THCL Tại Phiên thảo luận về kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển KT-XH 2015, nhiều ĐBQH bày tỏ quan ngại: Vấn nạn vi phạm ATVSTP đang ngày càng tăng và trách nhiệm của các cơ quan quản lý?

Bổ sung độc tố vào cơ thể

ĐB Lê Thị Nga, Phó chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cho rằng: “Vấn nạn thực phẩm bẩn đã đẩy người dân vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan”, không ăn thì không thể tồn tại, ăn thì phó mặc may rủi cho số phận, bệnh đến lúc nào biết lúc ấy”.

Lấy ngay ví dụ về salbutamol – hóa chất có tác hại lớn đối với con người khi dùng làm thức ăn chăn nuôi, nhưng lại có tác dụng sản xuất thuốc chữa bệnh, bị Bộ NN&PTNT cấm, nhưng được Bộ Y tế cho phép nhập (?!).

Theo bà Nga: Với số lượng lớn (hơn 9 tấn trong 2 năm), sau khi vào được nội địa, cơ quan chức năng đã không kiểm soát được đường đi của chất này. Hiện chưa ai trả lời được: Có bao nhiêu tấn được dùng vào sản xuất thuốc, có bao nhiêu sử dụng sai mục đích, tuồn ra thị trường làm chất tạo nạc?

ĐB Lê Như Tiến bức xúc vì: “Mỗi người hàng ngày thay vì bổ sung dinh dưỡng thì phải bổ sung độc tố vào cơ thể. Tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng, vô số căn bệnh hiểm nghèo luôn rình rập, đe dọa người dân”.

ĐB Trần Ngọc Vinh gọi đây là “nỗi ám ảnh” của nhiều gia đình: “Từ chuyện tiêm thuốc an thần cho lợn trước khi giết mổ, trộn chất vàng ô vào thức ăn, rồi tới bơm nước vào lợn, bò... Vấn nạn thực phẩm không an toàn khiến căn bệnh ung thư ở nước ta tăng cao”.

“Nếu không thể ngăn chặn được vấn nạn thực phẩm bẩn thì không thể bảo đảm quyền tiếp cận thực phẩm sạch của người dân, không có một nền nông nghiệp sạch và thua ngay trên sân nhà trước các sản phẩm sạch ngoại nhập...”, ĐB Lê Thị Nga khuyến cáo.

Không ít người hoặc do thiếu hiểu biết hoặc chạy theo lợi nhuận mà bất chấp hậu quả đối với sức khỏe và an toàn của cộng đồng; vô cảm, thậm chí tàn ác khi trục lợi trên sự sống chết của đồng bào mình.

Không những vậy, một bộ phận người tiêu dùng có tâm lý buông xuôi, chưa kiên quyết "nói không" với thực phẩm bẩn. Tuy nhiên, đối với hàng triệu người thu nhập trung bình và thấp thì việc chọn thực phẩm sạch với giá cao là điều quá xa vời. Trong khi vai trò của Hội Bảo vệ người tiêu dùng còn mờ nhạt, chưa đủ sức để bảo vệ quyền lợi người dân.

Cần hình sự hóa vi phạm

Hành lang pháp lý cho an toàn thực phẩm đã rất đầy đủ, trách nhiệm quản lý nhà nước và cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành đã được phân định rất rõ ràng. Nhưng vì sao vi phạm ngày càng nhiều?

Ở góc độ quản lý nhà nước, bà Nga thẳng thắn: Nếu kém tại nhiều ngành, nhiều cấp dưới không thực thi đầy đủ nhiệm vụ; buông lỏng quản lý; cá biệt, có trường hợp tiếp tay, làm ngơ cho sai phạm… Nhưng vì sao lại không bị phát hiện, xử lý?

Bên cạnh đó, ĐB Nga cho rằng: Các vụ ngộ độc, buôn bán chất cấm, sản xuất, chế biến thực phẩm bẩn vừa qua liên tiếp bị báo chí phanh phui, nhưng việc quy trách nhiệm cho công chức quản lý, chí ít cũng về hành vi “thiếu trách nhiệm trong thực thi công vụ” hiếm khi được thực hiện. Không những thế, hàng năm, đội ngũ cán bộ, công chức có trách nhiệm trong lĩnh vực này, từ trung ương tới địa phương đều được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Cùng với đó, vấn nạn vi phạm an toàn thực phẩm còn đến từ nguyên nhân chế tài không nghiêm, dù mức phạt tối đa tới 200 triệu đồng, phạt gấp 7 lần giá trị hàng hóa vi phạm. Nhìn chung, xử lý không nghiêm, có vụ phạt cho tồn tại, không loại trừ tiêu cực trong xử phạt. Hiếm có trường hợp xử lý hình sự.

ĐB Lê Thị Nga kiến nghị: Chính phủ cần sớm rà soát, bổ sung, quy định rõ ràng, minh bạch hơn về danh mục chất cấm, quy chuẩn ngưỡng cho phép tồn dư hóa chất, kháng sinh, phương thức giám định xác định tỷ lệ tổn hại sức khỏe do thực phẩm bẩn gây nên. Từ đó, vừa xử lý nghiêm minh, nhưng cũng tránh oan sai và hình sự hóa các vi phạm hành chính.

Phan Chinh