Nội dung trên được nêu trong văn bản trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Ninh Bình gửi đến sau kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Cử tri địa phương này đề nghị sớm ban hành quy định, hướng dẫn về tiêu chuẩn chức danh, tiêu chí lựa chọn cán bộ thôn, tổ dân phố sau sắp xếp, trong đó chú trọng trình độ, độ tuổi, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, yêu cầu quản trị cộng đồng và xem xét nâng mức phụ cấp hoạt động.
Về tiêu chuẩn bí thư chi bộ, Bộ Nội vụ dẫn Điều lệ Đảng, các văn bản của Trung ương và Quy định của Bộ Chính trị, nêu rõ việc ban hành quy định, hướng dẫn cụ thể thuộc thẩm quyền của các tỉnh ủy, thành ủy.
Liên quan đến nhân sự cấp ủy cơ sở, hướng dẫn hồi tháng 6 của Ban Tổ chức Trung ương đã xác định các yêu cầu đối với cấp ủy viên thôn, tổ dân phố sau sáp nhập. Theo đó, nhân sự phải có bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống tốt, có năng lực lãnh đạo, tinh thần trách nhiệm, am hiểu địa bàn, tập hợp và vận động nhân dân. Cấp ủy viên cần tốt nghiệp trung học phổ thông trở lên, có trình độ lý luận chính trị phù hợp, làm chủ công nghệ thông tin và các nền tảng số phục vụ công tác chuyển đổi số ở cơ sở. Về sức khỏe và độ tuổi, nhân sự tham gia cấp ủy chi bộ thôn, tổ dân phố bảo đảm đủ sức khỏe thực hiện nhiệm vụ và không quá 65 tuổi tại thời điểm chỉ định.
Đối với vị trí trưởng thôn và tổ trưởng tổ dân phố, Nghị định 185/2026 đã ban hành khung tiêu chuẩn chung. Người đảm nhiệm chức danh này phải là công dân Việt Nam từ 21 tuổi trở lên, cư trú thường xuyên tại địa bàn xã, phường, đặc khu, ưu tiên người trong độ tuổi lao động và có đủ sức khỏe hoàn thành công việc. Đồng thời, phải có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu, có uy tín trong cộng đồng, bản thân và gia đình chấp hành nghiêm chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước.
Về chuyên môn và kỹ năng, trưởng thôn, tổ trưởng dân phố cần có kiến thức văn hóa, phương pháp vận động, tổ chức nhân dân thực hiện công việc tự quản và nhiệm vụ do cấp xã giao, có khả năng lập kế hoạch, tổng hợp, thống kê, báo cáo và ứng dụng công nghệ thông tin. Nhà nước khuyến khích lựa chọn nhân sự có chuyên môn phù hợp yêu cầu địa bàn; người được chọn không trong thời gian chịu kỷ luật, bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang chấp hành bản án của tòa án. Căn cứ khung chung và tình hình thực tế, UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm quy định cụ thể về tiêu chuẩn, nhiệm vụ cũng như công tác quản lý, sử dụng, bồi dưỡng đội ngũ này.
Về chế độ đãi ngộ, Nghị định 185 đã nâng mức khoán quỹ phụ cấp từ ngân sách nhà nước đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố từ mức 4,5 lần và 6,0 lần mức lương cơ sở lên mức 6,5 lần và 8,0 lần mức lương cơ sở theo từng phân loại thôn, tổ dân phố. Ngoài ra, căn cứ khả năng ngân sách và đặc thù địa phương, chính quyền cấp tỉnh có thẩm quyền ban hành mức khoán quỹ phụ cấp cao hơn quy định này.
Tâm An
