Theo Tổ chức Du lịch thế giới, hành trình du lịch thông minh là trải nghiệm số cá nhân hóa xuyên suốt. Từ khâu lập kế hoạch thông qua AI, chatbot, đến việc đặt dịch vụ trực tuyến đều được thực hiện dễ dàng. Tại điểm đến, các công nghệ như mã QR, bản đồ số, VR/AR hỗ trợ du khách khám phá và thanh toán không dùng tiền mặt. Đồng thời, tương tác thời gian thực giúp xử lý tình huống nhanh chóng, tạo quy trình trải nghiệm số khép kín.
Hiện nay, hành trình du lịch thông minh tại Quảng Ninh đã đạt được những kết quả nhất định, từng bước thay đổi tích cực diện mạo điểm đến. Ở khâu "tiền trạm", du khách đã có thể tham quan trực tuyến bằng công nghệ VR360 tại các điểm đến mang tính biểu tượng của tỉnh, như Bảo tàng tỉnh, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử, hay Khu di tích quốc gia đặc biệt nhà Trần. Song song với đó, hầu hết các cơ sở lưu trú được xếp hạng đã được kết nối với các nền tảng đặt phòng trực tuyến xuyên biên giới như Agoda.com, Booking.com.
Bên cạnh đó, website chuyên biệt của các khách sạn cao cấp cũng cho phép du khách chủ động hoàn toàn trong việc đặt phòng, thanh toán. Dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt qua mã QR hiện đã được triển khai rộng khắp, từ bến tàu, điểm tham quan, đến các cơ sở mua sắm. Không ít điểm đến đã chủ động chuẩn hóa thông tin trên Google, giúp du khách tra cứu địa chỉ, dịch vụ một cách dễ dàng và chính xác.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc tạo ra một hành trình du lịch thông minh toàn diện còn nhiều đứt gãy và nỗ lực triển khai hành trình du lịch thông minh mới tập trung ở các địa bàn du lịch trọng điểm như Bãi Cháy, Yên Tử, Vân Đồn, Cô Tô.
Trong số đó, phường Bãi Cháy là địa phương tiên phong của tỉnh trong xây dựng mô hình du lịch thông minh. Theo đó, phường phối hợp với Công ty CP Công nghệ và Truyền thông VTC NetViet vận hành thí điểm nền tảng thông minh “Du lịch Bãi Cháy”. Đây là hệ sinh thái số thu nhỏ, giúp du khách tra cứu điểm đến, đặt dịch vụ, theo dõi bản đồ số, nhận cảnh báo thời tiết, giao thông và tương tác với trợ lý ảo AI
Đặc khu Vân Đồn đang theo đuổi mô hình đặc khu thông minh, trong đó dự án thành phần “Đảo thông minh” hướng tới đưa khu du lịch cấp tỉnh Quan Lạn - Minh Châu trở thành “Đảo xanh - Đảo sạch - Đảo phát triển”. Ở đó các bãi tắm, điểm tham quan được tích hợp bản đồ số với hình ảnh trực quan. Đặc biệt, hệ thống camera giám sát kết nối về trung tâm điều hành giúp theo dõi liên tục về ANTT và lưu lượng khách, giúp cơ quan chức năng điều tiết vận chuyển, cũng như phòng ngừa rủi ro hiệu quả.
Với quyết tâm đưa di sản thế giới Yên Tử và các điểm đến lân cận tiếp cận khách quốc tế qua nền tảng trực tuyến, phường Yên Tử đã đưa vào khai thác các tour thực tế ảo như VR360 Yên Tử, chùa Hang Son, núi Hổ... 
Đối với các địa phương miền núi, hành trình du lịch thông minh hiện mới tập trung vào thanh toán không dùng tiền mặt, sử dụng mã QR cho phép du khách tra cứu thông tin nhanh về di tích, điểm đến; đẩy mạnh quảng bá trên facebook, zalo. Các địa phương cũng tăng cường ứng dụng AI trong xây dựng hình ảnh, video truyền thông giới thiệu về điểm đến, lễ hội truyền thống.
Có thể thấy, những chuyển động số trong ngành du lịch của Quảng Ninh đang rất sôi nổi, tạo thành một phong trào rộng khắp và có tính lan tỏa, tuy nhiên để ứng dụng công nghệ sâu, thực sự tạo ra những hành trình được “đo ni đóng giày” cho du khách vẫn là một thách thức. Chia sẻ tại lớp tập huấn ứng dụng AI trong hoạt động kinh doanh du lịch trên địa bàn tỉnh do Sở VH-TT&DL Quảng Ninh tổ chức ngày 26/8/2025 tại phường Bãi Cháy, bà Nguyễn Thị Hồng Huế, chuyên gia ứng dụng AI, cho biết: “Trước hết cần xây dựng nền tảng dữ liệu từ khách hàng và hoạt động kinh doanh, chuẩn hóa dữ liệu để đưa AI vào xử lý. Khi đó, AI mới có thể đưa ra định hướng, dự báo và cảnh báo kịp thời, hỗ trợ quản trị và triển khai hoạt động du lịch hiệu quả”.
Để về đích các mục tiêu tăng trưởng du lịch của Quảng Ninh năm 2026, Sở VH-TT&DL xác định chuyển đổi số, triển khai các ứng dụng công nghệ thông tin trong du lịch, hoàn thiện tích hợp cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia, phát triển hệ sinh thái du lịch thông minh, gắn với kinh tế di sản là một trong những nhóm giải pháp trọng tâm cần được đẩy mạnh triển khai.
Trần Trang(t/h)
