Ghi rõ mức khí thải đạt được trên tem kiểm định
Theo Quyết định 43/2025/QĐ-TTg quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ô tô tham gia giao thông đường bộ, từ ngày 1/3/2026, các trung tâm đăng kiểm trên toàn quốc sẽ áp dụng quy trình kiểm tra khí thải mới với yêu cầu nghiêm ngặt hơn.
Điểm thay đổi đáng chú ý là sau khi hoàn tất kiểm định, nếu phương tiện đạt yêu cầu, tem kiểm định sẽ ghi rõ mức khí thải mà xe đạt được (mức 1, 2, 3, 4 hoặc 5). Trước đây, chủ xe chỉ biết phương tiện “đạt” hạng mục khí thải mà không được thể hiện cụ thể mức tiêu chuẩn.
Đại diện Phòng Phương tiện giao thông đường bộ, thuộc Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, do lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải hiện nay phân theo từng nhóm năm sản xuất, việc ghi rõ mức đạt được là cần thiết để minh bạch thông tin và phục vụ quản lý sau này.
Thậm chí, có trường hợp xe chỉ bắt buộc đạt mức 2 nhưng thực tế đạt mức 4. Khi đó, mức 4 sẽ được ghi cụ thể trên tem kiểm định.
Phân loại tiêu chuẩn khí thải theo năm sản xuất
Theo lộ trình mới:
Xe sản xuất trước năm 1999 áp dụng mức 1 từ 1/3/2026.
Xe sản xuất từ 1999 đến hết năm 2016 áp dụng mức 2.
Xe sản xuất từ 2017 đến hết năm 2021 áp dụng mức 3.
Xe sản xuất từ năm 2022 áp dụng mức 4 từ 1/3/2026 và sẽ nâng lên mức 5 từ 1/1/2032.
Đáng chú ý, tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, tiêu chuẩn sẽ được áp dụng cao hơn:
Từ 1/1/2027, xe sản xuất giai đoạn 2017–2021 lưu hành tại hai đô thị này phải đạt mức 4.
Từ 1/1/2028, xe sản xuất từ năm 2022 phải đạt mức 5.
Từ 1/1/2029, mọi ô tô lưu hành tại Hà Nội và TP.HCM phải đáp ứng tối thiểu mức 2 trở lên.
Việc siết tiêu chuẩn tại hai đô thị lớn được xem là bước chuẩn bị cho khả năng triển khai các vùng phát thải thấp (Low Emission Zone) trong tương lai, khi một số khu vực có thể yêu cầu phương tiện đạt mức khí thải nhất định mới được phép lưu thông.
Quy trình kiểm tra chặt chẽ hơn
Cùng với việc ghi rõ mức đạt được, quy trình kiểm tra khí thải từ 1/3 cũng được điều chỉnh theo hướng nghiêm ngặt hơn nhằm đảm bảo kết quả đo chính xác, phản ánh đúng tình trạng vận hành của phương tiện.
Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, mục tiêu của thay đổi này không chỉ nhằm tuân thủ lộ trình tiêu chuẩn khí thải mà còn góp phần cải thiện chất lượng không khí, đặc biệt tại các đô thị lớn.
Chủ xe cần chuẩn bị gì trước khi đi đăng kiểm?
Cơ quan đăng kiểm khuyến cáo chủ phương tiện nên chủ động bảo dưỡng xe trước khi đưa đi kiểm định để tránh phải kiểm tra lại nhiều lần, gây tốn kém thời gian và chi phí.
Các hạng mục quan trọng cần lưu ý gồm:
Bảo dưỡng định kỳ, thay dầu nhớt đúng hạn để đảm bảo bôi trơn tốt khi kiểm tra tăng tốc.
Vệ sinh hoặc thay lọc gió động cơ để đảm bảo đủ lượng không khí cho quá trình đốt cháy.
Kiểm tra, vệ sinh kim phun, buồng đốt nhằm tối ưu hiệu suất cháy.
Kiểm tra hệ thống xử lý khí thải như bộ chuyển đổi xúc tác, cảm biến oxy, phụ gia xử lý khí thải.
Sử dụng nhiên liệu đạt chuẩn chất lượng để giảm phát thải.
Một chuyên gia kỹ thuật ô tô cũng khuyến nghị chủ xe nên làm sạch hệ thống ống xả trước khi kiểm định. Có thể gõ dọc thân ống xả để làm bong muội than tích tụ, sau đó đạp ga mạnh để thổi sạch cặn bám. Với xe diesel, cần kiểm tra thêm hệ thống làm mát turbo tăng áp để đảm bảo động cơ vận hành ổn định khi thử tải.
Nếu dầu động cơ xuống cấp hoặc bôi trơn kém, việc tăng ga đột ngột trong quá trình kiểm tra khí thải có thể gây hại cho động cơ.
Việc ghi rõ mức khí thải đạt được trên tem kiểm định không chỉ giúp minh bạch thông tin mà còn có thể ảnh hưởng đến giá trị chuyển nhượng xe cũ trong tương lai. Những phương tiện đạt mức khí thải cao hơn quy định tối thiểu có thể có lợi thế khi lưu thông tại các đô thị lớn hoặc khi các địa phương áp dụng vùng hạn chế phát thải.
Lộ trình mới cho thấy xu hướng quản lý phương tiện ngày càng tiệm cận tiêu chuẩn môi trường quốc tế. Với chủ xe, sự chủ động bảo dưỡng và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sẽ là yếu tố then chốt để thích ứng với giai đoạn siết chặt tiêu chuẩn khí thải từ năm 2026 trở đi.
Phương Thảo(t/h)
