Theo nội dung dự thảo, đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố sẽ quy định cứng tối đa không quá ba người, bao gồm các chức danh Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố, Bí thư chi bộ và Trưởng Ban công tác Mặt trận. Ngân sách nhà nước sẽ thực hiện khoán trọn gói quỹ phụ cấp này, đã bao gồm cả phần hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm y tế để chi trả hằng tháng cho các nhân sự nêu trên.
Mức khoán quỹ phụ cấp cụ thể được Bộ Nội vụ phân loại chi tiết theo quy mô và tính chất đặc thù của từng địa bàn. Đối với những thôn có từ 700 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên, hoặc các thôn, tổ dân phố nằm trong diện cấp xã trọng điểm về quốc phòng, khu vực biên giới, hải đảo, mức khoán quỹ phụ cấp dự kiến được nâng từ 6,0 lần lên 8,0 lần mức lương cơ sở. Đối với các thôn và tổ dân phố còn lại không thuộc diện đặc thù nêu trên, mức khoán quỹ cũng được đề xuất điều chỉnh tăng từ 4,5 lần lên 6,5 lần mức lương cơ sở.
Căn cứ vào khung quỹ phụ cấp được ngân sách trung ương khoán về, kết hợp với khả năng cân đối ngân sách của địa phương và đặc điểm riêng biệt của từng địa bàn, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ có trách nhiệm trình Hội đồng nhân dân cùng cấp ban hành quy định cụ thể. Cơ chế này nhằm quyết định mức chi trả cho từng chức danh cụ thể, bảo đảm tương quan hợp lý với mức lương bậc 1 của công chức ngạch chuyên viên. Đồng thời, các địa phương cũng sẽ tự quy định việc kiêm nhiệm, mức phụ cấp kiêm nhiệm cho các chức danh này cũng như mức hỗ trợ đối với các vị trí công việc khác ngoài danh mục không chuyên trách.
Bên cạnh chính sách tài chính, dự thảo mới cũng chú trọng nâng cao chất lượng nhân sự khi quy định người hoạt động tại thôn, tổ dân phố phải được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn phù hợp yêu cầu nhiệm vụ, trong đó ưu tiên trang bị kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Đội ngũ này cũng được tham gia hệ thống bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm y tế theo các quy định pháp luật hiện hành. Tính đến hết giai đoạn sắp xếp, toàn quốc đang có 268.722 người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố tiếp tục được bố trí công tác và hưởng các chế độ phụ cấp hiện hành.
Song song với việc điều chỉnh phụ cấp, dự thảo Nghị định cũng tái định hình hệ thống tiêu chí về quy mô số hộ gia đình tối thiểu để thành lập hoặc duy trì thôn, tổ dân phố theo từng vùng địa lý lõi. Tại hai đô thị lớn là Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, quy chuẩn được xác định từ 500 hộ trở lên đối với thôn và từ 700 hộ trở lên đối với tổ dân phố. Tại vùng Trung du và Miền núi phía Bắc, giới hạn tối thiểu là 150 hộ đối với thôn và 300 hộ đối với tổ dân phố.
Đối với khu vực Đồng bằng sông Hồng, vùng Đông Nam bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long, quy định thống nhất áp dụng mức từ 400 hộ trở lên cho thôn và từ 550 hộ trở lên cho tổ dân phố. Vùng Bắc Trung bộ áp dụng khung từ 350 hộ đối với thôn và 450 hộ đối với tổ dân phố. Riêng vùng Duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên quy định từ 350 hộ đối với thôn, 500 hộ đối với tổ dân phố, tuy nhiên có cơ chế đặc thù thấp hơn cho ba tỉnh Gia Lai, Lâm Đồng và Đắk Lắk khi chỉ yêu cầu từ 300 hộ trở lên đối với thôn và từ 450 hộ trở lên đối với tổ dân phố.
Tâm An
