Ngày 28/2/2026, Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran, khiến tình hình khu vực Trung Đông trở nên căng thẳng. Ngay sau đó, Tehran tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới. Mỗi ngày có khoảng 13 triệu thùng dầu thô đi qua tuyến hàng hải này, tương đương khoảng 31% tổng lượng dầu vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu.
Diễn biến trên đã gây ra sự gián đoạn lớn đối với hoạt động vận tải dầu mỏ. Nhiều tàu chở dầu buộc phải neo đậu hoặc thay đổi lộ trình, đi vòng qua mũi Hảo Vọng, làm kéo dài thời gian vận chuyển và khiến chi phí logistics tăng đáng kể. Trong bối cảnh nguồn cung bị thắt chặt, giá dầu Brent và WTI liên tục biến động với biên độ lớn, làm gia tăng lo ngại về lạm phát và chi phí năng lượng tại nhiều nền kinh tế nhập khẩu.
Trước nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, nhiều quốc gia châu Á đã nhanh chóng triển khai các biện pháp ứng phó. Thái Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản yêu cầu các nhà máy lọc dầu hạn chế xuất khẩu xăng và dầu diesel, đồng thời tạm dừng ký kết các hợp đồng xuất khẩu mới. Một số nhà máy tại Nhật Bản, Indonesia và Ấn Độ cũng điều chỉnh giảm công suất để ưu tiên nguồn cung cho thị trường nội địa. Điều này khiến thị trường năng lượng toàn cầu trở nên đặc biệt nhạy cảm khi nhiều quốc gia cùng lúc siết chặt nguồn cung nhằm phòng ngừa rủi ro.
Tại Việt Nam, Chính phủ đã sớm triển khai các biện pháp nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 385/QĐ-TTg thành lập Tổ công tác đặc biệt theo dõi và xử lý các vấn đề phát sinh liên quan đến nguồn cung năng lượng trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông. Bộ Công Thương cũng thành lập tổ công tác chuyên trách nhằm cập nhật sát diễn biến thị trường và kịp thời tham mưu các giải pháp điều hành phù hợp.
Theo báo cáo của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (PVN), sản lượng khai thác dầu thô trong nước hiện đạt khoảng 180.000 thùng mỗi ngày. Trong đó, khoảng 150.000 thùng được cung cấp cho Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Hiện nhà máy này đang vận hành ở mức 118% công suất thiết kế và có thể duy trì hoạt động ổn định ít nhất đến hết tháng 4/2026, đồng thời đảm bảo thực hiện đầy đủ các hợp đồng cung ứng đã ký với các thương nhân đầu mối.
Bên cạnh đó, Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn cũng đang hoạt động ổn định với nguồn nguyên liệu được đảm bảo cho kế hoạch sản xuất trong thời gian tới. Cùng với lượng xăng dầu thành phẩm tiếp tục được các doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu và nguồn dự trữ lưu thông theo quy định, nguồn cung xăng dầu trong nước trong tháng 3/2026 cơ bản được đảm bảo.
Tuy nhiên, nếu tình hình căng thẳng tại Trung Đông kéo dài sang tháng 4, áp lực đối với thị trường trong nước có thể gia tăng. Chi phí nhập khẩu và vận chuyển dự báo sẽ tiếp tục tăng do quãng đường vận chuyển dài hơn và phí bảo hiểm hàng hải tăng cao.
Trước diễn biến khó lường của thị trường năng lượng thế giới, Bộ Công Thương khuyến nghị người dân sử dụng nhiên liệu tiết kiệm, hạn chế tích trữ xăng dầu không cần thiết và ưu tiên các phương tiện tiết kiệm năng lượng như giao thông công cộng, xe điện hoặc nhiên liệu sinh học. Đồng thời, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu được yêu cầu duy trì nguồn cung ổn định, không găm hàng hoặc bán cầm chừng nhằm đảm bảo thị trường vận hành thông suốt.
Việc phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân sẽ là yếu tố quan trọng giúp thị trường xăng dầu trong nước duy trì ổn định, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh thế giới đang có nhiều biến động.
Nam Sơn (t/h)
