Hội thảo diễn ra trong bối cảnh ngành báo chí đang đứng trước những thay đổi sâu sắc của môi trường truyền thông số, khi mạng xã hội, các nền tảng xuyên biên giới và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang tác động mạnh mẽ đến thói quen tiếp nhận thông tin của công chúng cũng như mô hình hoạt động của các cơ quan báo chí.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Phan Tâm khẳng định, dù đối mặt với nhiều áp lực cạnh tranh và thách thức mới, báo chí Việt Nam vẫn giữ vững vai trò là kênh thông tin chính thống, tin cậy, đồng hành cùng sự phát triển của đất nước. Theo Thứ trưởng, trong môi trường truyền thông đa nền tảng hiện nay, lợi thế cạnh tranh của báo chí không còn nằm ở tốc độ đưa tin đơn thuần mà phải được xây dựng trên nền tảng của tính chính xác, độ tin cậy, chiều sâu nội dung và giá trị xã hội.
Đáng chú ý, Chiến lược được xây dựng theo hướng giải quyết đồng bộ các bài toán về nguồn lực, công nghệ, nhân lực chất lượng cao và đổi mới mô hình kinh tế báo chí. Đây được xem là những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng phát triển bền vững của báo chí Việt Nam trong thời kỳ chuyển đổi số.
Báo cáo tại hội thảo, Cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc cho biết, dự thảo Chiến lược xác định báo chí cách mạng là lực lượng kiến tạo niềm tin xã hội, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, củng cố sự ổn định xã hội và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Một trong những điểm mới đáng chú ý của dự thảo là định hướng chuyển đổi phương thức quản lý báo chí từ tư duy “quản lý” sang “quản trị và điều hướng”, tạo môi trường thuận lợi hơn để các cơ quan báo chí phát huy tính chủ động, sáng tạo và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Chuyển đổi số được xác định là giải pháp chiến lược xuyên suốt nhằm nâng cao năng lực sản xuất nội dung, mở rộng khả năng tiếp cận công chúng, gia tăng sức ảnh hưởng của báo chí chính thống trên không gian mạng, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh với các nền tảng truyền thông xuyên biên giới.
Theo dự thảo, đến năm 2030, hệ thống báo chí sẽ tiếp tục được sắp xếp theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, chuyên nghiệp và hiện đại. Cùng với đó là mục tiêu xây dựng một số cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện, tiến tới hình thành các tập đoàn báo chí - truyền thông chủ lực quốc gia có khả năng dẫn dắt dư luận và cạnh tranh trong môi trường truyền thông số.
Tầm nhìn đến năm 2045, báo chí Việt Nam được định hướng phát triển theo hướng cách mạng, nhân văn, hiện đại; có khả năng chiếm lĩnh không gian truyền thông, giữ vững chủ quyền thông tin và chủ quyền văn hóa trên môi trường số, đồng thời nâng cao vị thế cạnh tranh trước các tập đoàn truyền thông quốc tế.
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, dự thảo Chiến lược đề xuất 9 nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm, tập trung vào hoàn thiện thể chế, đổi mới mô hình tổ chức, phát triển hạ tầng dữ liệu báo chí số, xây dựng các nền tảng số dùng chung, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường hợp tác quốc tế.
Đặc biệt, nhiều giải pháp đột phá được đề xuất như xây dựng cơ chế tài chính đặc thù cho các cơ quan báo chí chủ lực, hoàn thiện cơ chế đặt hàng báo chí, xây dựng bộ tiêu chí xác định tập đoàn báo chí - truyền thông chủ lực quốc gia và phát triển hệ sinh thái dữ liệu báo chí số.
Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận nhiều vấn đề then chốt như mô hình phát triển kinh tế báo chí trong giai đoạn mới, chuyển đổi số báo chí, báo chí dữ liệu, xây dựng hệ sinh thái báo chí số, cơ chế hợp tác toàn ngành, bảo đảm vai trò dẫn dắt của báo chí trên không gian mạng cũng như các chính sách liên quan đến nguồn nhân lực và chế độ cho người làm báo.
Kết luận hội thảo, Thứ trưởng Phan Tâm cho biết, Ban soạn thảo sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ Chiến lược, bảo đảm bám sát chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và yêu cầu thực tiễn phát triển. Qua đó, tạo nền tảng để báo chí Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, hiện đại, giữ vững vai trò định hướng dư luận xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên số.
Hậu Thạch (t/h)
