Thu ngân sách tăng trong khi chính sách hỗ trợ tiếp tục được duy trì
Theo Bộ Tài chính, tổng thu ngân sách nhà nước tháng 10/2026 ước đạt 261,1 nghìn tỷ đồng, tăng 6,7% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 10 tháng, con số này đạt khoảng 2.448,5 nghìn tỷ đồng, tương đương 96,8% dự toán và tăng 11,5% so với cùng kỳ năm 2025.
Đáng chú ý, kết quả thu đạt mức khá trong khi nhiều chính sách hỗ trợ tài khóa vẫn được thực hiện. Trong 10 tháng, tổng số tiền thuế, phí và tiền thuê đất được miễn, giảm, gia hạn ước khoảng 366,6 nghìn tỷ đồng. Trong đó, số tiền miễn, giảm khoảng 225,1 nghìn tỷ đồng, gia hạn khoảng 141,5 nghìn tỷ đồng.
Điều này cho thấy ngân sách đang phải thực hiện đồng thời hai yêu cầu: tạo dư địa hỗ trợ doanh nghiệp, người dân và duy trì nguồn thu để đáp ứng các nhiệm vụ chi. Để bảo đảm mục tiêu đó, ngành Tài chính tiếp tục tăng cường quản lý thu, chống thất thu, kiểm soát hoàn thuế giá trị gia tăng, đẩy mạnh thu hồi nợ đọng thuế và thanh tra, kiểm tra tại những lĩnh vực có nguy cơ gian lận.
Trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, cơ quan Hải quan kết hợp tạo thuận lợi thông quan với kiểm tra sau thông quan, đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại, qua đó vừa hỗ trợ hoạt động thương mại, vừa bảo vệ nguồn thu ngân sách.
Xét theo cơ cấu, thu nội địa đạt 2.112,2 nghìn tỷ đồng, bằng 96% dự toán, tăng 11,9%; thu từ dầu thô đạt 57,5 nghìn tỷ đồng, bằng 133,8% dự toán; thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 274,9 nghìn tỷ đồng, bằng 98,9% dự toán.
Khu vực kinh tế ngoài quốc doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục đóng góp tích cực. Thu từ khu vực ngoài quốc doanh đạt 108,5% dự toán, tăng 31,2%; khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đạt 100,5% dự toán, tăng 27,2%. Trong khi đó, thu từ khu vực doanh nghiệp nhà nước đạt 95% dự toán, tăng 12,4%.
Dù vậy, tiến độ thu giữa các khoản và địa phương chưa đồng đều. Thuế thu nhập cá nhân mới đạt 77,3% dự toán, giảm 8% so với cùng kỳ; thuế bảo vệ môi trường đạt 39% dự toán, giảm 51,6%; thu tiền sử dụng đất đạt 85% dự toán. Đến hết tháng 10, có 19/34 địa phương đạt tiến độ thu trên 88% dự toán, nhưng vẫn có 3 địa phương đạt dưới 80%.
Bảo đảm nguồn lực chi và giữ cân đối ngân sách
Ở chiều chi, tổng chi ngân sách nhà nước 10 tháng năm 2026 ước đạt 2.108,7 nghìn tỷ đồng, bằng 66,8% dự toán, tăng 14,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, chi đầu tư phát triển đạt gần 735 nghìn tỷ đồng, tương đương 65,6% dự toán; chi trả nợ lãi đạt 74,5% dự toán và chi thường xuyên đạt 70,8% dự toán.
Nguồn ngân sách tiếp tục được ưu tiên cho các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý nhà nước và an sinh xã hội. Các khoản chi trả nợ đến hạn, tiền lương và những khoản chi có tính chất lương được bảo đảm theo quy định.
Đáng chú ý, ngân sách trung ương đã sử dụng 26,8 nghìn tỷ đồng dự phòng trong 10 tháng để khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và xử lý các nhiệm vụ đột xuất, cấp bách. Đây là nguồn lực cần thiết để ứng phó với những tình huống phát sinh, đồng thời hạn chế tác động đến việc thực hiện các nhiệm vụ chi thường xuyên khác.
Cùng với đó, công tác điều hành ngân quỹ và huy động vốn được triển khai nhằm bảo đảm khả năng thanh toán, đáp ứng nhu cầu chi của ngân sách trung ương. Đến nay, ngân sách đã phát hành 345,9 nghìn tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, với kỳ hạn bình quân 8,65 năm và lãi suất bình quân 4,22%/năm.
Theo Bộ Tài chính, cân đối ngân sách trung ương và ngân sách các cấp địa phương trong 10 tháng đầu năm cơ bản được bảo đảm. Kết quả này tạo điều kiện để duy trì các nhiệm vụ chi, thực hiện chính sách hỗ trợ và xử lý những yêu cầu phát sinh trong quá trình điều hành.
Trong những tháng cuối năm, nhiệm vụ đặt ra là tiếp tục quản lý chặt nguồn thu, hạn chế thất thu, đồng thời điều hành chi theo hướng tiết kiệm, hiệu quả và ưu tiên các nhiệm vụ cấp thiết. Việc giữ vững cân đối ngân sách không chỉ nhằm hoàn thành dự toán năm 2026 mà còn góp phần duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm nguồn lực cho đầu tư phát triển và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Nam Sơn (t/h)
