Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thông tư 57/2026/TT-BGDĐT (Thông tư 57) được ban hành nhằm cụ thể hóa Điều 110 của Luật Giáo dục về bảo đảm chất lượng giáo dục, đồng thời thể chế hóa chủ trương đổi mới quản lý giáo dục theo hướng thực chất, tăng cường hiệu quả quản trị và trách nhiệm giải trình của các cơ sở giáo dục.
Điểm cốt lõi của Thông tư 57 là xác định hoạt động bảo đảm chất lượng không còn là nhiệm vụ phục vụ các đợt kiểm định định kỳ mà trở thành hoạt động thường xuyên trong quá trình quản trị nhà trường, tập trung vào đổi mới phương pháp dạy học, phát triển đội ngũ, nâng cao điều kiện bảo đảm và cải thiện chất lượng giáo dục.
Đồng thời, Thông tư 57 cũng làm rõ mối quan hệ giữa hoạt động bảo đảm chất lượng và công nhận trường đạt chuẩn quốc gia. Theo đó, bảo đảm chất lượng là hoạt động nội bộ của cơ sở giáo dục, còn công nhận đạt chuẩn quốc gia là hoạt động quản lý nhà nước. Kết quả bảo đảm chất lượng sẽ là một trong những căn cứ để cơ quan quản lý xem xét trong quá trình thẩm định, nhưng không làm phát sinh thêm yêu cầu về hồ sơ hay minh chứng ngoài hoạt động quản lý thường xuyên của nhà trường.
Đáng chú ý, Thông tư 57 đưa ra nhiều thay đổi đáng chú ý về phương thức bảo đảm chất lượng giáo dục.
Theo đó, quy định mới chuyển từ cách đánh giá dựa trên hồ sơ minh chứng tại một thời điểm sang đánh giá trên cơ sở dữ liệu quản lý, quá trình tổ chức thực hiện và kết quả giáo dục. Cách tiếp cận này hướng tới việc theo dõi và cải tiến chất lượng một cách liên tục thay vì chỉ tập trung vào các kỳ đánh giá.
Cùng với đó, hệ thống tiêu chí được tinh gọn, tập trung vào những nội dung cốt lõi của Luật Giáo dục như quản trị nhà trường, đội ngũ giáo viên, tổ chức dạy học, kết quả giáo dục và các điều kiện bảo đảm. Việc giảm số lượng tiêu chí được kỳ vọng sẽ nâng cao tính khả thi, giảm áp lực về thủ tục và phù hợp với mô hình các cơ sở giáo dục có quy mô lớn, nhiều điểm trường sau quá trình sắp xếp.
Một điểm mới khác là việc sử dụng các "mức" như công cụ theo dõi quá trình phát triển chất lượng. Các mức này không nhằm xếp loại hay xác định đạt hoặc không đạt tại từng thời điểm mà phục vụ công tác giám sát, điều hành và hỗ trợ các cơ sở giáo dục cải tiến chất lượng theo lộ trình.
Đặc biệt, Thông tư 57 định hướng tăng cường sử dụng dữ liệu quản lý, hồ sơ điện tử và kết quả hoạt động làm căn cứ đánh giá. Dữ liệu định lượng được sử dụng theo lộ trình phù hợp nhằm phục vụ phân tích, theo dõi và cải tiến chất lượng, thay vì trở thành tiêu chí loại trừ hoặc thay thế cho việc đánh giá tổng thể.
Việc ban hành Thông tư diễn ra trong bối cảnh Chính phủ đang triển khai sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục theo hướng tinh gọn đầu mối, mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả quản trị. Quá trình này làm thay đổi mô hình hoạt động của nhiều cơ sở giáo dục từ đơn vị độc lập sang mô hình có quy mô lớn hơn, nhiều điểm trường và nhiều cấp học, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý và bảo đảm chất lượng.
Trong bối cảnh đó, việc chuyển từ đánh giá theo chu kỳ sang theo dõi quá trình, tăng cường sử dụng dữ liệu và tích hợp hoạt động bảo đảm chất lượng vào quản trị nhà trường được kỳ vọng sẽ giúp cơ quan quản lý cũng như các cơ sở giáo dục duy trì và cải tiến chất lượng một cách liên tục, đặc biệt trong giai đoạn sau sáp nhập. Đồng thời, Thông tư 57 cũng góp phần bảo đảm việc sắp xếp hệ thống giáo dục không chỉ đạt mục tiêu tinh gọn tổ chức, mà còn giữ vững và nâng cao chất lượng giáo dục, phù hợp với yêu cầu điều hành và phát triển hệ thống trong giai đoạn mới.
Hải Minh
