Theo báo cáo của S&P Global, PMI ngành sản xuất Việt Nam tháng 10 đạt 52,3 điểm, tăng so với mức 51,9 điểm trong tháng 9. Kết quả này cho thấy hoạt động sản xuất tiếp tục mở rộng, dù tốc độ cải thiện chưa thực sự mạnh mẽ.
Động lực chính đến từ nhu cầu thị trường khi tổng số lượng đơn đặt hàng mới tăng tháng thứ sáu liên tiếp. Nhu cầu khách hàng cải thiện đã hỗ trợ các doanh nghiệp duy trì tăng trưởng sản lượng. Tuy nhiên, tốc độ tăng sản lượng đã chậm lại và xuống mức thấp nhất trong sáu tháng.
Đáng chú ý, đơn hàng xuất khẩu mới vẫn chịu ảnh hưởng từ những khó khăn của thị trường quốc tế. Điều này cho thấy sự phục hồi của ngành sản xuất chưa đồng đều, trong khi doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều yếu tố bất lợi từ bên ngoài.
Chi phí vận tải và nguyên liệu trở thành áp lực lớn
Một trong những vấn đề đáng chú ý trong tháng 10 là sự gia tăng của chi phí đầu vào. S&P Global cho biết tốc độ tăng giá cả đầu vào đã nhanh hơn tháng thứ hai liên tiếp, đạt mức cao nhất kể từ tháng 6/2026.
Giá nhiên liệu tăng kéo theo chi phí vận chuyển leo thang, trong khi thời tiết bất lợi cũng khiến hoạt động giao nhận hàng hóa gặp khó khăn. Thời gian giao hàng của nhà cung cấp vì vậy kéo dài đáng kể, ghi nhận mức chậm trễ lớn nhất kể từ tháng 4.
Khó khăn trong vận chuyển và nhập khẩu còn ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất. Dù các doanh nghiệp tăng mua hàng hóa đầu vào để đáp ứng nhu cầu, tồn kho hàng mua vẫn giảm mạnh do nguyên liệu được đưa ngay vào sản xuất và việc bổ sung nguồn cung gặp trở ngại.
Diễn biến này đặt doanh nghiệp trước bài toán cân đối giữa duy trì sản xuất và kiểm soát chi phí. Đặc biệt, với những ngành phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu, thời gian giao hàng kéo dài có thể ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất cũng như khả năng thực hiện đơn hàng.
Triển vọng sản xuất cải thiện nhưng còn thận trọng
Bên cạnh áp lực chi phí, thị trường lao động trong ngành sản xuất cũng chưa có chuyển biến tích cực. Việc làm tiếp tục giảm tháng thứ ba liên tiếp, dù mức giảm tương đối nhẹ. Trong khi đó, lượng công việc tồn đọng giảm nhẹ nhờ doanh nghiệp xử lý đơn hàng hiệu quả hơn.
Ở chiều tích cực, tồn kho thành phẩm giảm khi các công ty chủ động đẩy mạnh tiêu thụ hàng hóa. Đồng thời, kỳ vọng nguồn nguyên liệu thô sẵn có hơn và điều kiện thị trường cải thiện đã giúp tâm lý kinh doanh tăng lên mức cao nhất trong tám tháng.
Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence nhận định, các doanh nghiệp Việt Nam đang gặp khó khăn trong việc duy trì tăng trưởng khi những yếu tố bất lợi ngày càng gây sức ép lên hoạt động sản xuất. Đơn hàng mới và sản lượng vẫn tăng nhưng tốc độ đã chậm lại so với tháng trước.
Theo ông Andrew Harker, chi phí nhiên liệu, vận tải tăng cùng những trở ngại trong hoạt động nhập khẩu và xuất khẩu đang tạo ra môi trường kinh doanh nhiều thách thức. Các doanh nghiệp sẽ cần những điều kiện thuận lợi hơn để duy trì tăng trưởng trong những tháng tới.
Như vậy, PMI tháng 10 tiếp tục phát đi tín hiệu tích cực về sức khỏe ngành sản xuất, nhưng áp lực chi phí và nguồn cung vẫn là những yếu tố cần theo dõi trong quý IV/2026.
Nam Sơn (t/h)
