Một trong những điểm mới căn cốt là việc phân cấp mạnh mẽ thẩm quyền quản lý nhà nước cho cơ sở. Theo Bộ Nội vụ, Nghị định số 283/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 120/2020/NĐ-CP về thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập) đã quy định rõ điều kiện thành lập, tổ chức lại, giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập, bao gồm cả mô hình cung ứng dịch vụ công thiết yếu đa ngành ở cấp xã.
Chính phủ quyết định phân cấp thẩm quyền cho Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp ra quyết định thành lập, tổ chức lại hoặc giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý của mình. Quy định này bảo đảm tính tương thích với nguyên tắc phân định thẩm quyền và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền quản lý nhà nước theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương.
Về chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức, Bộ trưởng bộ quản lý ngành có trách nhiệm ban hành tiêu chí cụ thể phân loại, điều kiện sáp nhập, hợp nhất hoặc giải thể theo ngành, lĩnh vực. Bên cạnh đó, các Nghị định số 150/2025/NĐ-CP và Nghị định số 370/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định rõ trách nhiệm của các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ trong việc hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành ở địa phương.
Căn cứ vào hướng dẫn chuyên ngành của các bộ và sự chỉ đạo của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ tự quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức cụ thể cho đơn vị sự nghiệp công lập đa ngành trực thuộc nhằm phù hợp với yêu cầu thực tế của địa bàn.
Liên quan đến công tác quản lý nhân sự, Bộ Nội vụ cho biết đang chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định quy định về vị trí việc làm viên chức để triển khai đồng bộ Luật Viên chức năm 2025. Theo dự thảo mới, Chính phủ dự kiến sẽ ban hành 3 danh mục vị trí việc làm khung áp dụng thống nhất trong tất cả các đơn vị sự nghiệp công lập, bao gồm cả đơn vị đa ngành cấp xã, gồm:
Vị trí việc làm viên chức quản lý.
Vị trí việc làm viên chức chuyên môn, nghiệp vụ.
Vị trí việc làm viên chức hỗ trợ.
Trong thời gian chờ Nghị định mới chính thức được ban hành và có hiệu lực pháp luật, Bộ Nội vụ đề nghị các địa phương tạm thời căn cứ vào các quy định hiện hành tại Nghị định số 106/2020/NĐ-CP của Chính phủ (về vị trí việc làm và số lượng người làm việc trong đơn vị sự nghiệp công lập) cùng các Thông tư hướng dẫn đi kèm của các Bộ quản lý ngành liên quan để tiến hành xây dựng và phê duyệt Đề án vị trí việc làm.
Việc duy trì quy trình này nhằm bảo đảm các địa phương có đầy đủ cơ sở pháp lý để thực hiện công tác tuyển dụng, quản lý, bố trí, sử dụng và đánh giá viên chức theo đúng yêu cầu công việc. Sau khi Nghị định quy định về vị trí việc làm viên chức theo Luật Viên chức năm 2025 chính thức được ban hành, các địa phương sẽ tiến hành rà soát, điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện lại Đề án vị trí việc làm thuộc phạm vi quản lý cho tương thích với quy định mới.
Tâm An
