Thực tế này tạo ra áp lực ngày càng lớn đối với công tác kiểm tra, giám sát và điều phối thị trường, đặc biệt trong các giai đoạn cao điểm tiêu dùng như trước, trong và sau Tết Nguyên đán.
Trong bối cảnh mới, cao điểm kiểm soát thị trường không còn được tính bằng số lượng các cuộc kiểm tra, mà được đo bằng khả năng nhận diện sớm rủi ro về nguồn cung, chất lượng hàng hóa và biến động giá trên toàn bộ chuỗi lưu thông – từ biên giới, kho bãi, chợ đầu mối cho đến không gian số.
Chuyển từ xử lý vi phạm đơn lẻ sang giám sát thị trường theo chuỗi
Lấy kỷ luật công vụ làm nền tảng, năm 2026 được xác định là năm tăng cường kiểm soát thị trường theo hướng chủ động, chuyển trọng tâm từ xử lý vi phạm đơn lẻ sang giám sát mang tính hệ thống, dựa trên dữ liệu và hạ tầng số. Cùng với đó là việc tăng cường phối hợp liên ngành nhằm loại bỏ hàng hóa sai nguồn gốc, ngăn chặn đầu cơ, găm hàng, xử lý nghiêm các hành vi thổi giá gây nhiễu loạn thị trường, bảo vệ môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp kinh doanh chân chính và quyền lợi người tiêu dùng.
Những vụ việc phát sinh cuối năm 2025 – đầu năm 2026 cho thấy, số vụ vi phạm tuy không còn dày đặc về số lượng, song mức độ tinh vi và mức độ tác động lại gia tăng. Điển hình, ngày 1/1, Đội Quản lý thị trường số 10 phối hợp với Công an xã Sóc Sơn và Đội Cảnh sát giao thông số 15 kiểm tra một phương tiện đang lưu thông trên địa bàn, phát hiện 26 bao tải chứa tổng cộng 831kg chân gà đông lạnh trong tình trạng bốc mùi hôi thối, có dấu hiệu hư hỏng, không bảo đảm an toàn thực phẩm.
Việc phát hiện và xử lý vụ việc ngay trong những ngày đầu năm thể hiện tinh thần chủ động, quyết liệt, không nghỉ, không lơ là của lực lượng quản lý thị trường và các đơn vị phối hợp trong đấu tranh với thực phẩm bẩn. Đây cũng là thông điệp rõ ràng về quyết tâm giữ vững kỷ cương pháp luật, bảo đảm an toàn thị trường trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng dịp lễ, Tết tăng cao.
Tại nhiều địa phương, công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường truyền thống được triển khai đồng bộ. Trước nguy cơ gia tăng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng kém chất lượng dịp giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Chi cục Quản lý thị trường Hà Tĩnh đã chủ động xây dựng kế hoạch, phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an và các đơn vị liên quan triển khai kiểm tra chuyên sâu trên địa bàn.
Ghi nhận tại các trung tâm thương mại, chợ truyền thống và cửa hàng tiện ích cho thấy, lực lượng chức năng tập trung kiểm soát chặt các mặt hàng thiết yếu như bánh kẹo, rượu bia, nước giải khát, thực phẩm tươi sống và đồ gia dụng. Công tác kiểm tra không chỉ dừng lại ở hồ sơ, chứng từ mà còn đi sâu vào kiểm soát chất lượng, hạn sử dụng và việc niêm yết giá công khai. Tinh thần “không có vùng cấm” trong kiểm tra, kiểm soát được quán triệt xuyên suốt, với mục tiêu cao nhất là bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng và doanh nghiệp kinh doanh chân chính.
Livestream, thương mại điện tử trở thành trọng điểm kiểm soát dịp Tết 2026
Cùng với thị trường truyền thống, hoạt động kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử, website và các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok được xác định là lĩnh vực trọng điểm cần tăng cường giám sát trong năm 2026.
Tại Khánh Hòa, Sở Công Thương đã ban hành kế hoạch cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Theo đó, lực lượng quản lý thị trường tập trung kiểm tra các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh các mặt hàng thiết yếu có nhu cầu tiêu dùng lớn dịp Tết, đồng thời tăng cường giám sát hoạt động kinh doanh trên môi trường mạng.
Thời gian cao điểm được triển khai từ ngày 30/12/2025 đến hết ngày 10/3/2026. Trong thời gian này, các đội quản lý thị trường tăng cường nắm tình hình, kiểm tra đột xuất tại chợ, siêu thị, kho bãi, điểm tập kết hàng hóa và các tuyến vận chuyển trọng điểm.
Thực tế cho thấy, vi phạm trong môi trường thương mại điện tử tiếp tục gia tăng và diễn biến phức tạp. Hoạt động livestream bán hàng bị lợi dụng để tiêu thụ thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng với các thủ đoạn quảng cáo thổi phồng, gắn mác “hàng xách tay”, “đặc sản vùng miền”, “nhà làm”, “sạch 100%” hoặc sử dụng KOL, KOC để tạo lòng tin. Một số gian hàng còn đăng tải thông tin sai sự thật, sử dụng giấy tờ, bản công bố chất lượng đã hết hạn, bị chỉnh sửa hoặc của thương nhân khác nhằm lừa dối người tiêu dùng.
Báo cáo tổng kết năm 2025 của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho thấy, toàn lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra 27.540 vụ, phát hiện và xử lý 23.402 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước gần 372 tỷ đồng. Tổng trị giá hàng hóa vi phạm gần 290 tỷ đồng, giảm 31,76% so với cùng kỳ năm 2024. Tuy nhiên, vi phạm trong môi trường thương mại điện tử tiếp tục là thách thức lớn, đòi hỏi phương thức quản lý phải đổi mới tương ứng với sự vận động của thị trường.
Xác định năm 2026 là năm tiếp tục tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tập trung triển khai đồng bộ các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước và Chính phủ về phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trọng tâm là theo dõi, phân tích diễn biến thị trường; tăng cường dự báo, cảnh báo nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, biến động giá; kiểm soát chặt các lĩnh vực ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân và hoạt động kinh doanh trên môi trường số.
Trong bối cảnh thương mại hợp kênh ngày càng phát triển, việc siết chặt quản lý từ chợ truyền thống đến livestream bán hàng được xác định là hướng đi tất yếu, nhằm bảo đảm thị trường vận hành ổn định, minh bạch, an toàn cho người tiêu dùng và tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh trong năm 2026.
Thiên Trường
