước các bên tranh chấp… Đối với cộng đồng quốc tế nói chung, nó thách thức các quy tắc ứng xử chung, bao gồm cả UNCLOS và luận pháp quốc tế”. Còn chuyên gia Christopher Bodeen khẳng định trên AP ngày 8-5-2014: “Các biện pháp cứng rắn khẳng định chủ quyền trên Biển Đông của Trung Quốc cho thấy nước này sẽ bất chấp các khiếu nại hay nhượng bộ về vấn đề chủ quyền lãnh thổ… Động thái của họ đang đi ngược lại tinh thần của các công ước quốc tế và cam kết của Bắc Kinh với các quốc gia Đông - Nam Á (không đơn phương thực hiện các hành động xung đột leo thang hoặc chọn một giải pháp nguy hiểm cho vấn đề chủ quyền đang tranh chấp). Đối với Trung  Quốc, các thỏa thuận này khá mơ hồ và họ đã phủi sạch các cam kết quá khứ cũng như từ chối lời kêu gọi hòa giải từ quốc tế”…

Năm 1999, Tuyên bố chung của lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước đã thống nhất xác định phương châm “Láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai” là tư tưởng chỉ đạo, khung tổng thể phát triển quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc trong thế kỷ mới. Về phần mình, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn cố gắng bằng hành động cụ thể vun đắp tình hữu nghị có truyền thống lâu đời vì lợi ích thiết thực của nhân dân hai nước. Tuy nhiên, quan điểm và hành động của Trung Quốc liên quan chủ quyền của Việt Nam lại không tương xứng với phương châm chỉ đạo này. Và quan điểm và hành động đó đang trực tiếp đe dọa quan hệ “Láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai” giữa hai nước. Bởi, điều đó sẽ không thể trở thành hiện thực nếu phía Trung Quốc tiếp tục không tôn trong chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam, tiếp tục đưa ra các quan điểm dối trá, xuyên tạc sự thật, tiếp tục tiến hành những hoạt động có tính chất gây hấn, ép buộc, đe dọa sử dụng vũ lực nhằm thực hiện tham vọng. Để giành lại nền độc lập của Tổ quốc, để có đất nước như hôm nay, nhân dân Việt Nam phải trải qua một quá trình lao động, đấu tranh gian khổ, mồ hôi và máu của nhiều thế hệ đã đổ xuống, hàng triệu người đã hy sinh vì chủ quyền toàn vẹn của đất nước, nên nhân dân Việt Nam hiểu rõ cái giá của hòa bình, ổn định để phát triển. Vì thế, “Tôn trọng chủ quyền của Việt Nam”, “Hòa bình trên Biển Đông”, “Dỡ bỏ Hải Dương 981”… đang là các khẩu hiệu mà mọi người Việt Nam đều hô vang lúc này, vì trong huyết quản của chúng ta, dòng máu yêu nước và lòng tự tôn dân tộc vẫn không ngừng chảy.

Theo Thời Nay