Kế hoạch hành động của Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ cơ bản hình thành hệ thống an sinh xã hội đa tầng, bao trùm và số hóa toàn diện, bảo đảm sàn an sinh tối thiểu cho toàn bộ người dân. Các nguồn lực hỗ trợ sẽ tập trung ưu tiên cho trẻ em, người khuyết tật, người nghèo và người cao tuổi không có lương hưu. Sàn an sinh này phải bảo đảm các nhu cầu chăm sóc y tế thiết yếu, duy trì mức thu nhập cơ bản cho trẻ nhỏ, đồng thời hỗ trợ kịp thời người trong độ tuổi lao động khi phát sinh các rủi ro về mất việc, mất sinh kế, thai sản, tai nạn lao động hoặc khuyết tật.
Song song với việc nâng mức trợ cấp, cơ quan quản lý yêu cầu rà soát, tinh gọn và hợp nhất các chương trình an sinh trùng lặp nhằm giảm bớt đầu mối quản lý, chuẩn hóa các tiêu chí cốt lõi nhưng vẫn dành dư địa chủ động cho chính quyền địa phương xử lý các vấn đề đặc thù phát sinh. Bộ Y tế cũng được phân công nghiên cứu cắt giảm thủ tục hành chính, hướng tới triển khai cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình trong khâu tiếp nhận và giải quyết chính sách trợ giúp xã hội, hoàn tất báo cáo đề xuất trong tháng 10/2027.
Một nội dung then chốt được nhấn mạnh trong kế hoạch là dứt khoát xóa bỏ tình trạng hỗ trợ bình quân, cào bằng, kiên quyết không để các rào cản quy định mang tính máy móc loại trừ những trường hợp thực sự khó khăn ra khỏi diện thụ hưởng chính sách. Cơ quan chức năng phải chủ động phát hiện và can thiệp hỗ trợ đúng người, đúng thời điểm, tuyệt đối không bắt người dân phải nộp lại các giấy tờ, thông tin đã có sẵn trên hệ thống dữ liệu số của Nhà nước.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, hệ thống cơ sở dữ liệu an sinh xã hội quốc gia sẽ được xây dựng và kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, dữ liệu bảo hiểm, thuế, việc làm, y tế, giáo dục và phòng chống thiên tai. Mỗi công dân sẽ được thiết lập một hồ sơ an sinh theo dõi xuyên suốt vòng đời, giúp đánh giá chính xác nhu cầu hỗ trợ thực tế của từng hộ gia đình.
Hiệu quả thực thi chính sách an sinh xã hội trong giai đoạn mới sẽ được đo lường bằng những chuyển biến thực chất trong đời sống người dân thay vì chỉ nhìn vào số lượng văn bản ban hành, tổng số người nhận hỗ trợ hay số tiền giải ngân. Bộ chỉ số quốc gia về an sinh xã hội sẽ đánh giá trực tiếp tỷ lệ bỏ sót đối tượng, thời gian giải quyết hồ sơ, các chi phí người dân phải tự bỏ ra cùng mức độ hài lòng của người thụ hưởng. Những địa bàn để xảy ra tình trạng bỏ sót đối tượng, xử lý chậm trễ hoặc để người dân khiếu nại kéo dài, người đứng đầu cơ quan, đơn vị sẽ phải chịu trách nhiệm và giải trình trực tiếp trước cấp có thẩm quyền.
Tâm An
