Theo số liệu từ Hiệp hội Rau quả Việt Nam, riêng từ đầu tháng 3 đến ngày 20/3/2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt gần 483 triệu USD, tăng hơn 37% so với tháng trước và nhích nhẹ 1,2% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung quý I, xuất khẩu toàn ngành đạt gần 1,48 tỷ USD, bình quân khoảng 500 triệu USD mỗi tháng.
Xét về thị trường, Trung Quốc tiếp tục là đối tác lớn nhất của rau quả Việt Nam. Trong hai tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt hơn 538 triệu USD, tăng mạnh 76% so với cùng kỳ và chiếm hơn 54% tổng thị phần.
Sự cải thiện của hệ thống hạ tầng, đặc biệt là các tuyến cao tốc, đã góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển, qua đó nâng cao năng lực xuất khẩu. Đứng sau Trung Quốc là Hoa Kỳ với kim ngạch gần 79,5 triệu USD (khoảng 8% thị phần), tiếp đến là Hàn Quốc và Nhật Bản với giá trị lần lượt hơn 42,7 triệu USD và khoảng 35 triệu USD.
Đáng chú ý, nhiều thị trường ghi nhận mức tăng trưởng đột biến như Malaysia (tăng 197%), Đức (183%) và Hà Lan (155%), cho thấy xu hướng mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu ngoài khu vực châu Á.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu rau quả trong tháng 3 đạt gần 196 triệu USD, tăng nhẹ 1% so với tháng trước nhưng giảm 2% so với cùng kỳ. Lũy kế quý I, nhập khẩu đạt 761,4 triệu USD, tăng 25,7%. Như vậy, ngành rau quả vẫn duy trì trạng thái xuất siêu.
Trong bức tranh chung, sầu riêng tiếp tục là điểm sáng nổi bật khi duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Riêng tháng 2/2026, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đạt gần 29 triệu USD, tăng 34% so với cùng kỳ, trong đó xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 26 triệu USD, tăng tới 186%.
Tính chung hai tháng đầu năm, xuất khẩu sầu riêng đạt 146 triệu USD, tăng 177% so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất với kim ngạch 135 triệu USD, tăng 398% và chiếm hơn 92% tổng xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam.
Ngoài Trung Quốc, nhiều thị trường khác như Mỹ, Hồng Kông, Canada tuy quy mô còn nhỏ nhưng ghi nhận tăng trưởng tích cực. Một số thị trường mới cũng có mức tăng đáng chú ý như Hàn Quốc (303%), Papua New Guinea (266%), Mỹ (243%), Úc (68%), Canada (34%) và Nhật Bản (31%).
Năm 2025, xuất khẩu rau quả đạt khoảng 8,6 tỷ USD, trong đó riêng sầu riêng đóng góp gần 4 tỷ USD, chiếm 40 - 45% tổng kim ngạch toàn ngành. Bước sang năm 2026, mặt hàng này tiếp tục được xác định là ngành hàng chiến lược.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả tích cực, ngành sầu riêng cũng đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là các rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe từ thị trường nhập khẩu. Các yêu cầu về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kim loại nặng ngày càng trở thành yếu tố then chốt.
Thực tế cho thấy, một số lô hàng đã gặp rủi ro do không đáp ứng tiêu chuẩn, phản ánh những hạn chế trong quản lý chuỗi sản xuất. Đáng lo ngại là nguy cơ nhiễm kim loại nặng như Cadimi - chất có thể tích tụ trong đất, nước và cây trồng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nông sản.
“Để phát triển bền vững, cần kiểm soát chặt chẽ từ khâu quy hoạch vùng trồng, giám sát môi trường đất – nước, đến xây dựng bản đồ rủi ro. Đồng thời, việc áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), tăng cường sử dụng chế phẩm sinh học và giảm phụ thuộc vào hóa chất cũng là hướng đi tất yếu”, theo các chuyên gia.
PV(t/h)
