Lễ hội gắn với bốn vùng Mường cổ Bi, Vang, Thàng, Động, là dịp tưởng nhớ công lao các bậc tiền nhân khai phá đất đai, lập mường và tri ân các vị thần linh phù hộ bản làng. Nghi lễ cầu mùa do thầy mo thực hiện cùng các nghi thức cúng Thổ công, Thổ địa, rước kiệu Quốc Mẫu Hoàng Bà, diễn xướng “Mo dấng chiêng” và nghi thức xuống đồng tại ruộng Nà Trùng được tổ chức trang nghiêm, thể hiện khát vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND xã Mường Bi Lê Chí Huyên nhấn mạnh, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt khi tỉnh Phú Thọ cùng cả nước triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trong bối cảnh đó, việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống ngay từ cơ sở được xác định là nhiệm vụ quan trọng, góp phần xây dựng nền tảng tinh thần và động lực nội sinh cho phát triển.
Phần hội diễn ra sôi động với các hoạt động trình diễn trang phục dân tộc Mường, thi trưng bày trại văn hóa, ẩm thực, hát đối, bóng chuyền và nhiều trò chơi dân gian. Các hoạt động trải nghiệm như dệt thổ cẩm, làm rượu cần, tìm hiểu lịch tre (Lịch Đoi), hát thường đang – bộ meẹng, trình diễn chiêng Mường, thổi sáo ôi, múa sạp… tạo không gian văn hóa đa sắc màu. Đặc biệt, lễ hội có sự tham gia trình diễn Hát Xoan và Trống quân, góp phần tăng cường giao lưu, kết nối các giá trị di sản của đất Tổ.
Chương trình nghệ thuật chào mừng, với sự tham gia của hơn 400 nghệ nhân hòa tấu chiêng Mường và đốt lửa trại đã tạo điểm nhấn nổi bật, thể hiện sức sống bền bỉ của di sản văn hóa dân tộc Mường.
Lễ hội Khai hạ không chỉ là hoạt động tín ngưỡng truyền thống, mà còn trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc của tỉnh Phú Thọ. Thông qua các hoạt động lễ hội, truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc được khơi dậy, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo tồn di sản, quảng bá hình ảnh con người và vùng đất Tổ trong tiến trình hội nhập và phát triển.
Hậu Thạch (t/h)
