Trên cơ sở rà soát kỹ lưỡng, từ năm 2025 đến nay, Sở KH&CN tỉnh Thanh Hóa đã tham mưu cho UBND tỉnh dừng thực hiện 27 nhiệm vụ KH&CN do nhiều nguyên nhân khác nhau như không đảm bảo tiến độ, nội dung nghiên cứu không còn phù hợp với thực tiễn, năng lực tổ chức chủ trì hạn chế...
Đây là quyết định mang tính đột phá trong công tác quản lý, thể hiện rõ quan điểm không “nuôi dưỡng” các nhiệm vụ kém hiệu quả, đồng thời khẳng định sự nghiêm túc trong sử dụng ngân sách Nhà nước dành cho KH&CN. Việc dừng các nhiệm vụ này không chỉ góp phần giải phóng nguồn lực, mà còn tạo điều kiện để phân bổ ngân sách cho các đề tài, dự án có tính ứng dụng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Cùng với đó, Sở KH&CN đã tăng cường phối hợp với Phòng An ninh kinh tế, Công an tỉnh theo dõi, nắm bắt tình hình triển khai các nhiệm vụ KH&CN. Sự phối hợp này giúp nâng cao hiệu quả giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý các dấu hiệu vi phạm, đảm bảo các nhiệm vụ được thực hiện đúng quy định, đúng mục tiêu và nội dung đã được phê duyệt.
Thông qua quá trình kiểm tra, giám sát chặt chẽ, nhiều nhiệm vụ triển khai không đúng tiến độ, không đảm bảo chất lượng đã được xử lý nghiêm. Đáng chú ý, Sở KH&CN đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành quyết định dừng thực hiện và thu hồi gần 10 tỷ đồng về ngân sách Nhà nước.
Cùng với việc xử lý các nhiệm vụ tồn đọng, công tác quản lý, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ KH&CN mới cũng được chú trọng theo hướng nâng cao chất lượng ngay từ khâu tuyển chọn. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có tổng số 57 nhiệm vụ KH&CN đang được triển khai (không tính các nhiệm vụ đã nghiệm thu, đã dừng hoặc chưa ký kết hợp đồng trong năm 2025). Đây là những nhiệm vụ được lựa chọn trên cơ sở phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh, gắn với nhu cầu thực tiễn của các ngành, lĩnh vực.
Đối với các nhiệm vụ KH&CN năm 2025 đến nay đã được UBND tỉnh phê duyệt, Sở KH&CN tổ chức các hội đồng khoa học để đánh giá hồ sơ tuyển chọn tổ chức, cá nhân chủ trì thực hiện. Quá trình tuyển chọn được thực hiện công khai, minh bạch, đảm bảo tính khách quan, khoa học. Các tiêu chí đánh giá tập trung vào tính mới, tính khả thi, hiệu quả kinh tế - xã hội và năng lực của tổ chức chủ trì.
Kết quả, trong tổng số 40 nhiệm vụ KH&CN đã được phê duyệt năm 2025, có 29 nhiệm vụ có hồ sơ trúng tuyển, đạt tỷ lệ 62,1%. Đây là những nhiệm vụ đáp ứng được yêu cầu về nội dung, phương pháp nghiên cứu cũng như tính khả thi trong triển khai. Ngược lại, có 11 nhiệm vụ không có hồ sơ trúng tuyển, chiếm 37,9%. Nguyên nhân chủ yếu là do các hồ sơ tham gia tuyển chọn chưa làm rõ được nội dung nghiên cứu, thiếu cơ sở khoa học và thực tiễn, hoặc chưa chứng minh được tính khả thi khi triển khai.
Đối với các đề xuất đặt hàng thực hiện từ năm 2026, Sở KH&CN đã lấy ý kiến các sở, ngành và tổ chức mở hồ sơ lựa chọn 21/111 đề xuất có chất lượng để trình phê duyệt (giảm khoảng 50% so với bình quân các năm trước). Việc sàng lọc này nhằm tập trung vào các nhiệm vụ có tính ứng dụng cao trong sản xuất và đời sống, gắn với Kế hoạch hành động số 266-KH/TU ngày 26/4/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Kế hoạch số 101/KH-UBND ngày 25/5/2025 về đột phá phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Việc mạnh dạn loại bỏ các hồ sơ không đạt yêu cầu ngay từ đầu cho thấy sự thay đổi trong tư duy quản lý, chuyển từ số lượng sang chất lượng. Thay vì cố gắng lấp đầy danh mục nhiệm vụ bằng mọi giá, tỉnh đã ưu tiên lựa chọn những đề tài thực sự có giá trị, tránh tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả.
Khánh An
