Phân định định mức thù lao theo phạm vi và địa bàn
Quy định thù lao mới trong dự thảo được thiết kế áp dụng đồng bộ cho cả nhân sự đang trong độ tuổi lao động lẫn người đã nghỉ hưu nắm giữ vị trí chủ tịch, phó chủ tịch chuyên trách hội, phân chia theo 3 cấp độ phạm vi:
Hội hoạt động phạm vi toàn quốc hoặc liên tỉnh: Mức thù lao hằng tháng của chủ tịch hội được áp dụng tối đa bằng 6,5 lần mức lương cơ sở; phó chủ tịch chuyên trách hưởng tối đa bằng 6 lần mức lương cơ sở.
Hội hoạt động phạm vi cấp tỉnh: Định mức thù lao có sự phân hóa theo tính chất đặc thù địa bàn. Tại khu vực Hà Nội và TPHCM, mức thù lao tối đa dành cho chủ tịch hội là 5,4 lần và phó chủ tịch là 5 lần mức lương cơ sở. Đối với các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương còn lại, khung thù lao trần được khống chế lần lượt ở mức 5 lần và 4 lần mức lương cơ sở.
Hội hoạt động phạm vi cấp xã: Tại Hà Nội và TPHCM, mức thù lao tối đa đối với chủ tịch hội cấp xã là 3 lần và phó chủ tịch là 2 lần mức lương cơ sở. Tại các xã, phường, thị trấn hoặc đặc khu thuộc các địa phương khác, định mức thù lao tối đa tương ứng được xác định là 2 lần đối với vị trí chủ tịch và 1,5 lần đối với vị trí phó chủ tịch.
Chuyển đổi mô hình quản lý hội sang hệ thống 2 cấp
Nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng về việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy các hội quần chúng, đồng thời bảo đảm tính tương thích tuyệt đối với lộ trình đổi mới mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Nội vụ đề xuất bãi bỏ hoàn toàn mô hình hội hoạt động trong phạm vi cấp huyện. Hệ thống phân cấp tổ chức hội sau khi điều chỉnh sẽ chỉ còn duy trì 3 cấp: toàn quốc/liên tỉnh, cấp tỉnh và cấp xã.
Đi kèm với việc xóa bỏ mô hình cấp huyện là bước chuyển dịch mạnh mẽ về phân cấp, phân quyền quản lý hành chính cơ sở. Dự thảo quy định chuyển giao nhiều thẩm quyền quan trọng từ cấp huyện trực tiếp xuống cho Chủ tịch UBND cấp xã. Theo đó, lãnh đạo chính quyền cấp xã sẽ có toàn quyền trong việc công nhận ban vận động thành lập hội; cho phép thành lập, tổ chức đại hội, tiến hành chia tách, sáp nhập, giải thể, đổi tên cũng như phê duyệt điều lệ hoạt động đối với tất cả các hội có phạm vi vận hành trong địa giới hành chính của xã.
Cùng với việc tinh gọn bộ máy, điều kiện thành lập hội trong phạm vi cấp xã cũng được đề xuất siết chặt hơn để phù hợp với thực tế triển khai sáp nhập các đơn vị hành chính. Số lượng thành viên tối thiểu tham gia tự nguyện để thành lập một hội cấp xã sẽ được nâng lên thành 20 tổ chức, công dân, thay vì định mức 10 tổ chức, công dân như quy định hiện hành.
Cấm tuyệt đối các hoạt động biến tướng tài chính
Nhằm thiết lập hành lang quản lý an toàn, ngăn ngừa tình trạng các tổ chức hội bị trục lợi hoặc biến tướng thành các tổ chức tín dụng đen, hoạt động tài chính trái với tôn chỉ mục đích thành lập ban đầu, Bộ Nội vụ đã bổ sung một điều khoản kiểm soát nghiêm ngặt vào dự thảo. Theo đó, quy định mới nghiêm cấm các tổ chức hội thực hiện các nghiệp vụ kinh tế liên quan đến việc nhận tiền gửi, cho vay vốn hoặc thực hiện các hoạt động góp vốn đầu tư tài chính.
Việc bổ sung quy định cấm này được kỳ vọng sẽ giúp các hội quần chúng tập trung đúng vào chức năng, nhiệm vụ cốt lõi được Đảng và Nhà nước giao phó, bảo đảm tính minh bạch và lành mạnh trong công tác quản lý tài chính hội.
Tâm An
