Trước thực trạng đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 759/QĐ-BVHTTDL về Quy chế tổ chức và hoạt động của Đoàn liên ngành phòng, chống in lậu Trung ương. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, lập lại trật tự trong hoạt động in và phát hành.
Điểm mới nổi bật của Quy chế là mở rộng phạm vi điều chỉnh, không chỉ tập trung vào in lậu xuất bản phẩm như trước đây mà bao quát toàn bộ các hành vi vi phạm trong lĩnh vực in, bao gồm cả việc lợi dụng hoạt động in để sản xuất hàng giả, hàng nhái.
Cách tiếp cận này thể hiện rõ sự chuyển dịch từ xử lý từng vụ việc sang kiểm soát toàn diện chuỗi hoạt động, từ khâu chế bản, in ấn đến gia công sau in và phát hành. Qua đó, góp phần ngăn chặn vi phạm ngay từ gốc, thay vì chỉ xử lý hậu quả.
Đồng thời, Quy chế xác định rõ vai trò của Đoàn liên ngành Trung ương là đầu mối điều phối thống nhất trên phạm vi cả nước. Không chỉ thực hiện kiểm tra, xử lý vi phạm, Đoàn còn đảm nhiệm xây dựng kế hoạch, hướng dẫn nghiệp vụ và kết nối hoạt động giữa các cơ quan liên quan, khắc phục tình trạng chồng chéo, thiếu đồng bộ trong thời gian qua.
Quy chế mới cũng hoàn thiện các nguyên tắc hoạt động theo hướng chặt chẽ, minh bạch hơn; quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn của từng thành viên, đồng thời nghiêm cấm việc lợi dụng danh nghĩa Đoàn liên ngành để gây phiền hà, sách nhiễu.
Việc kiểm soát quyền lực trong hoạt động kiểm tra liên ngành không chỉ góp phần phòng ngừa tiêu cực mà còn nâng cao uy tín lực lượng thực thi, tạo niềm tin cho doanh nghiệp và xã hội.
Bên cạnh đó, việc thành lập Tổ Thường trực giúp duy trì hoạt động điều phối liên tục, đồng thời cơ chế kiện toàn nhân sự linh hoạt cho phép bổ sung, điều chỉnh phù hợp với yêu cầu thực tiễn, nâng cao tính chuyên nghiệp và khả năng thích ứng.
Một điểm đáng chú ý là Quy chế năm 2026 mở rộng hệ thống nhiệm vụ của Đoàn liên ngành theo hướng toàn diện hơn. Ngoài kiểm tra, xử lý vi phạm, Đoàn còn tham gia tham mưu chính sách, tổ chức đào tạo, tổng kết thực tiễn và hướng dẫn nghiệp vụ.
Qua đó, Đoàn liên ngành không chỉ là lực lượng thực thi mà còn đóng vai trò “nhạc trưởng”, điều phối và dẫn dắt toàn bộ hệ thống phòng, chống in lậu.
Đặc biệt, Quy chế đã thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương thông qua hướng dẫn nghiệp vụ, phối hợp kiểm tra liên tỉnh và chế độ báo cáo hai chiều. Nhờ đó, thông tin được cập nhật kịp thời, kinh nghiệm được chia sẻ rộng rãi, bảo đảm sự thống nhất trong toàn hệ thống.
Quy chế mới cũng chú trọng hoàn thiện các điều kiện bảo đảm thực thi, trong đó có việc cụ thể hóa chế độ thông tin, báo cáo và thiết lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về in lậu.
Đây là công cụ quan trọng giúp cơ quan chức năng phát hiện sớm vi phạm, đồng thời khuyến khích sự tham gia của người dân và doanh nghiệp trong giám sát, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý.
Quy chế tổ chức và hoạt động của Đoàn liên ngành phòng, chống in lậu Trung ương không chỉ là sự điều chỉnh về tổ chức mà còn thể hiện rõ quyết tâm siết chặt kỷ luật, tăng cường phối hợp và nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, khi các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi, những đổi mới trong Quy chế được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét, góp phần đẩy lùi in lậu, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân, đồng thời thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của lĩnh vực in – một ngành có ý nghĩa quan trọng đối với văn hóa và tri thức quốc gia.
Nguyễn Kiên
