Quy định rõ các trường hợp phải đăng ký tạm trú mới
Bộ trưởng Bộ Công an đã ban hành Thông tư số 116/2026/TT-BCA ngày 29/6/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú, trong đó dành nhiều nội dung hướng dẫn về đăng ký tạm trú.
Theo quy định, khi công dân thay đổi chỗ ở ngoài nơi đã đăng ký tạm trú thì có trách nhiệm thực hiện đăng ký tạm trú mới theo quy định của pháp luật.
Đối với trường hợp công dân chuyển đến sinh sống tại địa điểm khác nhưng vẫn nằm trong phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi đã đăng ký thường trú, cơ quan đăng ký cư trú sẽ thực hiện rà soát, cập nhật thông tin về nơi ở hiện tại của công dân trong quá trình quản lý cư trú. Thông tin này được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu về cư trú nhằm bảo đảm dữ liệu luôn đầy đủ, chính xác và kịp thời, phục vụ công tác quản lý dân cư cũng như giải quyết các thủ tục hành chính.
Quy định mới cũng tạo điều kiện thuận lợi đối với nhiều nhóm đối tượng sinh sống tập trung khi cho phép thực hiện đăng ký tạm trú thông qua cơ quan hoặc tổ chức quản lý trực tiếp nơi ở.
Cụ thể, các đối tượng được áp dụng gồm học sinh, sinh viên, học viên ở ký túc xá hoặc khu nhà ở tập trung; người lao động sinh sống tại khu nhà ở công nhân, lán trại công trường xây dựng, nông trường, nông trại, đồn điền; người hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo đang sinh sống tại cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo; trẻ em, người khuyết tật, người không nơi nương tựa được chăm sóc tại các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo; người được chăm sóc, nuôi dưỡng tại các cơ sở trợ giúp xã hội.
Trong các trường hợp này, cơ quan hoặc tổ chức quản lý trực tiếp có trách nhiệm lập danh sách người đăng ký tạm trú, kèm theo Tờ khai thay đổi thông tin cư trú của từng cá nhân và văn bản đề nghị đăng ký tạm trú, trong đó ghi rõ thông tin về chỗ ở hợp pháp để gửi cơ quan đăng ký cư trú cập nhật vào Cơ sở dữ liệu về cư trú.
Người cho thuê nhà phải thông báo khi người thuê chấm dứt hợp đồng
Một điểm đáng chú ý tại Thông tư 116 là quy định rõ trách nhiệm của chủ nhà cho thuê, cho mượn hoặc cho ở nhờ.
Theo đó, khi người thuê, người mượn hoặc người ở nhờ chấm dứt việc cư trú tại địa chỉ đã đăng ký tạm trú, người cho thuê, cho mượn hoặc cho ở nhờ có trách nhiệm thông báo với cơ quan đăng ký cư trú để thực hiện thủ tục xóa đăng ký tạm trú theo quy định.
Quy định này nhằm hạn chế tình trạng thông tin cư trú không còn chính xác do người dân đã chuyển đi nhưng vẫn còn dữ liệu tạm trú trên hệ thống, từ đó góp phần nâng cao chất lượng quản lý dân cư và bảo đảm tính đồng bộ của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Hủy bỏ đăng ký tạm trú nếu thực hiện sai quy định
Thông tư cũng quy định cụ thể các trường hợp phải hủy bỏ kết quả đăng ký tạm trú.
Theo đó, nếu cơ quan đăng ký cư trú giải quyết thủ tục đăng ký tạm trú hoặc các thủ tục khác về cư trú không đúng thẩm quyền, không đúng điều kiện hoặc không đúng đối tượng theo quy định của Luật Cư trú thì phải thực hiện hủy bỏ kết quả đã giải quyết.
Đối với những vụ việc có tính chất phức tạp, cơ quan đăng ký cư trú phải báo cáo thủ trưởng cấp trên trực tiếp để xem xét, quyết định việc hủy bỏ kết quả đăng ký tạm trú hoặc các thủ tục cư trú có liên quan.
Sau khi có quyết định hủy bỏ, trong thời hạn 1 ngày làm việc kể từ ngày ban hành hoặc nhận được quyết định của cấp có thẩm quyền, cơ quan đăng ký cư trú phải cập nhật việc hủy bỏ trên Cơ sở dữ liệu về cư trú, khôi phục trạng thái và thông tin cư trú trước đó của công dân.
Đồng thời, cơ quan có thẩm quyền phải thông báo bằng văn bản giấy hoặc văn bản điện tử cho công dân, nêu rõ lý do hủy bỏ và thực hiện việc lưu trữ hồ sơ căn cước, cư trú theo đúng quy định.
Việc ban hành Thông tư 116/2026/TT-BCA được đánh giá sẽ góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý cư trú theo hướng hiện đại, đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cả cơ quan quản lý, chủ cơ sở lưu trú và người dân trong việc thực hiện các quy định về đăng ký, quản lý cư trú.
Phương Thảo(t/h)
