Theo quy định, có 4 nhóm thí sinh không phải tham gia bất kỳ bài thi nào trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Nhóm thứ nhất là các thí sinh được triệu tập tham gia kỳ thi chọn đội tuyển quốc gia dự thi Olympic quốc tế hoặc Olympic khu vực các môn văn hóa. Để được miễn thi, thí sinh phải được triệu tập vào học kỳ II lớp 12; có kết quả rèn luyện cả năm đạt mức Tốt, học tập từ mức Khá trở lên; đồng thời có tên chính thức trong danh sách miễn thi do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố.
Nhóm thứ hai là thí sinh thuộc đội tuyển tham gia các cuộc thi Olympic quốc tế hoặc khu vực về khoa học kỹ thuật, văn hóa - văn nghệ. Điều kiện áp dụng gồm: được triệu tập trong học kỳ II lớp 12; kết quả rèn luyện và học tập cả năm đạt từ mức Đạt trở lên; có tên trong công văn đề nghị miễn thi và được xác nhận tham dự tập huấn, dự thi đúng quy định của cơ quan tuyển chọn gửi đến Sở Giáo dục và Đào tạo trước thời điểm diễn ra kỳ thi.
Nhóm thứ ba là người khuyết tật nặng và người khuyết tật đặc biệt nặng theo quy định hiện hành. Với nhóm này, thí sinh cần có giấy xác nhận khuyết tật do cơ quan có thẩm quyền cấp và đáp ứng các điều kiện cụ thể tùy theo chương trình học. Trường hợp học theo chương trình giáo dục phổ thông chung phải hoàn thành chương trình THPT và đủ điều kiện dự thi theo quy định; trường hợp không đáp ứng chương trình chung phải được hiệu trưởng xác nhận kết quả thực hiện kế hoạch giáo dục cá nhân trong từng năm học ở cấp THPT.
Nhóm thứ tư là người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên và con đẻ của họ cũng bị suy giảm khả năng lao động ở mức tương tự. Các đối tượng này phải hoàn thành chương trình THPT, đủ điều kiện dự thi theo quy định và có giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về tình trạng nhiễm chất độc hóa học và mức suy giảm khả năng lao động.
Bên cạnh việc miễn thi toàn bộ, quy chế cũng cho phép miễn thi đối với một số môn cụ thể.
Đối với môn ngoại ngữ, thí sinh được miễn thi nếu là thành viên đội tuyển quốc gia dự thi Olympic quốc tế môn ngoại ngữ theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Ngoài ra, thí sinh có các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế hoặc chứng chỉ tương đương đạt từ bậc 3 trở lên theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam (còn hiệu lực đến thời điểm làm thủ tục dự thi) cũng thuộc diện được miễn thi.
Đối với môn Ngữ văn, quy định miễn thi áp dụng với người nước ngoài có chứng chỉ tiếng Việt đạt từ bậc 3 trở lên theo Khung năng lực tiếng Việt dành cho người nước ngoài.
Đáng chú ý, trong trường hợp thí sinh đủ điều kiện miễn thi môn ngoại ngữ hoặc Ngữ văn nhưng vẫn đăng ký dự thi, kết quả bài thi thực tế sẽ được sử dụng để tính điểm xét công nhận tốt nghiệp THPT thay cho việc miễn thi.
Quy chế cũng quy định các trường hợp được xem xét đặc cách tốt nghiệp. Theo đó, thí sinh gặp sự cố bất khả kháng như tai nạn, ốm đau hoặc có việc đột xuất đặc biệt trong khoảng thời gian 10 ngày trước kỳ thi hoặc ngay trong buổi thi đầu tiên có thể được xem xét đặc cách.
Ngoài ra, những thí sinh đã tham gia ít nhất một bài thi nhưng sau đó gặp sự cố cũng thuộc diện được xem xét. Đối với các vận động viên đạt thành tích xuất sắc tại các giải quốc gia hoặc quốc tế, nếu có lịch tập huấn hoặc thi đấu ở nước ngoài trùng với thời gian tổ chức kỳ thi, cũng được đưa vào diện xem xét đặc cách tốt nghiệp.
Theo kế hoạch, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 dự kiến diễn ra trong hai ngày 11 và 12/6. Mỗi thí sinh sẽ dự thi 2 môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn, cùng một bài thi tổ hợp gồm 2 môn được lựa chọn trong số các môn còn lại như Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý, Tin học, Công nghệ, Ngoại ngữ, Giáo dục kinh tế và pháp luật.
Quy chế cũng cho phép thí sinh lựa chọn thi môn ngoại ngữ khác với môn đang học tại trường phổ thông, tạo điều kiện linh hoạt hơn trong việc lựa chọn môn thi.
Thực tế cho thấy số lượng thí sinh được miễn thi không nhiều. Năm 2025, cả nước có 133 học sinh được miễn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT và đồng thời được xét tuyển thẳng vào đại học.
Những quy định mới trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục cụ thể hóa các trường hợp đặc thù được miễn thi hoặc đặc cách tốt nghiệp, góp phần bảo đảm quyền lợi chính đáng của thí sinh, đồng thời duy trì tính nghiêm túc và công bằng của kỳ thi quốc gia quan trọng này.
Thiên Trường
