Từ ngày 1/3/2026, Thông tư số 06/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính chính thức có hiệu lực thi hành. Thông tư số 06/2026/TT-BTC sửa đổi, bổ sung cho Thông tư số 13/2015/TT-BTC, tập trung vào mục tiêu số hóa quy trình và siết chặt quản lý hàng hóa, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) trong kỷ nguyên thương mại điện tử.
Theo Bộ Tài chính, điểm thay đổi cốt lõi của quy định mới nằm ở việc chuyển đổi phương thức làm việc sang Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan. Thay vì các thủ tục thủ công, người nộp đơn đề nghị kiểm tra, giám sát hàng hóa hiện nay phải thực hiện gửi hồ sơ trực tuyến. Sau khi tiếp nhận đầy đủ hồ sơ, cơ quan Hải quan có thời hạn 20 ngày làm việc để đối chiếu thông tin với cơ sở dữ liệu chuyên ngành trước khi đưa ra thông báo chấp nhận hoặc từ chối chính thức, giúp rút ngắn thời gian chờ đợi và tăng tính minh bạch cho doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, Thông tư số 06/2026/TT-BTC cũng tăng cường quyền chủ động cho cơ quan hành pháp thông qua quy định về trình tự, thủ tục tạm dừng làm thủ tục hải quan. Đội trưởng Hải quan nơi đăng ký tờ khai được trao quyền ra quyết định tạm dừng thông quan ngay khi có căn cứ rõ ràng nghi ngờ hàng hóa là hàng giả mạo nhãn hiệu hoặc sao chép lậu.
Thông tư cũng yêu cầu cơ quan Hải quan phải thông báo cho chủ thể quyền SHTT trong vòng 8 giờ làm việc và có nghĩa vụ bồi thường cho chủ hàng trong vòng 10 ngày nếu việc tạm dừng sai quy định gây thiệt hại kinh tế.
Đặc biệt, Thông tư số 06/2026/TT-BTC đã bổ sung khung pháp lý riêng biệt, nhằm siết chặt quản lý hàng hóa giao dịch qua thương mại điện tử. Công tác kiểm tra đối với loại hình này sẽ được vận hành dựa trên nguyên tắc quản lý rủi ro hiện đại. Bất kỳ dấu hiệu vi phạm nào về hàng giả, hàng nhái trong luồng giao thương này đều sẽ bị áp dụng quy trình tạm dừng và xử lý nghiêm theo quy định.
Các chuyên gia nhận định, với những điều chỉnh, bổ sung toàn diện, Thông tư số 06/2026/TT-BTC được kỳ vọng sẽ thiết lập nên “một hàng rào kỹ thuật vững chắc”, bảo vệ quyền lợi chính đáng của các chủ thể quyền và ngăn chặn hiệu quả vấn nạn hàng giả ngay từ cửa ngõ biên giới.
Tuấn Ngọc
